UNIA EUROPEJSKA -JAK DO TEGO DOSZŁO?

Jedni uważają ją za symbol dobrobytu, inni
uznają ją za przeklętą organizację odbierającą narodom suwerenność i odrębność
kulturową. Dla jednych jest to zwykły związek gospodarczo-społaczny kilku
państw, dla innych jawi się jako jedno wielkie terytorium, które w przyszłości
obejmie swymi granicami całą Europę. Dla jednych Unia Europejska jest nadzieją
na poprawę losu, dla innych to rozpacz i dobijający cios. Czymże jest naprawdę
Unia Europejska? Jakie państwa zrzesza? Kiedy i jak powstała? Jakie są jej
cele? Czy rzeczywiście dąży do ujednolicenia całej Europy i zlania w jedno
dorobku kulturowego wszystkich państw? Czy słusznymi są dążenia Polski do Unii?
I czy w ogólnym rozrachunku stracimy, czy zyskamy?
A na początek kilka informacji ogólnych,
czyli...

Unia Europejska jest nowym typem związku między państwami. Głównym zadaniem
Unii jest organizacja współpracy między krajami członkowskimi i między ich
mieszkańcami. Do najważniejszych celów Unii należą: zapewnienie bezpieczeństwa,
postępu gospodarczego i społecznego oraz ochrona wolności, praw i interesów
obywateli,

Unia Europejska
respektuje tożsamość narodową państw członkowskich, ich historię, tradycję i
kulturę. jest gwarancją demokracji, respektowania praw człowieka, prywatnej
własności i wolnego rynku. Unia składa się z trzech filarów. Pierwszy - o
charakterze gospodarczym - stanowią trzy Wspólnoty Europejskie: Wspólnota
Europejska (WE), Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) oraz Europejska
Wspólnota Energii Atomowej (EURATOM). Drugim filarem jest Wspólna Polityka
Zagraniczna i Bezpieczeństwa. Trzecim - zadania z zakresu spraw wewnętrznych i
wymiaru sprawiedliwości.

Jean Monnet, jeden
z ojców integracji europejskiej, mówił: "My nie tworzymy koalicji państw,
my jednoczymy ludzi". Zgodnie z tą myślą,Unia Europejska staje się unią
obywateli Europy, przywiązanych do zasad wolności, demokracji i rządów prawa. W
krajach członkowskich Unii wielką wagę przykłada się do ochrony prawa i
interesów obywateli. W Traktacie o Wspólnocie Europejskiej znalazł się zapis
dotyczący obywatelstwa Unii Europejskiej. Zgodnie z nim obywatele państw
członkowskich stali się automatycznie obywatelami Unii Europejskiej.

Każdy obywatel Unii
ma m.in. prawo do: swobodnego poruszania się i przebywania na obszarze państw
członkowskich, podjęcia pracy w każdym państwie członkowskim, ochrony
dyplomatycznej i konsularnej, przedkładania petycji do Parlamentu
Europejskiego, zwrócenia się ze skargą do Rzecznika Praw Obywatelskich Unii
Europejskiej.

Każdy obywatel Unii
nie mający obywatelstwa państwa członkowskiego, w którym mieszka, może w nim
głosować i kandydować w wyborach samorządowych. Dotyczy to również wyborów do
Parlamentu Europejskiego.

W Unii Europejskiej obowiązuje zasada, że
wszelkie decyzje powinny być podejmowane jak najbliżej obywatela.

Unia Europejska zajmuje się tylko tymi
sprawami, które zdaniem jej państw członkowskich będą rozwiązywane lepiej przez
współpracę międzynarodową.

Idea Europy ma
bardzo długie tradycje tak bardzo, że nawet jej nazwa pochodzi od postaci z
greckiej mitologii.. Wraz z upadkiem Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego w 476
roku powstała myśl by Europa na powrót była zjednoczona. Dlatego Karol Wielki w
konsekwencji wzmacniania Imperium Frankońskiego doprowadził do restytucji
Cesarstwa Rzymskiego (Restitutio Imperii Romanum). Po jego śmierci, w 962 roku
uniwersalistyczne zadanie przejęło Święte Cesarstwo Ottona I. Jednakże Europa
parła w stronę dezintegracji. Ideałem nie była wspólnota, lecz suwerenność. Na
taki stan rzeczy wpływ miało wiele różnorodnych czynników. Przede wszystkim
emancypacja polityczna możnowładztwa, które wspomagane rozwojem prawa
feudalnego dążyło do uzyskania coraz większej wolności politycznej i
ekonomicznej. Drugim czynnikiem, moim zdaniem, był rozwój świadomości
narodowej. Oczywiście owa świadomość w żadnym wypadku nie przypominała tej z
XIX i początku XX wieku, ale mimo to była znaczącym krokiem naprzód w
porównaniu z czasami starożytnymi i wczesnym średniowieczem. Mimo to wielu
myślicieli, jak i mężów stanu widziało Europę zjednoczoną.

W latach 1462 -
1464 król czeski, Jerzy z Podiebradu wysunął projekt utworzenia związku państw
europejskich, w ramach którego powołany miałby być m.in. obligatoryjny arbitraż
dla rozstrzygnięcia sporów między państwami europejskimi. Projekt przewidywał
również utworzenie zgromadzenia, które podejmowałoby decyzje większością
głosów. Późniejsze lata przyniosły jeszcze wiele podobnych projektów, które
pozostały jedynie w sferze marzeń ich autorów. Dopiero wiek XX, a w
szczególności jego druga połowa przekształcił marzenia w rzeczywistość.

W 1930 roku,
Aristide Briand, francuski minister spraw zagranicznych wystąpił z memorandum,
w którym proponował utworzenie stowarzyszenia państw europejskich o charakterze
federacyjnym pod nazwą: System Europejskiej Unii Federalnej. Unia miała działać
w obrębie Ligi Narodów. Respektowała suwerenność państw członkowskich i nie
zawierał żadnych elementów ponadnarodowych. Projekt był rozpatrywany na forum
Ligi Narodów, jednakże odszedł w niepamięć z powodu wzrastającego napięcia
międzynarodowego. Po drugiej wojnie światowej temat integracji Europy podjęty
został przez Winstona Churchilla, który w 1946 roku w Zurychu zaproponował
utworzenie Stanów Zjednoczonych Europy. W skład tej organizacji nie miała wejść
Wielka Brytania, którą Churchill widział jako łącznika pomiędzy interesami
Europy a interesami Stanów Zjednoczonych.

Lata po II wojnie
światowej sprzyjały integracji. Wzrastająca wrogość pomiędzy krajami Europy
zachodniej a krajami Europy wschodniej (a raczej konflikt na linii USA - ZSRR),
oraz strach społeczeństw Europy zachodniej przed ZSRR doprowadziły do
zintensyfikowania prac nad projektami integracji. Jednocześnie Stany
Zjednoczone bardzo przychylnie spoglądały na dążenia zjednoczeniowe w Europie
zachodniej, ponieważ wzmocnienie gospodarcze jak i polityczne Europy było
zgodne z ich planami. Na rozpoczęcie integracji wpływ miało też wiele innych,
nie mniej ważnych czynników jak np. chęć odbudowania pozycji mocarstwa przez
Francję, a także pragnienie uregulowania stosunków z Niemcami.

17 marca 1948 roku
pięć państw - Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja oraz Wielka Brytania -
podpisało tzw. Pakt Brukselski
powołujący do życia Unię Zachodnią. Unia była przede wszystkim sojuszem wojskowym,
choć Pakt przewidywał także rozwijanie współpracy politycznej, gospodarczej i
kulturalnej pomiędzy stronami. Pakt Brukselski uwzględniał także możliwość
agresji niemieckiej. 23 października 1954 roku, w ramach pakietu tzw. Układów
Paryskich podpisany został Protokół w sprawie zmiany i uzupełnienia Paktu
Brukselskiego, na podstawie którego do Unii zostały włączone: Republika
Federalna Niemiec i Włochy. Jednocześnie doszło do zmiany Unii Zachodniej na
Unię Zachodnioeuropejska na skutek odrzucenia przez Parlament francuski Układu
o Europejskiej Wspólnocie Obronnej z 27 maja 1952 roku. Obecnie w skład Unii
Zachodnioeuropejskiej wchodzi 10 państw Europy Zachodniej. W 1999 roku, w
związku z wygaśnięciem Paktu Brukselskiego, Rada Europejska (nie mylić z Radą Europy!!!)
zgodnie z postanowieniami traktatu z Maastricht i traktatu Amsterdamskiego
podjęła decyzje o włączeniu struktur Unii do Unii Europejskiej jako elementu
Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa

Organizacja Europejskiej Współpracy GospodarczejiOrganizacja
Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

16 kwietnia 1948
roku, szesnaście państw europejskich podpisało Konwencje powołującą do życia
Organizację Europejskiej Współpracy Gospodarczej. Organizacja obejmowała swym
zasięgiem również zachodnie strefy okupacyjne Niemiec, co spowodowało, że wraz
z powstaniem RFN w 1949 roku republika weszła w skład OEEC. W 1959 roku
osiemnastym członkiem Organizacji została Hiszpania. OEEC miała za zadanie
stworzyć struktury organizacyjne dla Planu Marshalla. 14 grudnia 1960 roku, na
podstawie Konwencji Paryskiej OEEC zostało przekształcone w Organizację
Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Pierwotnymi członkami OECD było dwadzieścia
państw, już nie tylko europejskich. Do osiemnastu państw członkowskich byłej
OEEC dołączyły Stany Zjednoczone i Kanada. Obecnie organizacja liczy 28
członków wraz z Polską, Węgrami (1996) i Republiką Czech (1995). Głównymi
celami OECD jest osiąganie możliwie największego wzrostu gospodarczego w
państwach członkowskich, wyrównywanie standardu życia oraz zwiększanie
zatrudnienia i rozwijanie stosunków gospodarczych z innymi krajami. OECD
koncentruje swoją działalność na zapewnianiu swobody przepływu kapitału i
ochronie inwestycji zagranicznych. Do organizacji należą wszystkie państwa
członkowskie Unii Europejskiej, a także, co jest wymogiem, państwa kandydujące.

Pakt Atlantycki (Organizacja Traktatu Północnego Atlantyku - NATO.

4 kwietnia 1949
roku, dwanaście państw (Francja, Wielka Brytania, Belgia, Holandia, Luksemburg,
Dania, Islandia, Norwegia, Włochy, Portugalia, Kanada i Stany Zjednoczone)
podpisało w Waszyngtonie Pakt Atlantycki. W latach późniejszych do Paktu
przystąpiły takie państwa jak Grecja i Turcja (1952r.), Republika Federalna
Niemiec (1955r.) oraz Hiszpania (1982r.).

Pakt Atlantycki jest traktatem sojuszniczym o
zbiorowej samoobronie. W razie napaści na którąkolwiek ze stron Paktu reszta
członków jest obowiązana do pomocy (choć nie musi być to pomoc zbrojna). NATO
dysponuje rozbudowanymi strukturami wojskowymi i politycznymi. Z założenia nie
posiada uprawnień do samodzielnego inicjowania działań zbrojnych, lecz jak
pokazał precedens w Kosowie założenia i cele Paktu ulegają zmianom. W lipcu
1997 roku, trzy państwa Europy środkowej zostały zaproszone do podjęcia
negocjacji o członkostwie w NATO. Zakończyły się one 16 marca 1999 roku, kiedy
to Polska, Czechy i Węgry stały się formalnie członkami Paktu.

Rada Europy
powstała w Londynie, 5 maja 1949 roku, na podstawie Statutu podpisanego przez
dziesięć państw (Francja, Wielka Brytania, Włochy, Belgia, Holandia,
Luksemburg, Dania, Islandia, Norwegia i Szwecja). Bardzo częstym błędem jest
mylenie Rady Europy (Council of Europe,
Conseil de l'Europe) z Radą Europejską, która jest organem Unii
Europejskiej. Obecnie w skład Rady Europy wchodzi 39 państw, w tym państw
Europy Środkowej i Wschodniej, łącznie z Rosją. Zgodnie ze Statutem, celem Rady
jest osiąganie większej jednomyślności między jej członkami dla ochrony i
realizacji ideałów i zasad, które są ich wspólnym dziedzictwem i które ułatwiają
postęp gospodarczy i społeczny państw członkowskich. Największym sukcesem Rady
Europy było podpisanie (Europejskiej) Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 roku.

Wszystkie powyższe organizacje międzynarodowe
ułatwiały jednoczenie się, poprzez współpracę państw Europy zachodniej w wielu
płaszczyznach.

W latach 1948 -
1950 inicjatywę na rzecz integracji zachodnioeuropejskiej przejęła Francja. Nie
z powodu wyjątkowo dużego nagromadzenia idei integracyjnych w tym kraju, ale
dla doraźnych celów politycznych i ekonomicznych. Sytuacja pomiędzy Francją a
Niemcami była zaogniona. Toczył się spór o status Saary.Poza tym Francja
potrzebowała gwarancji, że odbudowane państwo niemieckie będzie państwem
pokojowym. Francuscy politycy chcieli osiągnąć to poprzez ścisłe powiązanie
przemysłów węglowo-stalowych Francji, Niemiec, a także innych państw Europy.
Miało to wyeliminować zagrożenie wojną. Poza tym Francja przystąpiła do
odbudowy swojego potencjału militarnego i swojej pozycji wielkomocarstwowej,
czemu służyć miało zwiększenie produkcji sektora węglowo-stalowego. Produkcja
wielokrotnie przewyższała zapotrzebowanie wewnętrzne, zaczęto więc szukać
sposobu na sprzedaż nadwyżek.

W takiej atmosferze, generalnie sprzyjającej
zjednoczeniu, francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman, w dniu 9 maja 1950 roku wystąpił z oświadczeniem, w
którym proponował połączenie przemysłów węgla i stali Francji i Niemiec (a
także innych państw) oraz podporządkowanie ich organowi ponadnarodowemu.
Oświadczenie nie pozostało bez odpowiedzi. Niemal rok później, 18 kwietnia 1951 roku podpisano w
Paryżu Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (European Coal and Steel Community ECSC; Communauté
européenne du Carbon et de l'Acier C.E.C.A). Traktat podpisało sześć
państw: Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, RFN i Włochy, a wszedł w życie 23 lipca 1952 roku. Został zawarty na
50 lat od dnia, w którym wszedł w życie, co oznacza, że w 2002 roku utraci swą
ważność. W 1991 roku Komisja Wspólnot opowiedziała się za jego wygaśnięciem w
tym terminie, co oznacza przejęcie jego zadań przez Wspólnotę Europejską.

Po powstaniu EWWiS
(Europejska Wspólnota Węgla i Stali) podejmowane były próby rozszerzenia
zakresu działania o cele obronne i polityczne, lecz na to było (i ciągle jest
jak widać po wrześniowej decyzji społeczeństwa duńskiego) jeszcze za wcześnie.
Postanowiono więc na razie skupić się na integracji gospodarczej, a przede
wszystkim na zniesieniu przeszkód w handlu.

5 sierpnia 1955 roku zawarte zostało
Europejskie Porozumienie Płatnicze, ale wkrótce się okazało, że nie jest
możliwa dalsza integracja bez rozwiązania problemów z cłami, czyli bez
utworzenia unii celnej (vide powstawanie II Rzeszy). Dwa miesiące wcześniej na
konferencji państw członkowskich EWWiS w Messynie, powołano do życia Komitet
pod przewodnictwem belgijskiego ministra spraw zagranicznych Paula Spaaka, którego zadaniem było
przygotowanie projektu utworzenia wspólnego rynku i wspólnoty energii atomowej.
21 kwietnia 1956 roku został przedstawiony odpowiedni raport uzupełniony opinią
"Trzech Mędrców" .

Rok później, 25 marca 1957 roku, zwołano w
Rzymie konferencję, na której zostały podpisane: Traktat ustanawiający
Europejską Wspólnotę Gospodarczą - EWG (European
Economic Community - EEC; Communauté économique européenne - C.E.E),
powszechnie nazywaną Wspólnym Rynkiem oraz Traktat ustanawiający Europejską
Wspólnotę Energii Atomowej - EWEA, powszechnie nazywaną Euratomem. Oba traktaty
znane są pod nazwą Traktatów Rzymskich.

Traktaty ustanawiające EWG i EWEA zostały
podpisane przez sześć państw członkowskich EWWiS i weszły w życie 1 stycznia 1958 roku. Obydwa Traktaty
zawarte zostały na czas nieokreślony, co jest zapisane w art. 240 Traktatu EWG
i art. 208 Traktatu EWEA.

Po tak owocnych
latach pięćdziesiątych procesy integracyjne zostały nieco zahamowane. Nie
znaczy to, że Europa zapomniała, bądź zaniechała jednoczenia, nie. Wciąż
ideałem pozostawała ścisła Unia Europejska (Polityczna). Właśnie na tym tle
rozpoczęły się debaty, które trwają do dziś, jak ma wyglądać Europa.
Najbardziej rozpowszechnione są dwie koncepcje: federalistyczna i
funkcjonalistyczna. Wg pierwszej powinno jak najszybciej dojść do powstania
federalistycznej, zjednoczonej politycznie Europy z ponadpaństwowymi organami
władzy i europejską konstytucją. Wg drugiej, funkcjonalistycznej koncepcji,
integracja polityczna ma być uwieńczeniem integracji poszczególnych segmentów
państwowych, a zwłaszcza gospodarczych.

Po wielu latach,
pierwszym znaczącym krokiem w kierunku Unii Europejskiej było podpisanie
Jednolitego Aktu Europejskiego w dniach 17 i 28 lutego 1986 roku (trzy państwa
ówczesnej dwunastki Wspólnot - Włochy, Gracja i Dania podpisały go w drugim
terminie). Traktat, który jest w zasadzie umową międzynarodową nazwę swą
zawdzięcza temu, iż wprowadzał zmiany do traktatów założycielskich Wspólnot, a
także zawierał postanowienia kładące fundament pod obecny II filar Unii
Europejskiej (Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa). Istotnym
składnikiem JAE (Jednolitego Aktu Europejskiego) była deklaracja o Europejskiej
Współpracy Politycznej, która była w zasadzie sformalizowaniem już istniejących
od 1970 roku kontaktów między państwami członkowskimi Wspólnot. Ważnym punktem
JAE było ustanowienie Rady Europejskiej,
w której skład wchodzą szefowie państw lub rządów państw członkowskich oraz
przewodniczący Komisji Wspólnot, którzy są wspomagani przez ministrów spraw
zagranicznych i jednego członka Komisji. Spotkania Rady Europejskiej odbywają
się dwa razy do roku. JAE wzmocnił pozycję Parlamentu Europejskiego.

W następnym roku,
po wejściu w życie Jednolitego Aktu Europejskiego, zebrana w Hanowerze Rada
Europejska podjęła decyzję o rozszerzeniu Rynku Wewnętrznego przez Unię
Gospodarczą i Monetarną. Na posiedzeniu Rady w czerwcu 1989 roku w Madrycie
postanowiono zwołać konferencję rządów państw członkowskich w celu utworzenia
Unii Gospodarczej i Monetarnej. Ponieważ w owym czasie pojawiły się problemy na
południu Europy (Jugosławia) postanowiono wzmocnić pracę nad unią polityczną, a
także w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Obie konferencje zostały zwołane zgodnie z
zaleceniami Rady Europejskiej obradującej w dniach 14 i 15 grudnia 1990 roku w
Rzymie. Następnie podczas posiedzenia Rady w Maastricht w dniach 9 i 10 grudnia
1991 roku, oba projekty zostały połączone w jeden projekt Traktatu o Unii
Europejskiej, który 7 lutego 1992 roku został podpisany przez dwanaście państw
członkowskich Wspólnot.

Jednak Unia Europejska nie miała powstać bez
bólu. Zgodnie z założeniami Traktat miał wejść w życie 1 stycznia 1993 roku, po
wymaganej w art. G Traktatu o Unii Europejskiej ratyfikacji przez państwa
podpisujące. Konstytucje Królestwa Danii i Irlandii przewidywały obligatoryjne
przeprowadzenie referendum (dla informacji Konstytucja Rzeczpospolitej nie
wymaga przeprowadzenia referendum, może ono mieć miejsce jedynie w celu
pomocniczym, o czym zadecyduje rząd i Parlament). Referendum w Danii z 2
czerwca 1992 roku dało wynik negatywny, co spowodowało przyjęcie podczas obrad
Rady Europejskiej w Edynburgu w grudniu 1992 r., specjalnych uregulowań dla
Danii dotyczących obywatelstwa UE, Unii Gospodarczej i Walutowej oraz polityki
bezpieczeństwa. Po kolejnym referendum, przeprowadzonym 18 maja 1993 roku,
uzyskano wynik pozytywny. Pewne ustępstwa poczyniono na rzecz Wielkiej Brytanii
(polityka socjalna i Unia Gospodarcza i Walutowa). Jako ostatnie państwo
Republika Federalna Niemiec, po oczekiwaniu na orzeczenie Federalnego Trybunału
Konstytucyjnego co do zgodności Traktatu z konstytucją, ratyfikowała Traktat.
Wszedł on w życie 1 listopada 1993 roku.
Traktat wprowadził zmianę nazwy EWG na Wspólnotę Europejską oraz umocnił
pozycję Parlamentu Europejskiego.

Trzy lata po wejściu
w życie Traktatu o Unii Europejskiej potrzebna się stała jej reforma
instytucjonalna. Projekt jej przygotowywany był na konferencji międzyrządowej
trwającej od marca 1996 roku. Projekt przedłożony później pod obrady Rady
Europejskiej (15 - 18 czerwiec 1997) w Amsterdamie został przyjęty i po
ratyfikacji wszedł w życie 1 maja 1999
roku.

Reforma instytucjonalna nie w pełni się
udała. Nadal nie rozwiązana została kwestie składu Komisji oraz większości
kwalifikowanej w Radzie. Jednak mimo to, Traktat wyraźnie ustalił na jakich
zasadach opiera się Unia, a więc na zasadzie wolności, demokracji, poszanowania
praw człowieka i podstawowych swobód i rządów prawa. W związku z tym,
przewidziano możliwość zawieszenia w pewnych prawach państw, które w
jakikolwiek sposób naruszają te zasady. Ważną zmianą dla państw kandydujących
było zniesienie obowiązku ratyfikowania wszystkich Traktatów Wspólnotowych, na
rzecz jednolitego członkostwa w Unii (tylko jeden traktat do ratyfikacji).
Bardzo irytującą zmianą dla wszystkich osób zajmujących się prawem europejskim
była zmiana numeracji Traktatu o Unii Europejskiej przez Traktat Amsterdamski,
co powoduje obowiązek znajomości zarówno starej jak i nowej numeracji.

Jak z "szóstki" powstała
"piętnastka"

Traktaty ustanawiające Wspólnoty podpisywało
sześć państw: Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, Republika Federalna
Niemiec i Włochy. Później Wspólnoty powiększały się o:

22 stycznia 1972 - Traktat o przystąpieniu do
Wspólnot: Danii, Irlandii, Wielkiej Brytanii i Norwegii. Norwegia w wyniku
referendum nie ratyfikowała Traktatu, który wszedł w życie 1 stycznia 1973
roku. Z "szóstki" zrobiła się "dziewiątka".
28 maja 1979 - do Wspólnot
przystępuje Grecja. Wejście w życie: 1 stycznia 1981 roku.
12 czerwca 1985 - Traktaty o wejście
Hiszpanii i Portugalii do wspólnot. Wejście w życie: 1 styczeń 1986 r.
24 czerwiec 1994 - Traktat o
przystąpieniu do Unii Europejskiej Austrii, Norwegii (Norwegowie znów mówią
nie, póki ropy, póty nadziei), Szwecji i Finlandii. Wchodzi w życie: 1 stycznia
1995 roku. W ten właśnie sposób "szóstka" zmieniła się w
"piętnastkę".

Jednakże wiele państw złożyło swą kandydaturę
do grona "piętnastki". Są to następujące państwa: Turcja (1987),
Maroko (1987), Malta (1990), Cypr (1990), Szwajcaria (1992), Węgry (1994),
Polska (8 kwietnia 1994), Rumunia (1995), Słowacja (1995), Estonia (1995),
Czechy (1995), Słowenia (1996) oraz Litwa, Łotwa i Bułgaria. O ile wniosek
Turcji jest w pełni zrozumiały (są tylko "małe" problemy z
przestrzeganiem praw człowieka...), o tyle wniosek Maroka wymagałby zmiany art.
51 Traktatu o Unii, który nie pozwala przyjmować innych państw niż
europejskich.

Unia Europejska i co dalej?

Jak będzie wyglądała Unia za kilka lat chyba
nikt nie wie. Przede wszystkim brak zgody na to jaką ma przyjąć formę. Ideałem
jest pełny federalizm, na który jednak jeszcze wiele społeczeństw nie jest
gotowych. Niewątpliwie Unia ma wiele zalet. Brak granic, wolny przepływ ludzi,
kapitału i usług, możliwość nauki i pracy w dowolnym państwie członkowskim,
coraz bliższa jednolita waluta to zalety. Do rzeczy, które mogą niepokoić
należy silne zinstytucjonalizowanie Unii oraz jej, co tu dużo mówić, lewicowy
charakter w sferze polityki socjalnej. Jednak jest to najlepsze rozwiązanie dla
Polski - członkostwo w Unii Europejskiej. Czyż historia nie toczy się kołem?

BIBLIOGRAFIA:

1. "Europa" Norman Davies
2. "Prawo europejskie" Jerzy Tyranowski
3. "Europa i jej narody" Krzysztof Pomian

4. "GEOGRAFIA
społeczno-ekonomiczna" J. Kop, M.Kucharska E. Szkurłat.

5. "Jak funkcjonuje Unia
Europejska?" wydana przez Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce
oraz Wydawnictwo "Wokół nas"