TADEUSZ KOTARBIŃSKI

TADEUSZ
KOTARBIŃSKI - UR. 1886,

[ Jeden z
czołowych filozofów, logików i prakseologów polskich

[ Uczeń K.
Twardowskiego

[ 1919 - 1961
profesor Uniwersytetu Warszawskiego,

[ 1945 - 1945
pierwszy rektor uniwersytetu w Łodzi

[ od 1946 członek
PAU

[ od 1952 członek
PAN (1957 - 1962 jej prezes)

[ członek Institut
International de Philosophie oraz wielu towarzystw naukowych polskich i
zagranicznych

[ od 1927
przewodniczący Polskiego Towarzystwa Filozoficznego

[ członek AN ZSRR

[ członek akad.
Nauk Bułgarii i Mongolii

[ doctor h. c.
uniwersytetów krajowych i zagranicznych

[ współtwórca i
pionier teorii sprawnego działania

PRAKSEOLOGIA ►[gr.] ogólna teoria
sprawnego (tj. racjonalnego i skutecznego) działania, dziedzina badań naukowych
dotycząca metod wszelkiego celowego działania ludzi ( z tego względu zw. też
metodologią ogólną);

Pierwszy program prakseologii zarysował
w 1890 franc. Socjolog A. Espinas; pionierem badań w zakresie prakseologii,
który usystematyzował jej problematykę nadając jej postać zwartej dyscypliny
naukowej, był T. Kotarbiński. Obok jego prac i L. Von Misesa (Human Action 1949) do znacznego rozwoju
badań prakseologicznych w ostatnich czasach przyczynił się szczególnie rozwój
badań operacyjnych i teorii programowania; te dwie dziedziny badawcze weszły w
skład prakseologii jako metody ułatwiające podejmowanie decyzji, które
zapewniłyby maks. realizację zamierzonych celów (zwł. w skoordynowanym
działaniu zespołowym, kompleksowym) oraz praktyczne stosowanie zasady
racjonalnego gospodarowania. W rozwoju prakseologii znaczną rolę odgrywają
również postępy cybernetyki i teorii gier. Systematyczne badania prakseologii
dotyczą:

- opisu i analiz różnych aspektów i form działania, przy
jednoczesnym opracowywaniu precyzyjnej aparatury pojęciowej prakseologii (np.
takich pojęć jak: cel, środek, metoda, czyn, plan, sprawność, ekonomiczność,
wydajność, oszczędność - składających się na określenie "dobrej
roboty")

- formułowania zasad racjonalnej i skutecznej działalności
ludzkiej, zasad osiągania sprawności w poszczególnych formach i dziedzinach
działania.

W najnowszych
czasach wobec rozwoju planowego (zwł. zespołowego) oddziaływania na bieg
życia społ. - gosp. i na racjonalną
organizację pracy, prakseologia wykazuje związki z ekonomią polityczną oraz z
nauką organizacji i kierownictwa, dla których rezultaty badań prakseologicznych
mają doniosłe znaczenie metodologiczne.

[ W filozofii
sformułował materialistyczną koncepcję tzw. konkretyzmu

REIZM ►- konkretyzm, pogląd filozoficzny
głoszący, że realne istnienie przysługuje jedynie rzeczom (konkretom), negujące
natomiast samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków, własności itp.

- jako dyrektywa semantyczna reizm postuluje
definicyjne sprowadzenie zwrotów (onomatoidów) zawierających nazwy pozorne do takich, w
których zawarte są wyłącznie nazwy rzeczy.

[ W pracach
etycznych rozwinął program

tzw. ETYKI
NIEZALEŻNEJ ( etyka laicka, uniezależniona od wskazań jakiejkolwiek religii )

[ Zajmował się w
szerokim zakresie problematyką logiki formalnej, semantyki logicznej i historią
logiki

[ Działalność
naukowa Kotarbińskiego wywarła znaczny wpływ na rozwój nauk filozoficznych oraz
wzrost kultury logiczno - semantycznej w Polsce

[ Otrzymał nagrodę
państwową w 1972

& Elementy teorii poznania, logiki formalnej, metodologii
nauk /1929/

& Traktat o dobrej robocie /1955/

& Sprawność i błąd /1956/

& Wykłady z dziejów logiki /1957/

& Medytacje o życiu godziwym /1966/

Bibliografia:

Encyklopedia Państwowa
PWN, Warszawa 1975