PROFILAKTYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA.

Posted by nauka on wt., 04/08/2008 - 16:40

Plan
pracy:

1.Czynniki
zwiększające ryzyko zachorowalności na serce.

2.Definicja układu
krążenia.

3.Profilaktyka
nadciśnienia.

4.Profilaktyka
miażdżycy.

5.Postępowanie w
cukrzycy.

6.Zapobieganie
atakowi serca.

7.O czym trzeba
pamiętać przy ocenie zdrowia własnego serca?

8.Podsumowanie.

Literatura:

„Zapobieganie chorobom serca”.- Linda Norton

„Świat medycyny” - Polskie Towarzystwo Lekarskie- Gazeta Lekarska

W większości przypadków chorobie
serca można zapobiec, ale nie ma absolutnej pewności, że da się jej uniknąć.
Zdrowie zależy przecież od tylu różnych rzeczy, włącznie z odziedziczonymi
cechami, trybem życia, rodzajem osobowości, zdrowiem psychicznym i stosunkiem
do spraw codziennych. Jeśli jednak zna się i rozumie elementy zagrożenia, wie
jak ich w życiu unikać- rezygnując z żadnych przyjemności jakie życie powinno
nieść- można mieć szansę na zajęcie możliwie najniższego miejsca na liście
potencjalnych ofiar serca.

Czynnikami
zwiększającymi ryzyko zachorowania na serce są: wysokie ciśnienie krwi, palenie
papierosów, duże stężenie tłuszczów we krwi (cholesterolu i
trójglicerydów),otyłość, niedostatek wysiłku fizycznego, cukrzyca oraz cechy
dziedziczne. Zrozumienie przyczyny i sposobu działania wymienionych czynników
ryzyka będzie łatwiejsze, gdy przytoczę jak działa układ krążenia, czyli układ
sercowo-naczyniowy.

Układ krążenia
,złożony jest z serca i naczyń krwionośnych, nosi też nazwę układu
serwowo-naczyniowego. Jest to układ hydrauliczny, w którym przez setki rurek
(naczyń krwionośnych) krąży krew mapędzana przez pompę (serce).

Układ krążenia jest jedyną drogą doprowadzającą do wszystkich
tkanek ciała i tlen i niezbędne do życia substancje pokarmowe. Żadna część
ciała nie może właściwie funkcjonować bez ciągłego, wystarczającego
zaopatrzenia w krew.

PROFILAKTYKA NADCIŚNIENIA

Wysokiemu nadciśnieniu krwi można w pełni zapobiec, jeśli wykryje
się jego przyczynę, a chory jest przygotowany na podięcie odpowiednich kroków
zaradczych. Wiadomo, że spożywanie pokarmów z dużą ilością soli, a także
nadwaga mają związek z podwyższaniem się ciśnienia tętniczego. Wypijanie paru
kieliszków alkoholu dziennie jest też jedną z przyczyn podwyższenia ciśnienia
krwi i utrudnia jego leczenie. Palenie papierosów nie podwyższa ciśnienia krwi,
natomiast zdecydowanie zwiększa ryzyko twardnienia tętnic, jest więc bardzo
niekorzystne. Regularne kontrolowanie ciśnienia krwi może więc zapobiec
poważnym następstwom, ponieważ w porę wykryje się nieprawidłowości zanim
dojdzie do bardzo wysokiego nadciśnienia. Ciśnienie krwi u zdrowej osoby wynosi
„normalnie” od 100 do 130 mm Hg ciśnienia skurczowego i od 60 do 80mm Hg
ciśnienia rozkurczowego. Można to zapisać jako 100/60.

Niewątpliwie nadmierna
waga ciała często sprzyja podwyższeniu ciśnienia krwi, gdyż nakłada na serce
dodatkowe obciążenia. Wraz z przyrostem wagi ciała zwiększa się również ilość
krwi w organizmie. Tak więc u osób otyłych serce musi pracować ciężej, by
przepompować więcej krwi i to przez dużo rozleglejszy system naczyń
krwionośnych.

Czasem udaje się obniżyć
ciśnienie przez pewne zmiany w sposobie odżywiania, polegające głównie na
ograniczeniu dowozu kalorii i soli. Sól kuchenna to właściwie chlorek sodowy.
Sód znajduje się w małych ilościach w większości naturalnych pokarmów, ale
stosunkowo dużo jest go w wielu

odmianach pieczywa, napojach i gotowych potrawach, sosach,
marynatach,

,słonych przekąskach, mielonkach w wodzie mineralnej itp. Jeżeli
chcemy zmniejszyć spożycie soli, musimy po prostu zrezygnować z dodawania jej
do przygotowanych potraw przy stole. Także jeśli wyeliminujemy potrawy takie
jak: szynkę chipsy ziemniaczane, słone orzeszki czy inne solone potrawy, nasze
ciśnienie znacznie się obniży i może nie zaistnieje potrzeba przestawienia się
na specjalne produkty o niskiej zawartości soli. Oczywiście spożywając bezsolne
pieczywa, margaryny, masła czy inne produkty można skuteczniej ograniczyć
zawartość soli i wpłynąć na jeszcze większe obniżenie ciśnienia krwi.

Palenie tytoniu bardzo
nasila niekorzystny wpływ wysokiego ciśnienia krwi na ściany tętnic ,zwiększa
więc ryzyko ataku serca. Śmierć z powodu ataku serca występuje dwukrotnie
częściej wśród palących ,niż wśród niepalących. Spośród innych fatalnych
następstw palenia papierosów należy wymienić chorobę wieńcową, raka płuc ,raka
pęcherza, przewlekłe choroby płuc, choroby naczyń obwodowych i owrzodzenie
żołądka.

Takie zajęcia fizyczne
jak regularne spacery, jogging, bieganie, jazda na rowerze, pływanie ,które
przyczyniają się do zachowania sprawności ciała, mają niewielki, ale
niewątpliwie korzystny wpływ nie tylko na nadciśnienie, ale i na stan
psychiczny, poza tym ogólnie wzmacniają poczucie dobrego zdrowia. Podjęcie
każdego „programu treningowego” wymaga zasięgnięcia porady lekarza, gdyż bardzo
znaczny wysiłek może być pewnym zagrożeniem dla osób z niekontrolowanym
nadciśnieniem czy innymi czynnikami ryzyka.

Osoby z wysokim
ciśnieniem krwi powinny unikać obciążeń emocjonalnych lub przynajmniej je
redukować. Konieczne są zmiany pozwalające zwolnić rytm zajęć zawodowych i
prywatnych, czy unikać sprzeczek. Za zasadę należy przyjąć myślenie pozytywne.
Zamartwianie się nie rozwiązuje żadnego problemu. Dla osób z nadciśnieniem
odpoczynek to jedno z najlepszych lekarstw.

Podczas snu ciśnienie krwi zwykle się obniża, zmniejszając
obciążanie, jakiemu

poddawane są tętnice i serce. W miarę możności zaleca się
8-godzinny spoczynek nocny i chwilę spokoju w dzień.

Jedną z
przyczyn chorób serca jest miażdżyca, czyli stwardnienie tętnic. Jest pierwotną
chorobą, która prowadzi do choroby wieńcowej. Polega

ona na gromadzeniu się złogów tłuszczowych i włóknistych w
wewnętrznej wyściółce tętnic. Złogi te noszą nazwę ognisk miażdżycowych i
uwypuklają się do światła naczynia, pogarszając przepływ przez nie krwi.

Proces ten może rozpocząć się już w młodości, a w wieku średnim
bywa bardzo

zaawansowany, choć nie można tego stwierdzić podczas zwykłego
badania.

Do najbardziej podatnych na rozmaite czynniki powodujące te zmiany
zalicza

się ludzi z wysokim ciśnieniem krwi oraz wysokim stężeniem
cholesterolu we krwi, a także palaczy tytoniu. Miażdżyca przejawia się u
różnych ludzi w niejednakowy sposób. Wzbudzają opisy ustępowania wielu objawów
osób podejmujących odpowiednie programy zapobiegawcze. Im wcześniej się taki
program wdroży, tym wyniki są lepsze.

CHOLESTEROL

Jest substancją stałą o białym, woskowatym wyglądzie,którą
produkują wszystkie

tkanki zwierzęce. Pewna ilość cholesterolu krążąca we krwi jest
ważna dla życia i dobrego stanu zdrowia, natomiast nadmiar zwiększa ryzyko
miażdżycy i choroby wieńcowej. Najwięcej jest go w podrobach, takich jak
móżdżek, cynaderki i wątroba, oraz w żółtku jaj, w śmietance i maśle. Do
pokarmów o średniej zawartości cholesterolu należy chude mięso, kurczęta, ryby,
pełne mleko i sery. Niewiele cholesterolu lub jego brak stwierdza się w
płatkach owsianych, owocach, warzywach, orzechach, nasionach, chlebie, twarogu
wiejskim, margarynie z tłuszczów wielonienasyconych i w olejach roślinnych.

Aby zmniejszyć stężenie cholesterolu we krwi należy:

1.Przy nadwadze -
schudnąć; już tylko to może zmniejszyć stężenie cholesterolu.

2.Ograniczyć
spożycie wszystkich tłuszczów i olejów - stosować tylko tłuszcze
wielonienasycone.

3.Jeść świeże
owoce, jarzyny, pokarmy z nasion,ryż gruboziarnisty chleb i płatki.

Aby zmniejszyć zawartość tłuszczów i cholesterolu w pokarmach
należy:

1.Zmniejszyć ilość
tłuszczów i olejów używanych do przyrządzania potraw, do past, sałat i sosów.

2.Ograniczyć
spożywanie potraw smażonych ,tłustych, potraw z małej gastronomii, ciastek,
biszkoptów, wyrobów cukierniczych i czekoladek.

3.Używać chudego
mięsa, ryb, drobiu, fasoli i grochu.

4.Zmniejszyć
spożycie pełnej śmietany i produktów z niezbieranego mleko.

5.Umiarkowanie
spożywać jaja.

PALENIE TYTONIU

Większość ludzi wie, że palacze częściej zapadają na raka płuc.
Tym czasem większym zagrożeniem jest dla nich choroba wieńcowa i inne choroby
naczyń krwionośnych. Ryzyko śmierci jest u palacza 2-3 krotnie większe niż u
pozostałych osób. Dym tytoniowy zawiera trzy główne składniki: nikotynę, tlenek
węgla i smołę. Nikotyna przyspiesza bicie serca i zwiększa jego zapotrzebowanie
na tlen. Równocześnie tlenek węgla zawarty w dymie obniża zdolność krwi do
przenoszenia tlenu do serca i innych mięśni. Dwadzieścia papierosów dziennie

obniża dostarczenie tlenu do serca o około 10%.Nikotyna podwyższa
ciśnienie krwi i przyspiesza pracę serca, może przyspieszyć rozwój miażdżycy,
prawdopodobnie sprzyja zakrzepom, przyczynia się do zaburzeń rytmu serca.

Tak więc porzucenie palenia papierosów prowadzi do szybkiego
zmniejszenia

się ryzyka śmiertelnej choroby serca. W ciągu bardzo krótkiego
czasu zagrożenie

zmniejsza się do poziomu niemal takiego, jak u osób nigdy nie
palących.

NADWAGA

Choroby serca są częstsze u osób z nadwagą, a nagłe zgony zdarzają
się 4- krotnie częściej wśród osób otyłych. Nadmierna waga ciała jest przyczyną
wysokiego ciśnienia krwi ,podwyższonego stężenia tłuszczów we krwi i cukrzycy,
a wszystkie te stany zwiększają ryzyko zachorowania na serce.

Ryzyko to można zatem zredukować, obniżając wagę, poprzez stratę
nadmiernej ilości kalorii i zwiększyć aktywność fizyczną.

Ludzie
cierpiący na cukrzycę zapadają na ogół częściej na choroby serca , a osoby z
nadwagą są bardziej podatne na wystąpienie cukrzycy.

Cukrzyca może się rozwinąć w każdym wieku, ale w około 90%
przypadków dochodzi do niej w okresie dojrzałości, zwykle po 30 roku życia,
często u ludzi z nadwagą. Cukrzyca polega na zbyt wysokim stężeniu cukru we
krwi. U osób z nadwagą komórki tłuszczowe ulegają powiększeniu. Mogą one
opierać się działaniu insuliny, która pozwala na wnikanie glukozy do wnętrza
komórek. W rezultacie glukoza gromadzi się we krwi.

Stan ten często można poprawić po prostu przez redukcję wagi
ciała. W ciągu zaledwie paru tygodni komórki tracą swoją odporność i odzyskują
wrażliwość na insulinę. Produkcja insuliny i stężenie glukozy we krwi ulegają
normalizacji i ustępują objawy cukrzycy. Opanowanie objawów cukrzycy ludzi
dorosłych jest więc tylko możliwe przez leczenie dietetyczne. Tak więc sposób
odżywiania, który jest najwłaściwszy w cukrzycy jest następujący:

1.Należy pokrywać
podstawowe potrzeby odżywcze.

2.Trzeba
zachowywać idealną wagę ciała - może to oznaczać konieczność schudnięcia.

3.Korzystniejsze
jest spożywanie wielu niewielkich posiłków ( ok. 6 ) zamiast niewielu obfitych.
W ten sposób można przyjmować dodatkową ilość węglowodanów, nie jedząc ich za
dużo na raz.

4.Regularny
wysiłek fizyczny pozwala zapanować nad nadmiernym apetytem, a przy tym
zachowuje odpowiedni tonus całego ciała.

Jeśli sama zmiana sposobu odżywiania nie wystarczy do opanowania
objawów cukrzycy , potrzebne będzie leczenie farmakologiczne. Czasem są to
tabletki, kiedy indziej nie obejdzie się bez zastrzyków insuliny.

Serce jest
najsilniejszym mięśniem w organiźmie. Dysponuje ono ogromnymi możliwościami
powrotu do normy po uszkodzeniu. Nieraz ludzie, którzy przebyli atak serca,
cieszą się lepszym zdrowiem niż przedtem, gdyż zmieniają styl swego życia.

Proces zdrowienia zaczyna się natychmiast po ataku , ale obszar
zbliznowaciały w pełni goi się dopiero po kilku tygodniach. Zależy to od
rozległości uszkodzenia i odlokalizacji.

Nie ma wątpliwości ,że palenie papierosów po przebytym ataku serca
może spowodować kolejny atak. Nikotyna zmniejsza ilość pracy, do jakiej zdolne
jest serce. Niebezpieczne może być nawet palenie bierne, czyli wdychanie dymu z
papierosów , które wypalają inni. Należy więc unikać takich zadymionych miejsc.

Niewielkie ilości alkoholu nie szkodzą. Natomiast więcej niż 4 -6
kieliszków dziennie jest szkodliwe z dwóch przyczyn - nadmiar kalorii zawartych
w alkoholu powoduje przyrost na wadze , a ponadto sam alkohol nie wpływa
korzystnie na serce, mózg i wątrobę.

Ćwiczenia fizyczne to ważny element powrotu do zdrowia po
przebytym ataku serca , pod warunkiem, że pacjent czuje się dobrze i nieme
żadnych dolegliwości.

Zajęcia fizyczne pogłębiają wiarę w siebie, zwiększają zdolność
serca do wykonywania wysiłku i odrywają myśli od niesprawności, które choremu
się zdarzają. Najlepszymi formami takich zajęć jest spacer , jazda na rowerze i
pływanie.

Stopień aktywności fizycznej podczas stosunku seksualnego można
porównać do przebycia 1,5 km lub wspinanie się na parę kondygnacji schodów. W
większości przypadków można więc podiąć aktywność seksualną mniej więcej w
czwartym tygodniu po ataku serca. Rozsądnie jednak będzie się od niej
powstrzymać , po dużych posiłkach i po nadmiarze alkoholu , a także w stanie

znacznego zmęczenia.

Większość osób , które odzyskują zdrowie po ataku serca , odczuwa
o różnych porach dnia zmęczenie. Nie należy go pokonywać , lecz odpoczywać ,
gdy przyjdzie na to ochota.

Dostateczna ilość snu bez przerw jest ogromnie ważna , aby
człowiek odzyskiwał siłę , odpoczywał i relaksował się , zarówno fizycznie jak
i psychicznie. Jest to wyjątkowo ważne w okresie powracania do zdrowia po
chorobie serca.

CZYM
TRZEBA PAMIĘTAĆ PRZY OCENIE

ZDROWIA WŁASNEGO SERCA?

Dziedziczność

Dziedziczne obciążenia jako czynniki ryzyka dla serca i naczyń
krwionośnych są niezależne od nas. W rodzinach , których zdarzały się choroby
serca , będą one również w kolejnych pokoleniach , ale dbałość o usuwanie tych
elementów zagrożenia , które da się usunąć , również i wtedy zmniejsza ryzyko.

Osobowość

Z badań wykonanych jeszcze w latach siedemdziesiątych wiadomo , że
istnieje coś takiego , jak osobowość wieńcowa. Uważa się , że są to ludzie
przebojowi , agresywni , ambitni (typ A ) , i ci właśnie częściej zapadają na
chorobę wieńcową

niż osoby swobodne, zrelaksowane ( typ B ) . Wciąż jednak gromadzi
się dowody na poparcie tej teorii.

Stres

Nie ma wśród naukowców zgody co do roli, jaką w powstawaniu
choroby serca pełni stres. Mniejszość lekarzy jest zdania, iż każdy rodzaj
stresu emocjonalnego można uznać za czynnik zwiększający ryzyko choroby
wieńcowej. Jednak prawie wszyscy lekarze są zgodni co do tego, że chorzy na serce powinni się uczyć
zrównoważonego stosunku do życia.

Nadzieją na
zmniejszenie cierpień i śmierci, jakie
niosą ze sobą choroby serca i naczyń krwionośnych jest zrozumienie przez
wszystkich ryzyka tych chorób

zadbaj o swoje zdrowie