Pojęcie środowiska

- może być
interpretowane we wszystkich naukach w różny sposób z których dwa są szczególnie doniosłe.

Pierwszy to ujmowanie środowiska
jako pewnego systemu stosunków zachodzących między istotą żywą , a przedmiotami
jej otoczenia .W tym ujęciu nawet w identycznym składzie przedmiotów dwa różne
organizmy reagują selektywnie na wychodzące z nich podniety , niejako „ tworzą
„ sobie dwa różne środowiska .To więc
czym dany zestaw przedmiotów i warunków rzeczywiście jest dla istoty żywej
zależy przede wszystkim od genetycznych cech tej istoty. Teza ta ma
zastosowanie nie tylko w biologii, ale i
dla badania wpływu środowiska społecznego i kulturalnego na różnych
wychowanków, gdyż ich reakcje na podniety wychodzące z tego środowiska są także
współwyznaczane ich dziedzictwem społecznym jak również genetycznym.Zatem wg
tej koncepcji środowisko jest systemem stosunków między istotą żywą , a
otaczającymi ją przedmiotami.

Wg drugiej teorii środowisko jest
obiektywnym systemem przedmiotów i warunków składających się na otoczenie jako
sumę warunków tworzonych przez życie
zbiorowe dla kształtowania się życia jednostek.Środowisko wychowawcze jest,
więc tylko częścią środowiska społecznego i kulturowego tą mianowicie, która
wywiera wpływ na wytwarzanie się
trwałych postaw , poglądów , wiedzy , sposobów postępowania wychowanka.

Dla praktyki wychowawczej obie te teorie są po prostu
komplementarne .Trzeba bowiem odróżnić pojęcie otoczenia czyli obiektywnego zestawu przedmiotów otaczających
jednostkę i pojęcie środowiska , czyli tej części otoczenia z którą dana
jednostka pozostaje w jakichś mniej lub więcej dynamicznych wzajemnych
oddziaływaniach .Jest rzeczą oczywistą że procesy życiowe zachodzące w naszym
organiźmie i psychice muszą mieć swoje „ koralaty” środowiskowe tzn. przedmioty
, warunki . składniki itp. które pobudzają i uniemożliwiają zachodzenie
tych procesów życiowych