PS YCHOTERAPIA wykł l

Nie jestem w stanie
nauczyć Państwa psychoterapii, gdyż psychoterapia to w ogromnej mierze wiedza
praktyczna , dlatego też Ci, którzy chcą zajmować się psychoterapią muszą
uzyskać certyfikat, lub licencjat Ja mogę jedynie zachęcić Państwa , abyście
chcieli być psychoterapeutami.

TEMATY , którymi chciałbym się zająć w I semestrze:

l- „Psychoterapia jako metoda leczenia - odróżnienie od innych
form pomocy psychologicznej.

11 Podstawowe
informacje o zamierzeniach teoretycznych, leżących u podłoża czterech głównych

szkół psychoterapii, na których najczęściej opiera się praktyka
psychoterapeutyczna(psychoanaliza ,

neopsychoanaliza, psychoterapia psychodynamiczna )

3/ Teorie behawioralne , które leżą u podstaw wielu metod i
technik psychoterapii poznawczych i

behawioralnych.

4/ Teorie psychologii humanistycznej

5/ Teorie systemowe ( pomoc rodzinie , praca z pacjentem i jego
rodziną)

67 Próba pokazania, co robią mądrzy ludzie w zakresie , tzw.
integracji psychoterapeutycznej.

H semestr:

Przebieg procesu psychoterapii ( specyficzne, charakterystyczne
zjawiska , które zachodzą na różnych etapach psychoterapii, tj. przygotowanie
pacjenta do psychoterapii, nawiązywania kontaktu obranie celu psychoterapii,
zmiana zachowań).

Najczęściej stosowaną formą pomocy psychologicznej poza psychoterapią
jest, tzw

poradnictwo
psychologiczne .Poradnictwo psychologiczne nie jest najlepszym określeniem , po
angielsku jest to , tzw. counseling. Ta forma pomocy jest bardzo powszechna w
USA i W. Brytanii. Poradnictwo psychologiczne jest to pomoc osobom zdrowym w
poradzeniu sobie z bieżącą trudną sytuacją której oni sami rozwiązać nie mogą.

Warunki, które muszą
być spełnione , aby móc powiedzieć , iż danej osobie jest potrzeba pomoc
psychologiczna:

osoba nie może być chora
w rozumieniu klasyfikacji chorób i zaburzeń , z jednym wyjątkiem , a mianowicie
, iż poradnictwo psychologiczne jest najczęściej stosowane wobec osób chorych
na choroby, które nie są zaburzeniami psychicznymi. Oznacza to , iż problem
bieżący , który pacjent ma, nie jest bezpośrednim , życzeniowym uwarunkowaniem
zaburzeń psychicznych , lecz jest problemem , który wynika np. z faktu , że
jest on chory , np. terminalnie lub jest inwalidą itd.

* Łatwy do
zidentyfikowania czynnik, który sprawił, że powstał aktualny problem pacjenta. Ten problem
może być bardzo różny, najczęściej jest on jasny do określenia , np. lęk
dziecka przed chodzeniem do szkoły , tzw. fobia szkolna, co wynika z
określonego zdarzenia , określonej sytuacji .

Najczęściej mówi się , iż poradnictwo psychologiczne jest metodą
pomagania ludziom , którzy znajdują się w etapie kryzysu rozwojowego . Kryz
rozwojowy łączy się z pojęciem przechodzenia z fazy do fazy rozwojowej, np.
przejście z okresu dziecka w okres wczesnej młodzieńczości, tzw. okres
adolescencji, itd Kryzysów normatywnych , rozwojowych doświadcza każdy z nas ,
tego się nie da uniknąć, najzdrowszy człowiek reaguje albo lękiem , albo
depresją, a najczęściej jednym i drugim , co skutkuje w efekcie tym, że ma
poczucie bezsilności wobec problemu, który stoi na przeszkodzie w normalnym
funkcjonowaniu.

PORADNICTWO
PSYCHOLOGICZNE SKŁADA SIĘ Z ETAPÓW UDZIELANIA POMOCY:

* identyfikacja
problemu (np. problem ze znalezieniem sobie pracy ,problem z wywiązywania
się z obowiązków rodzinnych itd.)

* znalezienie
czynników , które podtrzymują utrzymywanie się tego problemu (najczęściej są
one ulokowane w kontekście społecznym )

* zaproponowanie
takich działań , które maja usunąć przyczyny utrwalania, utrzymywania się owej
niemożności

INTERWENCJA KRYZYSOWA

Ten rodzaj oddziaływań stosuje się wobec osób , które nie mają
problemów rozwojowych , a u których w życiu wydarzyło się coś traumatycznego
.Wydarzenie to nastąpiło w sposób niespodziewany i zaburzyło dotychczasowe
widzenie sensu własnego życia , np. w wyniku pożaru , powodzi, katastrof.
Interwencje kryzysowe, stosujemy w sytuacjach ostrego kryzysu , np. w
małżeństwie, rodzinie , po utracie pracy , utracie kogoś bliskiego w wyniku
śmierci jak i porzucenia. Wydarzenia traumatyczne są tak silne , że odcinają
świadomość , dlatego też poprzez interwencję kryzysową staramy się odtworzyć
przeżycia i jeszcze raz , w sposób świadomy doprowadzić do ich przeżycia w
towarzystwie osoby zaufanej.

W momencie , gdy przeżyje się raz jeszcze traumatyczne przeżycie ,
odblokowuje się świadomość i cała sytuacja staje się przyswajalna.

WSPARCIE PSYCHOSPOŁECZN E

Bardzo wielu ludzi doświadcza w wyniku,( np. strat różnego rodzaju
, chorób , defektów związanych z chorobami) samotności, poczucia bezradności.
Dla wielu ludzi, jedyną formą pomocy jest zmniejszenie negatywnych konsekwencji
zdarzeń , których

doznali. Najczęściej jest to forma wsparcia psychicznego
,społecznego, poprzez stworzenie im takich warunków , aby nie byli sami i mieli
poczucie przynależności . Każdy potrzebuje poczucia tożsamości. Ludzie
upośledzeni w jakiś sposób , tacy , którzy mają zmniejszone możliwości
realizowania swoich potrzeb , muszą znaleźć takie warunki, które chociażby w
ograniczonym stopniu dadzą im okazję do doświadczania tego , iż są oni ważni i
potrzebni. Aby temu sprostać, organizuje się grupy samopomocy np. grupy
amazonek .

PSYCHOEDUKACJA

Psychoedukacjajest to taka metoda w pomocy psychologicznej , która
uczy poprzez dostarczanie wielu informacji, dzięki której ludzie mogą
rozwiązywać problemy , które niesie życie. Najczęściej w psychoedukacji
występują tzw. kluby psychoedukacyjne dla rodzin osób chorych na poważne
schorzenia psychiczne i somatyczne . Angielscy naukowcy zauważyli, iż
najczęściej nawrót chorób psychicznych np. schizofrenii, związany jest z
jakością i ilością ujawnianych emocji poprzez rodzinę i otoczenie, w którym
chory przebywa . Najczęściej wiąże się to z ciągłym krytykowaniem chorego , lub
z nadmierną opiekuńczością wobec niego . W oparciu o te obserwacje zaczęto
myśleć o metodach , które miałyby doprowadzić do zmniejszenia poziomu
intensywności uczuć członków rodziny w stosunku do chorego. Po pierwsze okazało
się , że podstawową .ważną informacją jest nauczenie członków rodzin
psychopatologii ( np. chory pod wpływem urojeń staje się niekiedy agresywny i
nie wynika to z faktu , iż kogoś nie lubi, lecz boi się on np. prześladowcy,
którego widzi w którymś z członków rodziny). Często osoba chora czuje się winna
i ma poczucie , iż swoją chorobą obciąża innych członków rodziny. Rodzina w
takiej sytuacji stara się zazwyczaj chorego pocieszyć .stara się mu pomóc ,
zagadać , rozweselić i niestety efekt tego jest odwrotny , gdyż chory widząc
ile wysiłku wkłada rodzina w bycie z nim, czuje się jeszcze bardziej winny .Tak
naprawdę rodzina nie powinna w sposób wyjątkowy interesować się chorym, musi
nauczyć się uszanowania prywatności świata chorego, a jego chorobą najlepiej
aby zajęli się lekarze, psychoterapeuci.

Rodzina musi znać , tzw. objawy zwiastujące nawrót choroby .
Psychoedukacja dotyczy również rodziców , którzy mają problemy z dziećmi.
Psychoedukacja najczęściej odbywa się w grupie poprzez poruszanie emocji,
dostarczamy wiedzę poruszając emocje . Co to znaczy ? np. jeżeli mówimy o
grupach psychoedukacyjnych dla członków rodzin osób chorych na schizofrenię ,
to wówczas nie lekarz, psycholog jest tym ,który przekazuje wyłącznie wiedzę
lecz członkowie rodzin . Opowiadają oni o tym co przeżyli, jakie mają
doświadczenia , spostrzeżenia i robią to w sposób silnie emocjonalny .Mówiąc o tym
w jaki sposób poradzili sobie z problemem takim a takim, podnoszą resztę grupy
na duchu i jest to bardzo przekonywujące , gdyż mówią o tym ludzie , którzy
tego problemu doświadczyli. Psycholog powinien dbać o klimat emocjonalny w
grupie , o to aby poziom emocjonalny utrzymywał się, gdyż jest to narzędzie do
przyjmowania wiedzy przez członków grupy psychoedukacyjnej.

REHABILITACJA-RESOCJLIZACJA

Rehabilitacja jest to przywracanie
pewnych umiejętności, które człowiek stracił w wyniku czegoś. Przykładem może
być rehabilitacja neuropsychologiczna , która najczęściej jest stosowana wobec
osób po różnego rodzaju ubytkach mózgowych , co wiąże się z utratą pewnych
funkcji np. mowy .niedowłady , problemy związane z wagą itd. Znaleziono sposób
uruchamiania utraconych funkcji poprzez inne obszary mózgu

Innym przykładem
rehabilitacji psychiatrycznej jest trening umiejętności społecznych, gdzie np.
schizofrenia skutkuje utratą wykonywania najprostszych funkcji np. robienia
zakupów , przygotowywania posiłków, dbania o higienę osobistą i wówczas poprzez
rehabilitację staramy się nauczyć chorego zachowań , które na wskutek choroby
utracił.

Resocjalizacja w gruncie rzeczy jest troszkę inna , ale ma to samo
założenie , gdyż tu również próbujemy nauczyć pacjenta umiejętności
podstawowych, których albo się nie nauczył np. przestrzeganie norm , albo
utracił te umiejętności w wyniku przebywania w danej grupie np. przestępczej.
Resocjalizacja to nic innego jak uczenie się na nowo rzeczy , które pacjent
utracił, albo nie nabył. Większość tych działań , które nazywają się
rehabilitacją lub resocjalizacją jest to pomoc poprzez działanie tu nie ma
oddziaływania na wiedzę , emocję , czy też poznawcze struktury człowieka, lecz
stosuje się cały wachlarz technik behawioralnych - w tych przypadkach działanie
polega na ćwiczeniu .Człowiek musi się zachować , aby zobaczyć konsekwencję
swojego zachowania .

POMOC W ROZWOJU

Jest to uczenie
człowieka pewnych umiejętności, które są mu potrzebne na różnych etapach
rozwoju To nie jest tak jak w sytuacjach poradnictwa psychologicznego , gdzie
człowiek mówi nie wiem co robić . W przypadku pomocy w rozwoju są to sytuacje
,gdzie ludzie mówią, ja chcę być lepszym, bardziej sprawnym, bardziej
przekonywującym w rozmowach o pracę itd. .Ludzie w tym przypadku, w sposób
świadomy szukaj ą możliwości nauczenia się, np. rozpoznawania swoich emocji i
używania tych emocji, aby napędzać własne działanie , jak i posiąść umiejętność
wpływania na innych,

PROMOCJA ZDROWIA PSYCHICZNEGO

Polega na
dostarczaniu wiedzy ludziom, jak powinni żyć aby zachować zdrowie psychiczne.
Jest to nowa forma zapobiegania chorobą psych. i według wielu osób, bardziej
opłacalna aniżeli późniejsze leczenie . Ważniejsze elementy promocji zdr psych.
to :

* edukacja dla zdrowia psychicznego w szkole . Jest to uczenie dzieci jak radzić sobie z
sytuacjami trudnymi, jak zamieniać zadania narzucane na własne , na takie
zadania, gdzie motywacja wykonania zadania jest osobista.

* kształcenie profesjonalistów wprowadzających ów program , np. do
szkól

*tworzenie warunków zewnętrznych, w jakich funkcjonuje człowiek ,
zmniejszających ryzyko utraty zdrowia psychicznego (np. atmosfera w szkole, w
miejscu pracy).

* zmniejszyć stres wypływający z ciągłej konkurencji, gdzie
konkurencja powinna być wyzwaniem pobudzającym człowieka do pracy , a nie do
niszczenia siebie i innych.

* stwarzanie ekologicznych warunków życia .