PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA

Posted by nauka on wt., 04/08/2008 - 16:38

Zadania psychologii rozwojowej:

Psychologia rozwojowa dąży do
poznania istoty rozwoju psychicznego, nie poprzestaje na obserwacji,
rejestrowaniu i opisie procesów i zjawisk rozwojowych, lecz stara się również
wyjaśnić ich źródła i przyczyny.

Szuka zatem podłoża warunków w jakich rozwój przebiega, zmierza do wykrywania prawidłowości
w rozwoju psychicznym w aspekcie filogenezy antropogenezy i ontogenezy.

2.Kierunki i rodzaje zmian w rozwoju ontogenetycznym:

Rozwój jako postęp:

Rozwój człowieka cechują zmiany,
mające określony kierunek: prowadzą one do zapewnienia jednostce coraz lepszej
równowagi z otoczeniem, do doskonalenia form regulacji jej stosunku ze
środowiskiem. Mają one zatem charakter zmian progresywnych, postępowych.

Najwyraźniej ta prawidłowość rozwoju przejawia się w
okresie dzieciństwa i młodości- do czasu osiągnięcia przez jednostkę
dojrzałości fizycznej i psychicznej. Należy jednak podkreślić, że osiąganie
dojrzałości w różnych dziedzinach życia psychicznego nie następuje w tym samym
czasie.

Tak więc dojrzałość umysłową uzyskuje jednostka wcześniej niż dojrzałość w sferze
emocjonalnej czy społecznej.

W wieku dojrzałym człowiek nadal rozwija się i zmienia.
Zmiany te są wielokierunkowe i wielowymiarowe tzn. dotyczą różnych dziedzin rozwoju zdarzeń i
doświadczeń, jakie napotyka i przeżywa człowiek w ciągu swego życia w rozmaitych
sferach swej aktywności i działalności.

ROZWÓJ- to jakby łańcuch procesów rozgrywających się w czasie,
złożony z wielu ogniw. Ogniwa te mogą różnić się u poszczególnych jednostek pod
względem długości, natężenia i szybkości procesów zachodzących w organizmie i w
świadomości ludzkiej, lecz następstwo tych ogniw jest zwykle stałe.

Inaczej mówiąc, poszczególne stadia rozwoju (będziemy je
później rozważać bardziej szczegółowo) następują po sobie w jednakowej
kolejności.

Od niższych czynności i funkcji jednostka przechodzi do
wyższych form działania.

Rodzaje zmian rozwojowych:

W psychologii rozwojowej istnieje
wiele propozycji odnośnie do klasyfikacji zmian zachodzących w toku ontogenezy.

Zmiany ilościowe- polegają na
stopniowym wzrastaniu danej cechy lub zespole cech somatycznych i psychicznych.
Dziecko, na przykład, przybiera z wiekiem na wadze, poszerza się pojemność jego
płuc itp.

Zmiany jakościowe- o takich zmianach
mówimy wtedy, gdy dana funkcja lub czynność psychiczna nie tylko wzrasta i
rozszerza swój zasięg, lecz także przekształca się w sposób zasadniczy, staje
się nową jakością rozwojową.

  1. Związek zmian ilościowych i
    jakościowych:

Między zmianami o
charakterze ilościowym i jakościowym nie można jednak przeprowadzić ostrej
granicy, ponieważ w wyniku ilościowego wzrostu następuje zwykle w jakimś
momencie jakościowe przekształcenie cechy lub funkcji.

Dotyczy to zarówno rozwoju fizycznego jak i
psychicznego. W dziedzinie rozwoju somatycznego można łatwiej dokonywać
ścisłych pomiarów wzrostu cech
fizycznych i fizjologicznych.

  1. Periodyzacja rozwoju:

Okres
prenatalny:
od poczęcia do narodzin

Okres wczesnego dzieciństwa: od narodzin do 3.r.ż

Podokres weku niemowlęcego: od narodzin do końca 1.r.ż

Podokres wieku poniemowlęcego od
2 do 3 r.ż

Okres średniego dzieciństwa – wiek
przedszkolny-:
od 4 do 6 r.ż

Okres późnego dzieciństwa- młodszy wiek
szkolny:
od 7 do 10/12 r.ż

Okres adolescencji: od 10/12 do 20/23
r.ż

Podokres wczesnej adolescencji- wiek dorastania: od 10/12 do 15 r.ż

Podokres późnej adolescencji – wiek młodzieńczy: od 16 do 20/23 r.ż

Okres wczesnej dorosłości: od 20/23 do 35/40 r.ż

Okres średniej dorosłości- wiek średni: od 35/40 do
55/60 r.ż

Okres późnej dorosłości- wiek starzenia się: od 55/60 r.ż i więcej