Zagadnienia i czas

treść

Wskazówki metodyczne

Wprowadzenie - 15min.

Wyjaśnienie pojęć:

-nikotynizm

-nałóg

Palenie tytoniu a inne nałogi-92% alkoholików i 98%
narkomanów to palacze

-burza mózgów
„Palacz to...”

-porównanie palącego się papierosa do fabryki
zanieczyszczającej powietrze

Rys historyczny używania tytoniu - 10min

-najdawniejsze praktyki używania tytoniu

-droga tytoniu z Ameryki do Europy

-początki profilaktyki antynikotynowej:

*bulla papieża Urbana VIII z 1624r. nakładająca klątwę na
palaczy

*ograniczenia dla palaczy w XVIIw. w krajach europejskich

*opłacalność produkcji i handlu tytoniu zmienia
nastawienie władców do problemu.

-podkreślenie naturalnego palenia tytoniu przez
Indian-„fajka pokoju”

-wyjaśnienie znaczenia co to jest monopol i chęć zysku za
wszelką cenę.

Niektóre składniki dymu tytoniowego i ich właściwości – 20min.

-tytoń

-nikotyna

-tlenek węgla(czad)

-ciała smołowate

-kwasy(octowy, mrówkowy, siarkowodowy)

-zwrócić uwagę na szkodliwość dymu dla kobiet w ciąży

-poruszyć kwestię „biernych palaczy”

Zdrowotne skutki palenia tytoniu – 15min.

-palenie a choroby nowotworowe:

*płuc

*oskrzeli

*warg, języka, gardła, ust

-„uspokajający wpływ tytoniu”

-zwrócić uwagę na zależność liczby wypalonych papierosów
a choroby

-wyświetlić fragmenty filmów o dotkniętych chorobą
palaczach

-czy palenie
rozwiązuje za nas problemy?

Przyczyny powstawania i rozprzestrzeniania się
nikotynizmu – 15min.

-czynniki zewnętrzne:

*łatwy dostęp do papierosów

*społeczna tolerancja dla palaczy

*przykład dorosłych wobec dzieci

*moda na używki

*nieumiejętność odmawiania

-każdy z czynników powinien wypłynąć od dzieci i zostać
przez nie zilustrowany przykładami.

Przeciwdziałanie nikotynizmowi – 10min.

-lansowanie metod na niepalenie

-leczenie nałogu:

*etap wstępny-znalezienie motywu

*etap 1-ograniczenie palenia

*etap 2-rzucenie palenia

-dzieci znajdują przyczyny psychiczne, materialne i
społeczne dla niepalenia.

-inscenizacja scenki „Proszę przy mnie nie palić...”

Zakończenie – 10min.

Dyskusja i odpowiedzi na pytania.

-wysłuchanie piosenki grupy „Raz, dwa, trzy” pt. „Nie
pal”

Zagadnienie i czas

Treść

Wskazówki metodyczne

Wprowadzenie –
5min.

-narastanie
negatywnych skutków nadużywania alkoholu w sferze zjawisk społecznych i
ekonomicznych

-alkohol w
środowisku i rodzinie

Rys
historyczny nadużywania napojów alkoholowych – 10min.

-najstarsze
wzmianki o alkoholu w starożytnym Egipcie

-pierwsze
negatywne opinie o alkoholu np. Platon

-używanie
alkoholu w Polsce-rys historyczny

-początki
ruchu abstynenckiego i trzeźwościowego

-posługiwanie
się cytatami zaczerpniętymi z różnych źródeł.

Pojęcie
pijaństwa i alkoholizmu – 10min.

-pijaństwo-obyczaj,
nawyk używania alkoholu powodujący mniej lub bardziej trwałe zakłócenia
psychofizyczne w organizmie

-progi
spożycia9wg.A. Święckiego):

I stan
nietrzeźwości

II picie
obyczajowe

III picie
intensywne

-alkoholizm-jest
chorobą, stanem przewlekłym, w którym osoba nim dotknięta:

I traci
kontrolę nad piciem

II nie jest w
stanie utrzymać przez dłuższy czas abstynencji

III występują
tzw. ciągi picia

-zwrócić uwagę
na odróżnienie terminów od siebie

-scharakteryzować
tzw. progi spożycia alkoholu.

Działanie
alkoholu na organizm – 20min.

-fazy
działania alkoholu zależnie od stopnia stężenia we krwi:

*dysforyczne-do1

*euforyczne-1-2

*eksytacyjne-2-3

*narkotyczne-3-4

*porażenne-pow.4

-powstawanie
choroby alkoholowej:

*częste
używanie alkoholu przyczyną uzależnienia u 10%, a w Polsce 20% konsumentów.

-wiek
konsumentów a szybkość uzależnienia, rozpoczynanie picia po ukończeniu:

*25lat-uzależnienie
po 12-15 latach

*20-21lat-uzależnienie
po 3-4 latach

*poniżej
20r.ż-uzależnienie po 5-6 miesiącach

-fazy
powstawania choroby alkoholowej:

*początkowa

*zwiastunowa

*krytyczna

*końcowa

-zespół
odstawienia alkoholu

-podkreślenie,
że wiek 20-21 lat to okres osiągnięcia dojrzałości fizycznej i psychicznej

-uzmysłowienie,
że alkoholizm to choroba

-dyskusja o
tzw. piciu dla zabawy

Sytuacje, w
których spożywa się alkohol –20min

-motyw
picia(wg. Falewicza):

*zabawowe

*konformistyczne

*instrumentalne

-kultura picia
alkoholu-picie na uroczystościach rodzinnych-wzorce rodzinne

-środowisko
rówieśnicze, a zachowania pro alkoholowe.

-omówić
problem wraz ze słuchaczami przywołując scenki z rzeczywistości

-dokończ
zdanie „Nie piję bo...”

-asertywne
sposoby odmawiania rówieśnikom

Społeczno-gospodarcze
skutki pijaństwa i alkoholizmu – 15min.

-zyski ze
sprzedaży alkoholu złudną wartością

-szkodliwe
następstwa:

*przestępstwa

*wypadki

*bójki i
awantury

*prostytucja

*pasożytnictwo
społeczne

-słuchacze
podają przykłady skutków pijaństwa i alkoholizmu

Zakończenie
–10min

Dyskusja i
odpowiedzi na pytania

Zagadnienie i czas

Treść

Wskazówki metodyczne

Wprowadzenie –
10min.

-niewielkie
tradycje narkomanii w Polsce

-lawinowy
rozwój narkomanii w Polsce w okresie przemian ustrojowych

-konieczność
szerokiej informacji o problemach, jakie niesie narkomania

-zwrócić uwagę
na słabe przygotowanie społeczeństwa, w tym rodziców, wychowawców,
nauczycieli do przeciwstawienia się zjawisku narkomanii

Podstawowa
terminologia – 20min.

-definicja
narkomanii

-cechy
charakterystyczne dla narkomana:

*zależność
psychiczna i jej objawy

*zależność
fizyczna i jej objawy

*zależność
społeczna

*zespół
abstynencji

-słuchacze
sami powinni podać przykłady cech charakteryzujących narkomana

Rys historyczny – 10min.

-narkomania w
świecie:

*najwcześniejsze
udokumentowane informacje o narkotykach

*haszysz i
opium najstarszymi narkotykami

*liście koki
wśród Inków

*konopie
indyjskie w starożytnych Chinach

*LSD

-narkomania w
Polsce:

*lata
siedemdziesiąte- hipisi

*amfetamina-„polska
specjalność”

-posługiwanie
się cytatami zaczerpniętymi z różnych źródeł.

Charakterystyka wybranych środków
narkotycznych – 20min.

-środki
wziewne:

*rodzaje

*sposób
wprowadzania do organizmu

*niebezpieczeństwo
użycia

-opiaty:

*możliwość bardzo
szybkiego uzależnienia

*objawy użycia

*silne objawy
abstynencji

-środki
halucynogenne:

*zmiany
świadomości

*wpływ na
układ nerwowy

-środki
pobudzające

-leki
psychopatyczne-bardzo niebezpieczne środki lecznicze

-oprzeć się na materiale przygotowanym przez
uczniów odnośnie objawów używania poszczególnych środków

Przyczyny
powstawania uzależnień – 10min.

-efekt
farmakologiczny –zdolność narkotyków do wywołania euforii

-dewiacja
osobowości-niedojrzałość emocjonalna, nadwrażliwość i niedorozwinięty system
samokontroli

-czynniki
społeczne-nacisk grup rówieśniczych, aprobata lub potępienie środowiska

-czynniki
rodzinne-niewydolność rodziny, zachwianie tradycji, dążenie do dobrobytu za
wszelką cenę

-szkoła-stres,
fobia, niepowodzenia

-próba
wyobrażenia sobie uczuć towarzyszącym narkomanom, osobom sięgającym po
narkotyki, ich najbliższym.

Profilaktyka
narkomanii – 10min.

-wskazanie na
możliwość bycia niezależnym

-umiejętność
mówienia „nie”-jak ją zdobyć?

-co robić gdy
widzę, że ktoś bierze?

-gdzie osoby
mające problemy mogą się udać

-inscenizacja scenek „Nie biorę...”

Leczenie osób
uzależnionych – 10min.

-skuteczność
leczenia różnych typów nałogów

-etapy
leczenia:

*wstępny-wyrobienie
motywacji

*I
detoksycyzcja

*II
resocjalizacja-rozpoznanie cech chorego, które skłoniły go do narkotyzowania
się, terapia pracą, uzupełnienie wykształcenia

*III
readaptacja społeczna

-podać
konkretne adresy instytucji i placówek niosących pomoc osobom uzależnionym od
narkotyków i ich rodzinom

Zakończenie
–10min

Dyskusja i odpowiedzi
na pytania