SKINHEADZI, JAKO JEDNA Z PODKULTUR MŁODZIEŻOWYCH
Skini, jak każda subkultura, stali się autorami duchowego
i materialnego dobra części naszej cywilizacji. Dorobek skinów to trzydzieści
lat historii, własne obyczaje oraz specyficzna ideologia. Subkultura ta
wytworzyła własny język (slong), symbole charakterystyczne tylko dla siebie.
Formalnie uznani za subkulturę, skini nie należą do ulubieńców opinii
publicznej. Nawet tolerancyjna młodzież ma o nich złe zdanie. „Skin na ulicy”
traktowany jest jako uosobienie zła, grupa skinów to potencjalna zadyma.
Napisanie tej
pracy wymagało złamania stereotypów i uprzedzeń. Bliższy kontakt z członkami
tej subkultury pozwala na stwierdzenie, iż jest, to grupa ulegająca przemianom,
a jednocześnie bardzo zróżnicowana i zamknięta.
Moja
praca opisuje historię ruchu skinheads, którego początków należy upatrywać się
w Anglii. Następnie jest przedstawiona historia skinów w Polsce. Dalej opisuję
już sam ruch, jego instytucjonalizację, ideologię, religię, zainteresowania,
ubiory i język.
A) HISTORIA RUCHU SKINHEADS
Początku ruchu skinheads należy
upatrywać na początku 60-tych lat, kiedy to w Londynie i innych dużych miastach
dochodziło do częstych zamieszek między dwiema subkulturami młodzieżowymi:
„ROCKERS” i „MODS”. Przedstawiciele obu tych gangów wywodzili się z podobnych
środowisk: z niezamożnych rodzin zamieszkujących robotnicze dzielnice wielkich angielskich miast. „Mods to przeważnie
uczniowie szkół średnich, ubrani w tamie garnitury, białe koszule i wąskie
krawaty. Jeździli włoskimi skuterami lub motorowerami”[1]. „Mods akceptowali
wyraźnie swoją odrębność wobec starszego pokolenia”[2]. Swą pogardę do starszego
pokolenia okazywali odrzucając wzorce i normy, które miały znaczenie dla ich
rodziców. ”Mods był to ruch narcystyczny i apolistyczny, a zarazem rewolucyjny
przez lekceważenie hierarchii klasowej i pogardę dla tradycyjnych wartości
społecznych, a także przez wyznawanie kultu nowości”[3]. Rozkochani byli w muzyce
The Beatels i The Who.
Rockers
to gang, dla którego wzorem były gangi amerykańskich: „złych chłopców na
wielkich motorach, ubranych w skórzane stroje przyozdobione złotymi elementami”[4]. Rockersi afiszowali się
skrajnym nieprzystosowaniem do panujących reguł. W 1964 r. na plaży morskiego
kurortu Bringhton doszło do gigantycznej, zadymy między rockers a mods. Bójka
gangów przypominała regularną wojne i zakończyła się po 2 godzinach ( 30 osób
odniosło rany i znalazło się w szpitalu). Między rokiem1960-69 do robotniczych
dzielnic angielskich miast zaczęli przybywać ciemnoskórzy przybysze z Indii i
Jamajki. Okazało się, iż przybysze konkurowali o miejsca pracy. W tych
warunkach z gangu mods wyłoniła się grupa Hard Mods (początkowo Hards Mods
stanowili liderzy gangu Mods). Hards Mods zaczęli zmieniać stroje: „ubierali się
w obcisłe dżinsy, szelki i wysoko sznurowane buty tak charakterystyczne dla
ciemnoskórych przybyszów”[5].
Biali
Hards zaczęli przychodzić do „czarnych klubów” gdzie słuchali skocznej i
płynnej muzyki Ska. W czarnych klubach
Hards Mods przyglądali się ciemnoskórym rówieśnikom, którzy popisywali się
odwagą i odpornością na ból, wyłamując sobie palce.
Wówczas
do języka angielskiego weszło pojęcie cool, ktore było utożsamiane z odpornością na ból. Hard Mods zaczęli
naśladować swych ciemnych kolegów nie tylko strojem, ale również i językiem
(slangiem). Wkrótce Hard Mods ubierali się tak z wyboru stylu i mody, zaś strój
Jamajczyka wynikał z ubóstwa ich rodzin i niskich stawek płacowych jakie
otrzymywali ich rodzice w fabrykach. Moda preferowana przez Hard Mods ulegała
dalszym przemianom, by odróżnić się od biednych czarnych przybyszów. Młodsi
zaczęli ubierać oryginalne dżinsy firmy Levis, wysokie sznurowane buty firmy
Doc. Martens oraz lotnicze kurtki - Fleyers. Strój taki stanowił element
symbolu a zarazem pozycji zajmowanej w społeczeństwie. O braciach ruchu
Skinhead, którymi byli Hard Mods, po raz pierwszy prasa napisała w 1968 r.
Skinhead, w prasie oznaczał młodego człowieka z łysą głową, należącego do
nowej, agresywnej i brutalnej podkultury młodzieżowej. Skini, jako Hard Mods
zaczęli być traktowani jako zwykli chuligani przez co przylgnął do nich nowy
przydomek oznaczający szaleńców i wariatów.
Angielski skin końca lat 60 miał niewiele
wspólnego, na gruncie ideologicznym, ze współczesnym skinem. Ówczesny skini
byli zafascynowani kulturą czarnych emigrantów w przeciwieństwie do
współczesnych skinów. Główną rozrywką młodych skinów były mecze piłki nożnej
lecz większość czasu spędzali w czarnych barach. „Mecze piłki i kluby stały się
dobrym miejscem do wyładowania agresji, co zwiększyło szeregi wrogów,
przeciwników tej subkultury. Na mecze najsłynniejszych drużyn piłkarskich (np.
West Ham, Chelsea) zjawiało się ok. 4 tysięcy skinów. Budziła podziw
dyscypliną, organizacją i wyglądem - jak armia”[6].
Liberalna
polityka rządów angielskich, kryzys naftowy, który dotknął Wlk. Brytanię były
przyczynami zubożenia robotników. Ciężka sytuacja robotnika wynikała również z
sytuacji na rynku pracy, gdzie prace w fabrykach otrzymywali ciemnoskórzy
emigranci. Wszystkie czynniki ekonomiczno-społeczne zaczęły się przyczyniać się
do upadku niemal wszystkich subkultur młodzieżowych w latach 1969-71. Ruch
skinheads ponownie zaczął się odradzać dzięki innej subkulturze. W 1976 r.
Malcolm MacLaren wraz z grupą przyjaciół i zespołem Sex Pistols wykreowali nowy
młodzieżowy styl Punk. Punkowcy głosili hasła anarchistyczne, a zarazem
nawoływali do odrzucenia systemu wartości zastałej rzeczywistości. W piosenkach
zespołów punkowych pojawiły się słowa nawołujące do walki z systemem politycznym.
Nowa subkultura szokowała nie tylko poglądami, ale również wyglądem.
Zainteresowani skinheadzi, o których wszyscy zdążyli zapomnieć, wyłonili się
jako część ruchu Punk. Zaakceptowani skini angielscy, nowy rodzaj muzyki. W tym
samym czasie wyłoniła się inna subkultura młodzieżowa o nacjonalistycznym
charakterze -Teddy Boys. Teds charakteryzowali się agresją, brutalnością o
niespotykanej do tej pory intensywności, najczęściej okazywanej w stosunku do
punków. Teds charakteryzowali się również prostym strojem.
Teddy
Boys afiszowali się swoim patriotyzmem. Wszczynali prowokacje, które prowadziły
do zadym. Koncerty punków zaczęły być akceptowane przez teds, by -jak mówili-
walczyć z anarchią.
Rok
1979 stał się datą wyłonienia nowej fali skinhead z kultury punkowej. Skini
zintegrowani jeszcze z punkami zaczęli określać się hasłem OJ lub OJ -Skins. W
szybki sposób skini przyjęli rokologię podupadającej Teds. Skini swą agresje
zaczęli okazywać wobec Punków. O Skinach jako autonomicznej subkulturze
młodzieżowej zaczęło się mówić jednak w 1980 roku kiedy to zadymy przez nich
prowokowane zaczęły być niemalże codziennym elementem doniesień prasowych. Od
roku 1981 można dostrzec wyraźną instytucjonalizację ruchu Skinheads.
Ruch
nacjonalistyczny w Ameryce Pn. i Australii zyskuje popularność wśród słabo
wykształconych młodych białych ludzi oraz wśród bogatych farmerów. W Australii
ruch Skins jest bardzo popularny w dużych kompleksach miejskich, zaś to
zjawisko niemal wcale nie występuje w USA.. W USA. Skini łączą się we współpracę z Ku-Kuux-Klanami, lub White Aryan
Resistance. Coraz częściej w USA. spotkać można skinheadskie załogi złożone z
Latynosów, Indian i Azjatow. Bardzo niepokojący jest fakt, iż to młodzi
zaczynają się interesować taki organizacjami, które w przyszłości mogą się stać
źródłami konfliktów na światową skalę.
W
Europie również da się zauważyć
fascynację ruchem skinheads i ideologią nacjonalizmu, szczególnie w krajach
skandynawskich i Niemczech. Płw. Bałkański również jest dowodem na to, iż
ideologia „wyrośniętego” patriotyzmu ma zwolenników. Również w Rosji odbudowują
się ruchy nacjonalistyczne (Żyrinowski).
We
Włoszech sporym powodzeniem cieszy się ruch nacjonalistyczno-faszystowski.
W
Polsce o skinach pierwszy raz można było się dowiedzieć z doniesień prasowych
dotyczących koncertu, który odbył się w Warszawie jeszcze podczas „stanu
wojennego”. Skini oczywiście spowodowali zadymę, która przerwała koncert.
Kolejne lata przynoszą kolejne incydenty, rok 1983 i 1984 - zadymy podczas
warszawskich koncertów. W roku 1985 Skini pojawili się na festiwalu muzyki
rockowej w Jarocinie, gdzie pojawili się jako subkultura chamska, wulgarna i
bardzo agresywna. Rok 1989 to przełom dla polskich Skinów, gdyż zainteresowały
się nimi powstające partie prawicowe. W 1990 r. podczas kongresu Prawicy
Polskiej podjęto decyzję o wspieraniu „młodych patriotów” oraz organizacji w
jakich są zrzeszeni. Podobnie jak w Wlk. Brytanii Skini polscy mają „wiele
dokonań” podczas spotkań piłkarskich i bezpośrednio po nich (na przykład po
meczu Lech Poznań - GKS Katowice jesienią 1995 r. 4 samochody policyjne zostały
doszczętnie zdemolowane). Również doniesienia prasowe świadczą źle o Skinach,
demonstracja zorganizowana 6 kwietnia w Oświęcimiu wzbudziła wiele
kontrowersji. Coraz częściej słyszy się o wybrykach pseudokibiców, do których należą
Skini, na różnego rodzaju imprezach sportowych, w których szeregach jest coraz
więcej nieletnich. Ruch Skinów stał się na tyle popularny, iż w małych
miasteczkach również są jego przedstawiciele.
B)
CHARAKTERYSTYKA RUCHU SKINHEADS:
Pierwsze
instytucje jakie zrzeszały i jednoczyły nielicznych skinów były to zespoły
muzyczne, grające agresywne odmiany muzyki rock. Teksty utworów mają charakter
patriotyczny lub ideologiczny, nawołując do walki z Murzynami, Arabami i
Żydami, a także Niemcami. „Do najważniejszych zespołów skinujących należą:
Honor, Zacier, Front Terror, Auschwitz, Grunwald, Legion, Skin Attach, Baranki
Boże, Cyklon B. W niedługim czasie po powstaniu pierwszych zespołów pojawiły
się pierwsze czasopisma, które poruszały zagadnienia ideologiczne i polityczne.
Do najważniejszych tytułów należy zaliczyć: Krew, Honor, Legion, Przebudźcie
się, White Power, Kołomir, Skinhead Sarmata, Ja-Oj”[7]. Skinziny to nie jedyna
forma słowa pisanego preferowana przez skinów. Powstają pierwsze wydawnictwa,
które drukują nieliczne pozycje. Do najaktywniejszych należy wydawnictwo
Szczerbiec.
Skini
zakładają również stowarzyszenia praktycznie w każdym dużym mieście działa
przynajmniej jedna taka organizacja. Najwięcej tego typu organizacji działa na
Pomorzu, w miastach centralnej i zachodniej Polski oraz na Śląsku. „Polscy
skini skupieni są wokół organizacji takich jak, na przykład: Polska Wspólnota
Narodowa Tejkowskiego, ZCHN, Organizacja Narodowo Radykalna, Narodowe
Odrodzenie Polski i stronnictw: Szczerbiec, Ojczyzna, Narodowy Front Polski,
Komitet Samoobrony Narodu Leppera, Aryjski Front Przetrwania i wielu innych”[8].
Większość
skinów nie uważa się za faszystów. Są to przeważnie wielcy patrioci, dla
których najważniejsze rzeczy to honor i ojczyzna. Wyznaje ideę polskiego nacjonalizmu. Skini nawołują
do walki z anarchią, monopolami, Żydami, Arabami, Afrykańczykami, z innymi
subkulturami młodzieżowymi oraz każdym, kto zostanie uznany za wroga ojczyzny.
Ostatnio
pojawiło się jednak kilka nowych ideologii wyznawanych przez aktywistów tego
ruchu. Pojawiła się Lewicująca Organizacja Skinów, która głosi hasła
socjalizmu, chcąc je łączyć z ideologią nacjonalizmu. Skinów należących do tej
organizacji określa się mianem red skins - czerwoni skini. Zaistniała również
organizacja S.H.A.R.P. zrzeszająca skinów aktywistów. W Polsce ta organizacja
znana jest jako Skinheadzi Przeciw Uprzedzeniom Rasowym. Obie te grupy
stanowią liczebnie niewielką ilość i nie
odgrywają większego znaczenia w tym ruchu.
Istnieje
również pojęcie naziskina. „Jest to skin wyznający ideologię sprecyzowaną przez
Adolfa Hitlera w „Mein Kampf”. Członkowie tej grupy są nad wyraz agresywni i
brutalni, lecz są to grupy bardzo nieliczne”[9].
Religia
w życiu skina odgrywa istotną rolę, związana jest niejednokrotnie z ideologią
głoszoną przez skinów. W Polsce są trzy podstawowe wyznania głoszone przez
skinów.
1.
Najliczniejsza grupa skinów to katolicy.
2.
Następna religia to religia słowiańska. Wyznawanie tej religii wiąże się również z powrotem do kultury i obyczajowości
tych czasów.
3.
Kolejna religia to odynizm czyli kult Odyna.
Istnieją również skini ateiści.
Skini
wyróżniają dwa rodzaje kobiet. Pierwsza to kobiety - matki, służą celom
prokreacyjnym, mają za zadanie pilnować dzieci i domu. Druga to kobieta -
aktywistka, stojąca na równi z mężczyznami - skinami, często skinarki
organizują się we własne instytucje.
Typowym ubiorem skina są: spodnie dżinsowe lub
panterka maskująca, biała koszula lub podkoszulek, szelki, najlepiej czerwone,
kurtka typu Flayers, koszula flanelowa, wysokie sznurowane buty, szalik
lokalnej drużyny sportowej, naszywki lub emblematy zespołów sportowych i
symboli narodowych. Dziewczyny - skini, ubierają się bardzo podobnie.
Sport
w życiu skina to święto. W niedzielę lub sobotę wraz z kolegami wybiera się na
stadion lokalnej drużyny. Skini stojący we własnym sektorze otoczonym korowodem
policji wykrzykują hasła gloryfikujące ich ukochany klub, a ubliżające drużynie
przeciwnika i kibicom, którzy są ich fanami.
„
Nazwisko ? A po co panu nazwisko. Wystarczy, że wie pan gdzie mieszkam. Na
wybrzeżu i jestem fanem Lechii. Trzymam też ze skinami - OJ, bo oni kochają
Lechię. To nas cementuje”[10]. Ten fragment rozmowy z
szalikowcem można również usłyszeć w innym mieście, gdzie jest klub piłkarski.
Wystarczy zmienić nazwę zespołu. Brutalne zachowanie na stadionach nie zna
granic. Wiele osób po zadymach trafia do szpitala, a najczęściej są to niewinni
przechodnie.
Język,
jakim posługują się skini na co dzień nie różni się zbytnio od języka używanego
przez młodzież. Jednak skini jako grupa wytworzyli wiele charakterystycznych
zwrotów. Odpowiednie formy powitania i pożegnania. Wiele zwrotów zostało
przejętych ze środowisk kryminogennych. Trzeba zwrócić również uwagę na to, iż
język jakim posługują się skini jest bardzo często wzbogacany wulgaryzmami i
epitetami.
Biała
Siła w RP to około 30-40 tyś. skinów, z czego tylko 5% charakteryzuje się wysokim stopniem
świadomości polityczno -społecznej. Większość skinów miało zatargi z policją,
większość z nich pije alkohol, część pali papierosy, mają dostęp do narkotyków.
Skini są bardzo agresywni, brutalni, wszczynają bijatyki, są sprawcami wielu
przestępstw, parokrotnie doprowadzili do śmierci niewinnych osób. Większość
pozycji książkowych o skinach kończy się kroniką wypadków, w której zawarte są
czyny jakich dopuścili się młodzi nacjonaliści. „W stosunku do ludzi innej
religi, rasy czy ideologii zachowują się brutalnie. Wszystkie te elementy
przemawiają za tym, że należałoby uznać skinów za „czarną plamę” na polskim
patriotyźmie”[11].
Ruch
skinheads to subkultura działająca około 30-40 lat. Jest to ruch kształtujący
się cały czas, procesy przemian i podziały prawdopodobnie będą trwały cały czas
do dziś dnia. Historia pokazała, iż doświadczenie 2 wojny światowej nie są w
stanie wyzwolić nas od nacjonalizmu i nienawiści rasowej.
Niektórzy
znawcy subkultur uważają, iż „po okresie pierwszej fascynacji nowością ruch ten
zniknie. Celem skinheadów jest bowiem równanie w dół to jest ściąganie
wszystkich na własny i niski poziom życia. Stanowi to dowód nieprzystosowania i
dewiacji społeczeństwa”[12]. Skini jako jedyna
subkultura, która nie dąży do poprawy swojej sytuacji społecznej, starają się
społeczeństwo dostosować do siebie. Możemy mieć tylko nadzieję, iż będzie
narastał stopień świadomości społecznej co prowadzi do zniszczenia ruchu.
Bibliografia:
1) Anders Olgierd, My, Warszawa, 1994
2) Bryk Paweł, Honor Polaków, „Kołomir” nr3, 1993
3) Janicki Mariusz, Pęczak Mirosław, Polska siła-skini,
narodowcy, chuligani, Warszawa 1994
4) Jędrzejewski Marek, My śmiecie, Warszawa 1993
5) Muller Tadeusz, Młodzieżowe podkultury, Warszawa 1987
6) Pęczak Mirosław, Mały Słownik Subkultur Młodzieżowych,
Warszawa, 1992
7) Planeta Andrzej, Surfing po skinowsku, „Fronda” nr1, 1991
8) Thorre Tony, Słownik Pojęć Kultury Postmodernistycznych,
Warszawa 1995
9) Wilk Ewa, Krucjata Łysogłowych, Warszawa 1994
10) Wójcik Jerzy, Od
Hipisów do Satanistów, Kraków 1992
SPIS
TREŚCI:
1. Słowa klucze
2. Wstęp
a). Historia ruchu skinheads
b). Charakterystyka ruchu
3. Zakończenie
4. Bibliografia
SŁOWA KLUCZE:
1. SKINHEAD - (ang. Skin -
skóra, head – głowa) oznacza ogoloną głowę
2. OJ – pozdrowienie
angielskich robotników przyjęte przez ruch skinhead utożsamianych z klasą
robotniczą.
3. SKIN – skrót od
słowa skinhead.
4. SUBKULTURA – wzory, normy,
itp., obowiązujące w grupie społecznej stanowiącej części szerszej zbiorowości,
odmienne od obowiązujących ogół społeczeństwa.
5. GANG – zorganizowana
grupa przestępców, banda.
6. ZADYMA – bójka,
bijatyka.
7. GLANY – czarne, wysoko sznurowane buty.
8. FANZIN – z ang. fan
magazine – to amatorskie rozprowadzanie pism wśród znajomych. Jest czymś w
rodzaju antygazety.
9. PUNK – z ang.
subkultura młodzieżowa.
SKINHEADZI,
JAKO JEDNA Z PODKULTUR MŁODZIEŻOWYCH
[1] T Tony Thorre, Słownik
Pojęć Kultury Postmodernistycznej Warszawa 1995, strona 210-212
[2] Mirosław Pęczak, Mały
Słownik Subkultur Młodzieżowych, Warszawa 1992, strona 55
[3] Tony Thorre, dz. czyt., s
211
[4] Tamże, s. 303-304
[5] Mariusz Janicki, Mirosław
Pęczak: Polska siła-skini, narodowcy, chuligani, Warszawa 1994, s. 11-13
[6] Jerzy Wójcik, Od Hipisów do
Satanistów, Kraków 1992, s. 90
[7] Andrzej Planeta, Surfing po
skinowsku, „Fronda” 1991 nr 1, s. 227-228
[8] Olgierd Anders, My,
Warszawa 1994, s. 51-53
[9] Paweł Bryk, Honor Polaków,
„Kołomir” 1993 nr 3, s. 13-15
[10] Marek Jędrzejewski, My
śmiecie, Warszawa, 1993, s.17
[11] Ewa Wilk, Krucjata
Łysogłowych, Warszawa 1994, s. 123-140
[12] Tadeusz Muller, Młodzieżowe
podkultury, Warszawa, 1997, s. 198
- Zaloguj się lub zarejestruj by odpowiadać
