Zadania psychologii rozwojowej

Zadania psychologii rozwojowej:

Psychologia rozwojowa dąży do poznania istoty rozwoju psychicznego, nie poprzestaje na obserwacji, rejestrowaniu i opisie procesów i zjawisk rozwojowych, lecz stara się również wyjaśnić ich źródła i przyczyny.

Szuka zatem podłoża warunków w jakich rozwój przebiega, zmierza do wykrywania prawidłowości w rozwoju psychicznym w aspekcie filogenezy antropogenezy i ontogenezy.

 

2.Kierunki i rodzaje zmian w rozwoju ontogenetycznym:

Rozwój jako postęp:

Rozwój człowieka cechują zmiany, mające określony kierunek: prowadzą one do zapewnienia jednostce coraz lepszej równowagi z otoczeniem, do doskonalenia form regulacji jej stosunku ze środowiskiem. Mają one zatem charakter zmian progresywnych, postępowych.

Najwyraźniej ta prawidłowość rozwoju przejawia się w okresie dzieciństwa i młodości- do czasu osiągnięcia przez jednostkę dojrzałości fizycznej i psychicznej. Należy jednak podkreślić, że osiąganie dojrzałości w różnych dziedzinach życia psychicznego nie następuje w tym samym czasie.

Tak więc dojrzałość umysłową uzyskuje jednostka wcześniej niż dojrzałość w sferze emocjonalnej czy społecznej.

W wieku dojrzałym człowiek nadal rozwija się i zmienia. Zmiany te są wielokierunkowe i wielowymiarowe tzn. dotyczą różnych dziedzin rozwoju zdarzeń i doświadczeń, jakie napotyka i przeżywa człowiek w ciągu swego życia w rozmaitych sferach swej aktywności i działalności.

 

ROZWÓJ- to jakby łańcuch procesów rozgrywających się w czasie, złożony z wielu ogniw. Ogniwa te mogą różnić się u poszczególnych jednostek pod względem długości, natężenia i szybkości procesów zachodzących w organizmie i w świadomości ludzkiej, lecz następstwo tych ogniw jest zwykle stałe.

Inaczej mówiąc, poszczególne stadia rozwoju (będziemy je później rozważać bardziej szczegółowo) następują po sobie w jednakowej kolejności.

Od niższych czynności i funkcji jednostka przechodzi do wyższych form działania.

 

 

Rodzaje zmian rozwojowych:

W psychologii rozwojowej istnieje wiele propozycji odnośnie do klasyfikacji zmian zachodzących w toku ontogenezy.

 

Zmiany ilościowe- polegają na stopniowym wzrastaniu danej cechy lub zespole cech somatycznych i psychicznych. Dziecko, na przykład, przybiera z wiekiem na wadze, poszerza się pojemność jego płuc itp.

 

Zmiany jakościowe- o takich zmianach mówimy wtedy, gdy dana funkcja lub czynność psychiczna nie tylko wzrasta i rozszerza swój zasięg, lecz także przekształca się w sposób zasadniczy, staje się nową jakością rozwojową.

 

  1. Związek zmian ilościowych i jakościowych:

Między zmianami o charakterze ilościowym i jakościowym nie można jednak przeprowadzić ostrej granicy, ponieważ w wyniku ilościowego wzrostu następuje zwykle w jakimś momencie jakościowe przekształcenie cechy lub funkcji.

Dotyczy to zarówno rozwoju fizycznego jak i psychicznego. W dziedzinie rozwoju somatycznego można łatwiej dokonywać ścisłych pomiarów wzrostu cech fizycznych i fizjologicznych.

 

  1. Periodyzacja rozwoju:

 

Okres prenatalny: od poczęcia do narodzin

 

Okres wczesnego dzieciństwa: od narodzin do 3.r.ż

Podokres weku niemowlęcego: od narodzin do końca 1.r.ż

Podokres wieku poniemowlęcego od 2 do 3 r.ż

 

 

Okres średniego dzieciństwa – wiek przedszkolny-: od 4 do 6 r.ż

 

Okres późnego dzieciństwa- młodszy wiek szkolny: od 7 do 10/12 r.ż

 

Okres adolescencji: od 10/12 do 20/23 r.ż

Podokres wczesnej adolescencji- wiek dorastania: od 10/12 do 15 r.ż

Podokres późnej adolescencji – wiek młodzieńczy: od 16 do 20/23 r.ż

 

Okres wczesnej dorosłości: od 20/23 do 35/40 r.ż

 

Okres średniej dorosłości- wiek średni: od 35/40 do 55/60 r.ż

 

Okres późnej dorosłości- wiek starzenia się: od 55/60 r.ż i więcej