Podstawowe Informacje o Biurze ds. Narkomanii

Biuro ds. Narkomanii zostało powołane przez Ministra Zdrowia w lipcu 1993 roku.

Biuro jest realizatorem polityki Ministra Zdrowia w zakresie
zapobiegania narkomanii. Zasady przeciwdziałania narkomanii są określone w
Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii a podstawowe kierunki i formy działań
zostały wytyczone w Krajowym Programie Przeciwdziałania Narkomanii.

Biuro ds. Narkomanii realizuje postanowienia Ustawy poprzez:

Ø współuczestniczenie
w tworzeniu aktów wykonawczych do Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,

Ø prowadzenie
badań naukowych nad problematyką narkomanii,

Ø współpracę z
jednostkami administracji publicznej oraz przedstawicielami samorządów
lokalnych w rozwiązywaniu problemów w zakresie narkomanii,

Ø wspieranie
działań ogólnokrajowych i lokalnych organizacji w tym stowarzyszeń, fundacji,
związków wyznaniowych, kościołów oraz innych inicjatyw społecznych,

Ø współpracę z
Ministerstwem Edukacji Narodowej we wprowadzaniu problematyki zapobiegania
narkomanii do programów szkół i innych placówek systemu oświaty,

Ø wspieranie i
inicjowanie programów przygotowania zawodowego osób zajmujących się działaniami
w zakresie profilaktyki i rehabilitacji,

Ø działalność
informacyjno-oświatową mającą na celu informowanie społeczeństwa o szkodliwości
narkomanii,

Ø tworzenie
placówek prowadzących działalność zapobiegawczą, zwłaszcza w środowiskach
zagrożonych uzależnieniem,

Ø udział w pracach
organizacji międzynarodowych w celu wypracowania jednolitych form i metod
przeciwdziałania zjawisku, jak również ograniczania szkód wyrządzanych przez
narkomanię.

Biuro ds. Narkomanii zleca do realizacji programy prowadzące do
podnoszenia skuteczności i efektywności realizowanych zadań profilaktycznych,
rehabilitacyjnych i post-rehabilitacyjnych. Preferowane są programy posiadające
wsparcie lokalne, których zakres merytoryczny zgodny z kierunkami działań
wytyczonymi przez Ministra Zdrowia.

Dział
Profilaktyki:

Dział Profilaktyki kształtuje politykę w zakresie ograniczenia
powstawania i wzrostu popytu na środki odurzające. Przedmiotem tej polityki
jest całe społeczeństwo, jednakże szczególna uwaga kierowana jest na ludzi
młodych, którzy w okresie dorastania mają tendencję do podejmowania zachowań
ryzykownych.

Zachowaniami ryzykownymi określa się różne działania niosące
niebezpieczeństwo negatywnych konsekwencji zarówno dla zdrowia fizycznego i
psychicznego jednostki, jak i dla jej otoczenia społecznego. Zainteresowanie
Biura skupia się na ograniczaniu używania przez młodzież środków
psycho-aktywnych takich jak narkotyki, substancje wziewne czy leki.

Życie pokazuje jednak, że ryzykowne zachowania nigdy nie są
odosobnione. Nastolatki sięgające po narkotyki przejawiają często wczesną
aktywność seksualną, palą tytoń, piją alkohol lub też miewają tendencję do
agresji i używania przemocy.

Dlatego też Biuro we współpracy z organizacjami pozarządowymi,
władzami lokalnymi i szkołami dąży do skoordynowania działań nakierowanych na
redukcję czynników ryzyka przy jednoczesnym wzmocnieniu czynników chroniących
młodych ludzi przed różnymi niebezpiecznymi zachowaniami.

Zwykle rozróżnia się trzy poziomy profilaktyki:

Ø profilaktykę pierwszorzędową mającą na celu
promocję zdrowego stylu życia oraz opóźnienie wieku inicjacji, skierowana jest
ona do szerokich kręgów młodzieży, bez diagnozowania konkretnych problemów;

Ø profilaktykę drugorzędową adresowaną do grup podwyższonego
ryzyka umożliwiającą rozpoznanie dysfunkcji i pomagającą wycofać się ze
szkodliwych zachowań ;

Ø profilaktykę trzeciorzędową mającą na celu
przeciwdziałanie pogłębianiu się procesu chorobowego i degradacji społecznej
oraz umożliwienie powrotu do normalnego życia w społeczeństwie.

Dział Profilaktyki koncentruje się głównie na profilaktyce
drugorzędowej. Podejmowane są tu różne strategie.

W pierwszej kolejności szeroko pojęte działania informacyjne i
edukacyjne upowszechniające wiedzę na temat działania narkotyków i mechanizmów
uzależnienia. Kojarzone są one zwykle z profilaktycznymi programami szkolnymi.
W tej dziedzinie Biuro ogranicza się do rekomendowania wartościowych programów.
Własne akcje i kampanie edukacyjno - informacyjne realizuje zwykle we
współpracy ze środkami masowego przekazu, starając się weryfikować mylne
wyobrażenia i stereotypy społeczne utrudniające profilaktykę narkomanii a także
upowszechniając rzetelną wiedzę na temat narkotyków oraz dane epidemiologiczne.
Jednocześnie Biuro:

Ø popiera
działania pomagające młodzieży bezpiecznie i konstruktywnie przejść przez okres
dojrzewania i poszukiwania własnej tożsamości. Doświadczenie mówi, że najważniejszą
rolę odgrywa tu zdrowa, dająca ciepło i jasne zasady – rodzina. Dlatego Biuro
dofinansowuje środowiskowe programy profilaktyczne wzmacniające pozytywną rolę
wychowawczą rodziny prowadzone przez specjalistyczne placówki i świetlice
terapeutyczne, oraz programy angażujące nastolatka w działalność twórczą,
sportową czy społeczną;

Ø współpracuje z
koordynującymi lokalną politykę pełnomocnikami wojewodów i zarządów województw;

Ø dba o
podnoszenie kwalifikacji osób tworzących lokalną politykę w zakresie działań
profilaktycznych. Program profilaktyczny “Brudne Podwórka”.

Profilaktyka
- z greckiego - zapobieganie chorobom.

Czynniki niebezpieczne, szkodliwe, uciążliwe w środowisku pracy.

Podział czynników niebezpiecznych, szkodliwych, uciążliwych:

czynniki
niebezpieczne - urazowe:

działając na człowieka
mogą spowodować uraz:

działają na człowieka
w sposób nagły: el. ruchome, luźne, wystające, związki chemiczne itp.

czynniki
szkodliwe i uciążliwe:

działają przez okres
dłuższy - mogą spowodować obniżenie sprawności fizycznej i psychicznej:

czynniki
fizyczne: hałas, wibracja,
mikroklimat, promieniowanie optyczne, jonizujące, laserowe; pole
elektromagnetyczne, elektrostatyczne; różne pyły przemysłowe

czynniki
chemiczne: toksyczne, drażniące, uczulające, rakotwórcze, mutagenne

czynniki
biologiczne: mikroorganizmy roślinne i zwierzęce, makro-organizmy roślinne i
zwierzęce

czynniki
psychofizyczne: obciążenia fizyczne, psycho-nerwowe

Zasady i metody likwidacji lub ograniczenia wpływu niebezpiecznych,
szkodliwych i uciążliwych czynników występujących w procesie pracy:

Ø eliminacja
źródeł niebezpiecznych i szkodliwych czynników:

Ø dobór
nieszkodliwych surowców lub mniej szkodliwych o ile to możliwe;

Ø dobór procesów
technologicznych oraz maszyn i urządzeń nie stwarzających zagrożeń czynnikami
fizycznymi;

Ø unieszkodliwienie
odpadów;

Ø ograniczenie
oddziaływania czynników przez odsunięcie człowieka z obszaru ich działania:

Ø zastąpienie
człowieka przez roboty;

Ø mechanizacja,
automatyzacja;

Ø optymalne
wydzielenie lub rozmieszczenie uciążliwych urządzeń;

Ø stosowanie
sygnalizatorów stanów niebezpiecznych lub uniemożliwienie wejścia człowieka w
strefę zagrożenia;

Ø ograniczenie
oddziaływania na człowieka czynników niebezpiecznych i szkodliwych przez
osłonięcie strefy narażenia:

Ø hermetyzacja
procesów produkcyjnych;

Ø stosowanie
odpowiednich kubatur budynków i pomieszczeń;

Ø stosowanie
środków ochrony przed przenikaniem emitowanych czynników;

Ø stosowanie
zbiorowych środków ochronnych w pomieszczeniach oraz na stanowiskach pracy;

Ø ograniczenie
wpływu tych czynników dzięki zastosowaniu ochron osobistych:

Ø dobór i właściwe
stosowanie osłon osobistych;

Ø odpowiednie
przechowywanie i konserwacja ochron osobistych;

Ø przestrzeganie
zasad przydziału ochron osobistych;

Ø stosowanie
znaków nakazu stosowania ochron osobistych;

Ø ograniczenie
zagrożenia człowieka czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi przez dobór
pracowników, właściwą organizację pracy oraz oddziaływanie na zachowanie
pracowników:

Ø przestrzeganie
zaleceń i przeciwwskazań zdrowotnych przy zatrudnieniu;

Ø przestrzeganie
obowiązku o zatrudnianiu pracowników o właściwych kwalifikacjach;

Ø dobór
psychologiczny;

Ø działania
organizacyjne w procesie pracy;

Ø szkolenia,
system kar i nagród itp.

Ø ostrzeganie o
zagrożeniach i zakazie wykonywania pewnych czynności.

Profilaktyka zdrowia w
pracy wymaga przede wszystkim profilaktycznych badań lekarskich.

Badania lekarskie mają za zadanie:

Ø stwierdzić czy
zatrudniony pracownik nie ma przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym
stanowisku;

Ø wczesne wykrycie
zmian chorobowych u pracownika, które mogą spowodować powstanie choroby
zawodowej lub obniżenie wydajności pracy;

Ø podjąć
odpowiednie środki profilaktyczne, które powinny zapobiec pogorszeniu stanu
zdrowia pracownika;

Pracownik w czasie zatrudnienia powinien przechodzić badania: wstępne,
okresowe, kontrolne.

Badania wstępne: podlegają im:

Ø osoby
przyjmowane do pracy;

Ø pracownicy
młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni
na stanowiska pracy na których występują czynniki szkodliwe i warunki uciążliwe

Badania okresowe: przeprowadzane są w miarę możliwości w
godzinach pracy;

Badania
kontrolne:

Ø przeprowadzane w
przypadku niezdolności pracownika do pracy przez ponad 30 dni;

Ø skierowanie na
takie badanie wydaje pracodawca, który określa:

Ø stanowisko pracy
i informacje o warunkach szkodliwych i uciążliwych;

Wszystkie badania i koszta z nimi związane pokrywa pracodawca.
Badanie profilaktyczne kończy się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak
przeciwwskazań bądź też przeciwwskazania zdrowotne do pracy na określonym
stanowisku roboczym.

Profilaktyczna ochrona zdrowia w pracy to bardzo ważny element
zapewniający bezpieczeństwo i komfort psychiczny i fizyczny pracownika, o co z
pewnością należy dbać. Profilaktyczna ochrona zdrowia to przede wszystkim
obowiązek każdego pracodawcy.

Program
profilaktyczny “Brudne Podwórka”.

Program skierowany jest do
dzieci szkól podstawowych ze środowisk patologicznych oraz zagrożonych
narkomanią. Program realizowany jest w grupach 15 osobowych dzieci, raz w
tygodniu po 3 godziny, w czasie wolnym od zajęć szkolnych jako forma zajęć
pozalekcyjnych .

Odbiorcy uczestniczą w wykładach, warsztatach, prelekcjach,
ćwiczeniach, spotkaniach tematycznych. Jest to program wychowawczo -
profilaktyczny, który w swojej treści zawiera pracę z dziećmi nad
kształtowaniem zdrowego stylu życia , uczy takich umiejętności życiowych jak :
rozumienie siebie, kierowanie sobą i właściwe porozumiewanie się z innymi a
także zachowań asertywnych , budowania właściwego systemu wartości i
pozytywnych postaw. Jego celem jest również integracja grupowa, uczenie metod
spędzania wolnego czasu w grupie rówieśniczej w zdrowym środowisku. Przez
umożliwienie dzieciom uczestnictwa w korepetycjach z przedmiotów sprawiających
im trudności w szkole niwelowane są w pewnym zakresie opóźnienia edukacyjne.
Dzieci objęte stałym programem wychowawczo - profilaktycznym corocznie
uczestniczą w okresie wakacji w obozie integracyjno - wypoczynkowym
organizowanym przez ZG Towarzystwa .

Dzieciom organizowane są także wycieczki umożliwiające :
zwiedzanie zabytków, muzeów, obserwatorium astronomicznego, uczestnictwo w
spektaklach teatralnych i kinowych, a także wycieczki krajobrazowe lokalne -
piesze i rowerowe.

Program obecnie realizowany jest w miejscowości Chełmża k/ Torunia
a prowadzony jest w świetlicy Szkoły Podstawowej Nr 2 przez pedagoga panią mgr
Annę Kwiatkowską.

Akcja
“Umiem Pływać”.

Akcja prowadzona jest
przez nasz Oddział od 1994 roku a objęte są nią dzieci z toruńskich szkół
podstawowych nie posiadających basenów. Do bieżącego roku nauką pływania
objęliśmy już wszystkie takie szkoły , z 3500 dzieci uczestniczących w
zajęciach 90% nauczyło się pływać , znaczna część otrzymała karty pływackie.
Zajęcia na basenie obejmują cykl 14 lekcji prowadzonych w 15 osobowych grupach,
gdzie na pływalnie dzieci z opiekunem przywożone są autokarem i odwożone po
zajęciach do szkoły. W jednorazowym rzycie akcji bierze udział 300 dzieci, 10
opiekunów i 5 instruktorów nauki pływania.

W najbliższym czasie akcją zamierzamy także objąć dzieci z
okolicznych gmin : Lubicza, Grębocina, Ciechocina, Obrowa, Kowalewa, Łysomic.

Osobą odpowiedzialną za organizację i przebieg akcji jest Pan dr
Piotr Błajet.

Schemat
programu merytorycznego

Ośrodka
"MICHAEL"

1. Cel programu

Chronienie dzieci i młodzieży przed demoralizacją i patologią
czyli profilaktyka, pomoc młodzieży trudnej w socjalizacji oraz praca z
rodziną.

2. Zadania
programu

Ø przyciąganie
dzieci i młodzieży poprzez realizację atrakcyjnej oferty programowej w
zależności od zainteresowań i potrzeb,

Ø związanie ich z
tą ofertą na dłuższy czas,

Ø rozwijanie
zainteresowań artystycznych, muzycznych i sportowych,

Ø doprowadzenie
uczestników do doświadczenia satysfakcji z osiąganych sukcesów wynikających z
realizowanych potrzeb,

Ø prowadzenie grup
edukacyjno- profilaktyczno- resocjalizacyjnych w oparciu o dzieci i młodzież z
Ośrodka,

Ø dożywianie
dzieci,

Ø zagospodarowanie
dzieciom ulicy wolnego czasu,

Ø reedukacja
dzieci,

Ø wsparcie
emocjonalne i kształtowanie uczestników w duchu Powściągliwości i pracy poprzez
zajęcia rozwojowe,

Ø prowadzenie
punktu konsultacyjnego dla uzależnionych,

Ø wsparcie osób
współuzależnionych.

3. Rodzaj
programu

Program jest realizowany od 8 lat i jest działaniem długoterminowym
wzbogacany co roku dodatkowymi zadaniami i formami oddziaływania.

4. Baza kadrowa

Program realizowany jest przez uczestników Ośrodka, kadrę
Zgromadzenia Św. Michała Archanioła, świeckich specjalistów i wolontariuszy.

5. Metody
realizacji zadań

Praca z dziećmi
- oratorium "Michatka"

Oratorium to świetlica dla dzieci szczególnej troski: to miejsce
popołudniowego spędzania czasu dzieci z rodzin patologicznych i zagrożonych
patologią. Podstawowymi zadaniami oratorium jest: reedukacja, wczesna profilaktyka
oraz zagospodarowanie wolnego czasu dzieciom poprzez zajęcia sportowe, szycie,
gotowanie, modelarstwo. Tutaj młodzież z Ośrodka realizuje swoje pragnienia
niesienia pomocy dzieciom w formie wolontariatu. Jest to też jedna z form
wychowania młodzieży do służby drugiemu. Codziennie dzieci mają reedukację,
posiłek i integrację. W ciągu tygodnia profilaktyczne spotkanie, próbę
teatralną oraz sobotnie wycieczki poza miasto. Działania wychowawcze regulowane
są w oparciu o tzw. "festki" - czyli punkty które po omówieniu z
dziećmi zajęć wspólnie sobie nadają lub odbierają jako wartość danej pracy.
Dzieci uczestniczą w dyżurach, których przedmiotem jest przygotowanie zajęć w
sekcjach lub sprzątanie sal. Prace z rodzicami realizuje się w oparciu o spotkania
związane z wyjazdami, wystawianiem form teatralnych, kontaktach przy odbieraniu
dzieci z oratorium oraz poprzez odwiedziny pedagog dzieci w domach, których
rodzice nie wykazują zainteresowania ich wychowaniem oraz poprzez realizację
programów.

Lato i zima w
mieście

Ferie, a szczególnie ferie zimowe, to czas w którym pewna część
dzieci nie ma warunków do godnego i pozytywnego spędzenia czasu. Dlatego
Ośrodek wychodząc naprzeciw potrzebom lokalnego środowiska organizuje
"lato i zimę w mieście", których celem jest twórcze zajęcie wolnego
czasu, zapobiegania demoralizacji i preferowanie zdrowego stylu życia.

Praca z
młodzieżą

Kawiarenkowa Przystań U Michała - to miejsce pozytywnej integracji
dla młodzieży naszego osiedla. W godzinach od 18-22 można tu wypić herbatę,
zjeść ciastko, odrobić lekcje z pomocą kolegów lub liderów, spotkać się z
"paczką".

W przystani organizowany jest systematycznie program kultury:

comiesięczne koncerty muzyki współczesnej i klasycznej,

cotygodniowe "Wtorki muzyczne", w których występują
przede wszystkim nasze lub zaprzyjaźnione zespoły.

spotkania z ciekawymi ludźmi (aktorami, sportowcami czy też ludźmi
wyzwolonymi z nałogu).

Kawiarenka pełni rolę miejsca spotkań dla młodzieży z różnych
sekcji ośrodka.

Sekcje młodzieżowe, czyli rozwijanie mocnych stron

Siłownia to sekcja na
którą przychodzi młodzież w wieku od 15 do 21 lat. Podstawową formą pracy
instruktora-wychowawcy jest planowanie, korygowanie, nadzorowanie ćwiczeń dla
poszczególnych odbiorców. Praca przebiega w grupach 15 - osobowych. Dodatkową
formą aktywności są wyczynowe długodystansowe biegi oraz prowadzenie sekcji w 3
grupach po 15 dwuboju siłowego. W oparciu o młodzież uczestniczącą w zajęciach
na siłowni, uwieńczeniem z nią pracy, jest realizacja raz na rok
"czystego" turnieju dwuboju siłowego juniorów. Czystość treningów
tzn. bez anabolików sprawdza się poprzez systematyczną edukację realizowaną
poprzez spotkania w grupach profilaktyczno- wychowawczych, projekcje filmów,
osobiste rozmowy trenera z uczestnikami, gazetkę oraz sprawdza się poprzez
testy antyanaboliczne ufundowane przez Centrum Kulturystyki i Zdrowego Stylu
Życia. Młodzież siłowni pełni rolę częściowej ochrony koncertów, dyskotek i
innych większych spotkań. Program profilaktyczny w grupach oparty o scenariusze
spotkań programu "Odlot" , "Busola życia" oraz
"Odczuwaj, ufaj, mów". Ilość osób uczestnicząca w tygodniu 120 : 150
w tym 3 grupy dwuboju programu antydopingowego.

Studio muzyczne to druga sekcja młodzieżowa skupiająca grupy o
subkulturowej aranżacji - podstawową formą pracy w studio muzycznym jest
bezpośrednia współpraca z grupami muzycznymi młodzieży, dla których muzyka jest
szczególnie ważnym elementem rozwoju i osiągania satysfakcji. Koordynowanie
pracy polega nie tylko na ustalaniu prób ale organizowaniu koncertów wraz z
młodzieżą, towarzyszeniu młodym ludziom w pokonywaniu ich trudności życiowych.
Reżyserka jest więc miejscem spotkań uczestników studia, często przy herbacie,
miejscem zwierzeń i wychowania. Tam dokonuje się podejmowanie decyzji co do
koncertów czy też systematycznych "wtorków muzycznych" w Przystani U
Michała. Całość pracy wsparta jest realizacja programu w cotygodniowej grupie
profilaktyczno-wychowawczej, na której realizuje się programy takie jak:
"Busola życia", "Odlot", "Ufaj, czuj, mów", czy
też tematy związane z sensem życia. W działalność studia wchodzą takie formy
jak:

Ø codzienne próby
zespołów,

Ø spotkania
integracyjno-profilaktyczne,

Ø wtorki muzyczne,

Ø duże koncerty,

Ø całoroczne
warsztaty muzyczne - szkółka muzyki rozrywkowej,

Ø prowadzenie
reprezentacyjnego zespołu rockowo-jazzowego.

Polifoniczny młodzieżowy chór Sonante oraz orkiestra kameralna

Czterogłosowy chór młodzieżowy "Sonante" - to młodzi
ludzie, którzy od 3 lat spotykają się 2 razy w tygodniu po 2-3 godz.
Uczestniczą w tzw. "szkółce chóralnej" składającej się z emisji
grupowej i indywidualnej głosu, prowadzonej przez dwóch specjalistów od emisji.
Trzecia osoba to dyrygent dbający o aranżację i koncerty. Wszystkie osoby są po
studiach Akademii Muzycznej. W tamtym roku na zaproszenie Krakowa, Krosna,
Jarosławia koncertował w różnych częściach Polski. Obecnie jest na etapie
nagrywania dorobku który zostanie przedstawiony podczas tourne po Niemczech
oraz w Petersburgu. Orkiestra kameralna to 8 osób (skrzypce, wiolonczela,
instrumenty dęte), które uczestniczą w realizacji programu chóru.

Liga piłkarska to 8 drużyn chłopaków, dla których piłka jest
receptą na życie. W ciągu roku rozgrywane są zawody o puchar Burmistrza Bemowa.
Nagrody ufundowane przez ośrodek rozdawane są w "Przystani U
Michała".

Akademia tańca to grupa 80 dzieci i młodzieży .Uczestnicy
systematycznie korzystają z treningów a następnie uczestniczą w turniejach.
Ciekawą formą integracji młodzieży zdrowej z niepełnosprawną na wózkach są ich
wspólne zajęcia a następnie turnieje

Tenis stołowy. Przy stołach młodzież i dzieci spędza pod okiem
wychowawcy swój wolny czas. Uwieńczeniem udziału są coroczne rozgrywki.

Sekcja plastyczna to grupa młodzieży, która pod kierunkiem
plastyka wykonuje ścienne malowidła, realizując swoje pomysły i projekty. Jest
to tzw. ekspresja twórcza do której nie potrzeba talentu, wystarczą chęci.

Aerobik to grupa 40 dziewcząt, która dwa razy w tygodniu realizuje
program sportowy by poprawić swoją kondycję psychoruchową. W ramach aerobiku,
studia i kawiarni działa jedna grupa profilaktyczna.

Wyjazdowe formy
pracy z dziećmi i młodzieżą

W oparciu o dzieci i młodzież uczestniczącą w sekcjach organizuje
się wyjazdy weekendowe integracyjno-profilaktyczne, letnie i zimowe turnusy
profilaktyczno-wychowawcze, sportowe, warsztaty muzyczne. W ciągu roku zaś -
dla młodzieży, zloty młodzieżowe organizowane wraz z Ciechanowem i Gołąbkami,
wyjazdy na koncerty, meetingi muzyczne. Programy na wyjazdy, turnusy dla dzieci
i młodzieży, przygotowywane są w oparciu o odbyte szkolenia i dostępne programy
profilaktyczno-wychowawcze. Poprzez uczestników, ogłoszenia w szkołach, prasie
lokalnej realizuje się program dla rodziców składający się ze szkoleń, spotkań
i terapii.

Wychowanie i
usamodzielnianie młodzieży dorastającej poprzez powściągliwość i pracę

Jedną z głównych metod w profilaktyce i wychowaniu uczestników
naszego Ośrodka jest praca podejmowana przez młodzież dotycząca adaptacji
nowych pomieszczeń, organizacji imprez i realizacji programu muzyczno-
teatralno- sportowego. Realizując
wychowanie metodą prewencji w duchu "Powściągliwości i Pracy",
uczestnicy programu poświęcają swój wolny czas na pracę organizacyjną i
adaptacyjną w Ośrodku. Praca dotyczy pomocy przy wykończeniu sali wielofunkcyjnej
tj. estradowo-teatralno-muzycznej, organizowaniu koncertów, wyjazdów,
przygotowaniu i rozklejaniu plakatów, pracy z dziećmi w Oratorium (pomoc w
lekcjach, sprzątaniu, robieniu zakupów, zabawach i przygotowaniu posiłków).
Wymagania dotyczące zdobycia statusu domownika:

uczestniczyć conajmniej w jednej sekcji,

uczestniczyć w cotygodniowym spotkaniu wychowawczo-integracyjno
-profilaktycznym,

przeznaczyć w ciągu miesiąca 4 godzin pracy w formie wolontariatu.

Zdobycie statusu superdomownika: wszystko j.w. oraz 6 godz. pracy
miesięcznie w formie wolontariatu.

Praca z
wolonatriatem młodzieżowym - Rada uczestników Ośrodka

W oparciu o posiadany status przynależności, spośród uczestników
sekcji tworzy się Radę Uczestników Ośrodka jako ciało współpartycypujące w
realizacji programu. Rada składa się z uczestników poszczególnych sekcji po
jednym z każdej jako ciało reprezentujące Ośrodek i współpartycypujące w
organizacji i realizacji programu ośrodka.

Praca z rodziną

Jedną z form realizacji programu prorodzinnego jest funkcjonowanie
od trzech lat w ramach ośrodka wspólnoty rodziców dzieci i młodzieży imieniem
"Rodzina Adolfa Kolpinga" - niemieckiego wychowawcy żyjącego w XIX
w., dla którego praca z rodziną oraz bezrobotną młodzieżą stanowiła główny punkt
zainteresowania. Funkcjonowanie tej grupy opiera się na wspólnych wyjazdach i
wspólnym realizowaniu przez dzieci młodzież i ich rodziców przedsięwzięć
dotyczących wzajemnej sobie pomocy. Spotkania wspólnoty odbywają się co dwa
tygodnie a młodzieży co tydzień.

Praca z rodziną obejmuje realizację prorodzinnych programów w
grupach rodziców uczestników naszego Ośrodka, których celem jest wsparcie i
wzmocnienie pozytywnego kontaktu rodziców z dziećmi i młodzieżą, a tym samym
pomoc by środowiska domów rodzinnych były oazą miłości i bezpieczeństwa.

Do tego służą programy tj.:

Ø "Jak mówić,
żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać by dzieci do nas mówiły",

Ø "Jak mówić,
żeby dzieci uczyły się w domu i w szkole",

Ø Program
tematyczno-dyskusyjny w grupie wsparcia dla rodziców mających trudności
wychowawcze,

Ø Realizacja
programu "Odlot" część dla rodziców i wychowawców,

Ø Realizacja
niektórych tematów z programu antydopingowego.

Poza tym elementami łączącymi nas z rodzicami jest ich udział w
przedstawieniach teatralnych, wycieczkach i osobistych kontaktach.

Praca z rodziną na płaszczyźnie wspólnego wychowania również
poprzez:

cotygodniowe spotkania z rodzicami uczestników Ośrodka (realizacja
spotkań z programów z pkt. 1, oraz projekcje filmów które dotyczą powyższych problemów),

podtrzymywanie kontaktu z rodzinami dysfunkcyjnymi poprzez wizyty
w domu pedagoga Ośrodka zapewnia wsparcie emocjonalne, motywowanie i kierowanie
na terapię,

systematyczne organizowanie spektaklów teatralnych poprzez dzieci
Ośrodka w których uczestniczą rodzice, Realizacja comiesięcznych spotkań z
pedagogami szkół lokalnego środowiska w celu wymiany informacji i opracowywanie
wspólnego frontu wychowawczego.

Indywidualne
formy pracy

Do indywidualnych form pracy należą:

wizyty pedagoga z Oratorium w domach rodzinnych dzieci, których
rodzice nie wykazują zainteresowań ich wychowaniem,

porady indywidualne psychologa w ośrodku,

kontakt i współpraca z pedagogami szkoły.

Profilaktyka z
dziećmi i młodzieżą

Do pracy z dziećmi i młodzieżą służą takie programy jak:

Ø "Odlot"
Barbary Wolniewicz Grzelak,

Ø "Życie i
miłość" oraz "Busola życia" Elżbiety Papis,

Ø "Program
domowych detektywów" PROMU,

Ø "Odczuwaj,
ufaj, mów" Barbary i Grzegorza Paź,

Ø Antydopingowy
Marka Langnera i Piotra Paszkiewicza.

W powyższych programach uczestniczą dzieci z Oratorium oraz
młodzież z sekcji Ośrodka "MICHAEL":

3 grupy z sekcji dwuboju siłowego,

1 grupa z aerobiku i studia muzycznego i kawiarni,

2 grupy dziecięce.

6.
Charakterystyka odbiorców

Z Ośrodka korzysta każdy zainteresowany młody człowiek. Jednak
poprzez ofertę jaka posiadamy docieramy do dzieci i młodzieży zaniedbanej,
posiadającej problemy w socjalizacji społecznej, z narkotykami ,alkoholem czy
też innymi przejawami patologii społecznej.

7. Uzasadnienie
wyboru grupy odbiorców programu

Podstawa wyboru takiej grupy uczestników jest determinacja
charyzmatem Zgromadzenia zakonnego, którego celem jest powołanie do
wychowywania dzieci i młodzieży szczególnej troski.

8. Sposób
rekrutacji

Działalność ośrodka jest znana w środowisku lokalnym. W ciągu roku
ofertę naszą przedstawiamy poprzez: pedagogów szkolnych, opiekunów społecznych,
ogłoszenia w Kościele i na klatkach schodowych. Ponadto przy programie
muzycznym posługujemy się mass-mediami.

9. Kryteria
kwalifikacji do programu

Jak wcześniej było powiedziane, z ośrodka może korzystać każdy,
jednak szczególne preferencje ma młodzież i dzieci szczególnej troski tzn. z
grup ryzyka.

10. Planowana
liczba objętych programem

Rocznie korzysta z programu około 600 osób.

11. Harmonogram
realizacji poszczególnych zadań

I kwartał:

realizacja noworocznych imprez jak: dyskoteki, koncerty,

rozpoczęcie pracy w sekcjach sportowo-muzyczno-profilaktycznych,

przygotowanie i przeprowadzenie zimowych form profilaktyczno-resocjalizacyjnych:
zimy w mieście dla dzieci oraz zimowisk dla dzieci i młodzieży.

II kwartał:

prowadzenie spotkań rozpoczętych w poprzednim kwartale z dziećmi i
młodzieżą,

kontynuacja pracy w sekcjach sportowo-muzycznych-profilaktycznych,

przygotowanie letnich turnusów profilaktyczno-resocjalizacyjnych
dla dzieci i młodzieży,

zakończenie prac w grupach i sekcjach.

III kwartał:

realizacja obozów letnich,

powrót do pracy w grupach i sekcjach ośrodka,

rozpoczęcie jesiennych rozgrywek piłki nożnej.

IV kwartał:

prowadzenie pracy w oratorium,

organizacja i realizacja programu muzycznego, realizacja wtorków
muzycznych, przygotowanie "mikołaja" dla dzieci w Oratorium,

zakończenie i podsumowanie spotkań w grupach, rozgrywek piłki
nożnej oraz realizacja turnieju dwuboju siłowego .

12. Spodziewane
efekty

Ø większa wiara w
siebie oraz lepsza sprawność fizyczna,

Ø satysfakcja z
osiąganych sukcesów,

Ø wypełnienie
wolnego czasu, rozwijanie uzdolnień,

Ø większa
wrażliwość na szkodliwość środków psychoaktywnych, alkoholu oraz anabolików,

Ø większa
umiejętność organizowania wolnego czasu, radzenie sobie ze stresem,

Ø większa
znajomość mechanizmu uzależnienia i choroby alkoholowej,

Ø realizacja
zdrowego stylu życia,

Ø większa wiedza u
rodziców na temat uzależnień od środków psychoaktywnych i dopingów,

Ø umiejętność
odmawiania środków psychoaktywnych i dopingów u młodzieży,

Ø osiągnięcie
wsparcia emocjonalnego dla współuzależnionych.

13. Ocena
skuteczności programu

Ze względu na bogactwo oferty programowej w celu sprawdzenia
efektywności używane są ankiety w czasie i po realizacji poszczególnych zadań
programowych. Drugą formą sprawdzenia jest fakt korzystania z naszej oferty
stałych jak i nowych uczestników.

Program
profilaktyczno-wychowawczy

"Dom
na szkle"

W Polsce od kilku lat
błyskawicznie rośnie odsetek młodzieży próbującej różnych środków
narkotycznych. Palenie papierosów, picie alkoholu, a szczególnie piwa, palenie
marihuany, haszyszu, a ostatnio heroiny o nazwie "brown sugar", stało
się niestety bardzo modne, towarzyszy wielu spotkaniom organizowanym przez
młodych ludzi.

Powodów tego stanu rzeczy jest wiele:

Ø osłabienie
systemów społecznej wartości,

Ø zwiększenie
dostępności fizycznej alkoholu i innych narkotyków,

Ø trendy (moda) w
kulturze masowej; szczególnie niebezpieczne jest powstanie w Polsce mody i
normy na sięganie po piwo (duża w tym zasługa agresywnej reklamy koncernów
piwowarskich), czy "miękkie narkotyki" ("ekologiczna
trawa", "idealny środek do nauki i odchudzania - amfetamina"),

Ø trudności
ekonomiczne coraz bardziej angażujące czas rodziców,

Ø poczucie
destabilizacji, brak bezpieczeństwa społecznego.

Efektem tego jest fakt, że po alkohol (piwo), sięgają w Polsce
coraz młodsi ludzie (12-13 letni), a samo oblicze narkomanii zmienia się.

Program "Dom na szkle" skierowany jest do uczniów klas
szóstych, gimnazjum oraz młodzieży szkół ponadpodstawowych, uwzględniający
aktywne formy pracy w ramach godzin wychowawczych, a także wykorzystujący
inscenizację teatralną do przekazu treści merytorycznych i profilaktycznych.

Cele programu:

Ø oddziaływanie
przez sztukę na emocje i wrażenia dzieci i młodzieży,

Ø pogłębienie
wiedzy i świadomości nt. szkodliwości używania i nadużywania środków
odurzających, obalenie mitów dotyczących alkoholu, szczególnie nieszkodliwości
picia piwa,

Ø pokazanie
zagrożeń i konsekwencji nadużywania alkoholu,

Ø umożliwienie
osobom uczestniczącym w programie przeżycia sytuacji osoby uzależnionej,
uczenie zachowań asertywnych,

Ø ułatwienie
poznania siebie i refleksji nad sobą,

Ø wskazanie
konstruktywnych sposobów w radzeniu sobie ze stresem i sytuacjami trudnymi,

Ø nauka
samoakceptacji i zadowolenia z siebie, zachęta do rozwoju, pokazanie perspektyw
zdrowego stylu życia, bez picia alkoholu i zażywania innych substancji
uzależniających.

Program składa się z trzech części:

I. Przeprowadzenie zajęć wychowawczych przez
nauczycieli-wychowawców na podstawie gotowych scenariuszy zajęć (w wymiarze 2 x
1,5 godz.) z następujących tematów:

- "Zajęcia integracyjno-poznawcze",

- "Przyczyny, mechanizmy i objawy uzależnienia od
narkotycznych środków uzależniających".

II. Część zasadnicza realizowana przez Zespół Teatru
Profilaktycznego, w skład której wchodzi: multimedialny spektakl
profilaktyczno-edukacyjny, spotkanie z pedagogiem, spotkanie z osobą dającą
świadectwo oraz rozmowy indywidualne z młodzieżą.

III. Przeprowadzenie zajęć wychowawczych przez
nauczycieli-wychowawców na podstawie gotowych scenariuszy zajęć (w wymiarze 2 x
1,5 godz.) z następujących tematów:

- "Myślenie pozytywne i jego efekty",

- "Jak podejmować świadome decyzje w sprawie używek. Co to
jest zdrowy styl życia?".

Program
profilaktyczno-wychowawczy

"Impreza"

Co piąty nastolatek
spróbował marihuany, co dziesiąty amfetaminy, co piętnasty heroiny. Narkomanów
w Poslce jest dziś więcej niż grających w piłkę - okolo 600 tys. uznanch jest
za uzależnionych lub bliskich trwałego uzależnienia. Nowy obyczaj tzw.
"łagodnego grzania" niestety zdołał spowszednieć, a co gorsza problem
na ogół jest bagatelizowany. Po prostu mniej się "rzuca w oczy". Nie
jest to bowiem narkomania "ludzi Kotańskiego" (obdarty narkoman na
dworcu, wrak człowieka wbijający strzykawkę w siną nogę). "Nowe"
używki są niejako luksusowe, estetyczne, towarzyszące zabawie, jak marihuana
czy ecstasy albo mobilizujące umysł do pracy jak amfetamina. Narkotyki
przybrały dyskretną i czystą formę, stały się dla młodzieży drogą do sukcesu,
kariery, wyznacznikiem wysokiego statusu społecznego. Niestety, stały się też
łatwo dostępne i to nie tylko w dużych miastach ale również w małych
miejscowościach. Narkotyki zrodziły swoistą popkulturę, która ma swój język,
swój system kodów i aluzji czytelny dla wtajemniczonych. Kiedyś narkomania była
"chorobą duszy", dotykała ludzi zagubionych i wrażliwych, dziś to
choroba cywilizacji przełomu wieków. "Miękki narkoman" jest czysty,
dobrze ubrany, żaden margines. I właśnie dlatego, że tak łatwo się maskować
przed rodzicami, nauczycielami, otoczeniem - "miękkie grzanie" jest
szczególnie niebezpieczne. Niebezpieczne jak mit, że "miękkie" nie
szkodzi, nie uzależnia, nie truje. Ot, trochę dopingu i rozrywki, towarzyski
weekendowy obyczaj...

Program "Impreza" skierowany jest do uczniów klas
szóstych, gimnazjum oraz młodzieży szkół ponadpodstawowych, uwzględniający
aktywne formy pracy w ramach godzin wychowawczych, a także wykorzystujący
inscenizację teatralną do przekazu treści merytorycznych i profilaktycznych.

Cele programu:

Ø oddziaływanie
przez sztukę na emocje i wrażenia dzieci i młodzieży,

Ø pogłębienie
wiedzy i świadomości nt. szkodliwości używania i nadużywania środków
odurzających, obalenie mitów dotyczących narkotyków, szczególnie tzw.
"miękkich",

Ø pokazanie
zagrożeń i konsekwencji używania i nadużywania środków odurzających,

Ø umożliwienie
osobom uczestniczącym w programie przeżycia sytuacji osoby uzależnionej,
uczenie zachowań asertywnych,

Ø rozbudzanie w
młodzieży zainteresowań i rozwijanie zdolności do wysiłku,

Ø nauka
pokonywania trudności w dążeniu do wartości i celów życiowych,

Ø rozwijanie
pozytywnych emocji i uczuć oraz kontaktów interpersonalnych,

Ø stymulacja w
kierunku rozwoju życzliwości, sympatii, altruizmu i poczucia odpowiedzialności
za własne postępowanie i zachowanie drugiego człowieka.

Program składa się z trzech części:

I. Przeprowadzenie zajęć wychowawczych przez
nauczycieli-wychowawców na podstawie gotowych scenariuszy zajęć (w wymiarze 2 x
1,5 godz.) z następujących tematów:

- "Poznajmy się" - zajęcia integracyjno-poznawcze,

- "Poznaj swoje Ja".

II. Część zasadnicza realizowana przez Zespół Teatru
Profilaktycznego, w skład której wchodzi: multimedialny spektakl
profilaktyczno-edukacyjny, spotkanie z pedagogiem, spotkanie z osobą dającą
świadectwo oraz rozmowy indywidualne z młodzieżą.

III. Przeprowadzenie zajęć wychowawczych przez
nauczycieli-wychowawców na podstawie gotowych scenariuszy zajęć (w wymiarze 2 x
1,5 godz.) z następujących tematów:

- "Narkotyki zażywasz - przegrywasz!",

- "Asertywność - a co to takiego?".

Jadwiga
Broniś

psycholog,
Kierownik Pracowni Pomocy Psychologicznej i Profilaktyki Uzależnień w Kielcach.

PROFILAKTYKA
UZALEŻNIEŃ ALKOHOLOWYCH

Najbardziej rozpowszechnione i dostępne ze środków psychoatywnych
są papierosy i alkohol. Alkohol zabija więcej dzieci i młodzieży niż inne
narkotyki razem wzięte.

Profilaktyczne działania sprowadzają się do tego, aby dzieci,
młodzież i dorosłych nauczyć odpowiedzialnego i w pełni świadomego obchodzenia
się ze środkami chemicznymi. Świadome i odpowiedzialne postępowanie np. z
alkoholem, oznacza używanie alkoholu w odpowiednich ilościach, wieku i miejscu.
Jeśli chodzi o narkotyki, odpowiedzialnym zachowaniem jest całkowita
abstynencja. Podobnie z papierosami. Te środki służą tylko uzależnieniu.
Odpowiedzialne postępowanie z lekami to stosowanie ich zgodne z sugestią lekarza.
Sięganie po nielegalne narkotyki wcześniej czy później doprowadza do
narkomanii. Sięganie po alkohol wywołuje alkoholizm u co piątej pijącej osoby.

Uzależnienie od alkoholu powstaje stopniowo. U niektórych osób,
szczególnie młodych, pierwsze objawy uzależnienia mogą pojawiać się po kilku
miesiącach tzw. “towarzyskiego picia”, u innych po kilku latach. Najprostsza
definicja alkoholizmu brzmi: jest to nieopanowane spożywanie alkoholu. Choroba
alkoholowa obejmuje wszystkie sfery życia człowieka: sferę fizyczną,
psychiczną, duchową, społeczną. Alkoholik uczy się regulować własne uczucia
przez alkohol, który zmienia nastrój człowieka. Jest bezkrytyczny, jeżeli
chodzi o własną samoocenę. W sferze duchowej stopniowo, w miejsce wartości
ważnych dla człowieka, pojawia się wartość ważna dla alkoholika — ALKOHOL —
jemu podporządkowane jest życie człowieka uzależnionego. W sferze społecznej
następuje stopniowy zanik więzi rodzinnej, cierpi praca zawodowa — pijący
pracownik jest mało wydajny w pracy, stwarza niebezpieczeństwo dla siebie i
innych, w końcu staje się bezrobotnym. Potrzebuje pomocy z zewnątrz. Ratunkiem
dla osób uzależnionych jest wczesna diagnoza i specjalistyczne leczenie,
pomagające zaakceptować chorobę i utrzymać całkowitą abstynencję.

Alkoholik nie żyje w próżni. Przy nim jest rodzina, sąsiedzi,
przyjaciele. Wystarczą dwa lata życia z alkoholikiem, aby u osób najbliższych
zaobserwować objawy (współuzależnienia) współwikłania. Te objawy najwyraźniej
widać u żon alkoholików. Kobiety te są nadodpowiedzialne i nadkontrolujące.
Robią wszystko, aby “on” ograniczył picie albo jego zaprzestał. Kobiety te
koncentrują własną aktywność na alkoholiku, niejednokrotnie rezygnują z
własnych celów. Zamiast się bronić, dostosowują się do życia w stresie. Proces
ten zachodzi w nich nieświadomie i również one potrzebują pomocy z zewnątrz.
Żony alkoholików częściej trafiają do lekarzy internistów, neurologów,
psychiatrów niż specjalistów ds. uzależnień.

Sytuacja dzieci z rodzin alkoholowych jest tragiczna ze względu na
fakt, że żyją w nieustannym stresie, napięciu, braku poczucia bezpieczeństwa.
Znajdują się w sytuacji na którą nie mają żadnego wpływu. Uczą się więc
poczucie, że nie są w stanie sprawować kontroli nad własnym życiem. Poczucie
winy za sytuację domową, przeplata się z poczuciem krzywdy i wstydu. Dzieci te
czują się gorsze od innych. Uczą się nie mówić, nie ufać, nie odczuwać, nie
zmieniać Te zasady nieświadomie przenoszą w swoje dorosłe życie, tworząc grupę
Dorosłych Dzieci Alkoholików.

Z badań wynika, że z rodzin alkoholowych pochodzi ok. 60 %
alkoholików i ok. 80 % pacjentów oddziałów nerwic. U pacjentów tych rozpoznano
cechy współuzależnienia.

Szacuje się, że w Polsce żyje około miliona alkoholików. Liczba
dorosłych żyjących w otoczeniu alkoholika wynosi około 1,5-2 mln osób. Dzieci
tworzą grupę blisko 2 milionową. W grupie zwiększonego ryzyka znajduje się
2-2,5 mln osób często pijących. Nieletni upijający się od czasu do czasu (wiek
14-17 lat) stanowią 20 % populacji. (Wszystkie dane udostępniła Państwowa
Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych).

Jak przy tym
złożonym zjawisku ma wyglądać profilaktyka uzależnień alkoholowych?

Według klasycznego, medycznego wzorca rozróżnia się na ogół trzy
poziomy profilaktyki: pierwszy poziom to niedopuszczenie do powstania choroby;
drugi poziom oznacza zmniejszenie ciężaru i czasu trwania choroby przez wczesne
rozpoznanie; trzeci poziom to przeciwdziałanie nawrotom choroby.

Działania profilaktyczne adresowane są zarówno do dorosłych, jak i
do dzieci i młodzieży, niezależnie od tego, czy dotyczą alkoholu czy innych
środków.

Społeczna akceptacja alkoholu we naszym kraju tzw. “tradycja”
umacnia rolę alkoholu w naszym kręgu kulturowym. W działaniach profilaktycznych
jest miejsce na wiedzę o uzależnieniach. Najistotniejszymi krokami są jednak
działania skierowane na harmonijny rozwój osobowości, nastawione na
pielęgnowanie tego, co zdobyło się w dzieciństwie i w młodości albo na
uzupełnienie braków.

Profilaktyka uzależnień (w tym alkoholowych) jest zorganizowaną, profesjonalną,
psychospołeczną działalnością, która posiada swoje szkolenia, procedury oraz
zaplecze naukowo-badawcze. Jest ukierunkowana na pełny rozwój człowieka.

Najbardziej przydatna okazuje się wiedza, która pogłębia
rozumienie siebie, która pomaga rozpoznawać własne potrzeby i odróżniać je od
zachcianek. Potrzebna jest wiedza o tym:

Ø Jak rozpoznawać
własne cele.

Ø Jak kształtować
własny system wartości.

Ø Jak nazywać,
rozpoznawać i wyrażać własne uczucia.

Ø Jak lepiej
kontaktować się z otoczeniem.

Działania profilaktyczne to uczenie umiejętności lepszego
funkcjonowania w sytuacjach konfliktowych, obrony własnych wyborów, w tym
odmawiania propozycji picia. Celem oddziaływać jest więc zmiana w sferze postaw
i wartości.

Współczesne programy profilaktyczne wśród dzieci i młodzieży ujęte
są w zwarte ustrukturalizowane spotkania, realizowane przez przeszkolonych
specjalistów np.:

Ø program “Spójrz
inaczej” — adresowany jest do dzieci od I do VIII klasy Szkoły Podstawowej,

Ø program
profilaktyczny NOE — adresowany jest do młodzieży klas VII-VIII Szkół
Podstawowych oraz dla młodzieży szkół ponadpodstawowych. Może być realizowany w
dużej 150 osobowej grupie. Realizuje go zespół pięcioosobowy, pracujący pod
kierunkiem psychologa. Program trwa około 4 godzin.

Ø program 7 kroków
tzw. Elementarz — składa się z cyklu 8 spotkań realizowanych w klasie przez
nauczyciela. Nauczyciel pracuje pod kierunkiem koordynatora, który jest
przeszkolony przez Instytut Psychologii Zdrowia.

Ø —program “Odlot”
— dotyczy głównie narkomanii, ale również zapobieganiu przestępczości.

Są to tylko niektóre programy- propozycje, które uzyskały
zadawalające oceny. Takich programów jest dużo więcej.

Spotkania z młodzieżą są jednym z etapów profilaktyki. Następny
etap stanowią spotkania z rodzicami. Służą one przekazaniu informacji nt.
Alkoholizmu, pomagają również poprawić komunikację w rodzinie, uczą lepszego
zrozumienia własnych dzieci. Programy te wpływają również na zmianę stereotypów
myślenia dorosłych na temat przekonań młodzieży. Na przykład z ankiety
przeprowadzanej przy realizacji programu profilaktycznego NOE, na pytanie: Czy
mógłbyś żyć bez alkoholu? Twierdząco odpowiada od 70 do 80 % uczniów w wieku od
15 do 18 lat. Wynik ten zazwyczaj budzi zdziwienie wśród rodziców, którzy
szacują ten wynik na 20 - 30 %.

Spotkania z rodzicami są ważnym elementem działań
profilaktycznych, gdyż wśród czynników chroniących młodzież przed sięganiem po
środki chemiczne, silna więź z rodzicami stała się czynnikiem podstawowym, jak
również zainteresowanie nauką i szkołą, praktykami religijnymi oraz
poszanowaniem norm społecznych, wartości, autorytetów. Im zdrowsza jest
rodzinna, tym mniejsze prawdopodobieństwo rozwoju uzależnienia u dzieci.

Następną grupę oddziaływań stanowią nauczyciele i wychowawcy.
Celem programów dla nauczycieli i wychowawców jest rewizja własnych poglądów i
postaw wobec używania i nadużywania alkoholu. Programy uczą psychologicznych
zasad interwencji w problematyce uzależnień.

Podobne cele spełniają programy adresowane do dorosłych w
zakładach pracy. Dotyczą one wczesnego rozpoznania problemów alkoholowych,
umiejętności interwencji wobec osób nadużywających, tak aby zatrzymać dobrego
pracownika i pomóc mu w podjęciu decyzji o leczeniu. Jest to tzw. Program
Pomocy Pracowniczej adresowany do kadry kierowniczej różnych szczebli. Z badań
wynika, że drożej kosztuje wyszkolenie nowego pracownika, niż nakłonienie
nałogowego alkoholika do podjęcia leczenia odwykowego i pokrycie kosztów jego
leczenia. Najczęściej jednak zakłady pracy rozwiązują problem alkoholowy
poprzez zwalnianie pracowników.

Programy profilaktyczne adresowane są do tych grup zawodowych,
które mają do czynienia z alkoholikami i ich rodzinami np. policji, służby
zdrowia, pracowników opieki społecznej. Celem tych programów nie jest uczenie
terapii uzależnień, ale uczenie umiejętności rozpoznawania problemu
alkoholowego tak, aby przy normalnych czynnościach zawodowych rozpoczynać
proces informowania pacjenta o jego sytuacji i wskazywania mu możliwości wyboru
na długo wcześniej, zanim uzależnienie się rozwinie.

Test “Rozpoznawanie zaburzeń związanych z piciem alkoholu” został
opracowany przez Światową Organizację Zdrowia w celu rozpoznawania osób
pijących w sposób ryzykowny dla zdrowia przez lekarzy podstawowej służby
zdrowia.

Profilaktyka może być podobnie realizowana przez każdą osobę

Ø poprzez zmianę
osobistych przekonań nt. Alkoholizmu, rewizję stereotypów i mitów

Ø poprzez
stosowanie zasady: “Daj przykład, a nie wykład”

Ø poprzez zmianę
zachowań

W ten sposób możemy budować koalicję trzeźwościową w
społecznościach lokalnych, docierając do przedstawicieli placówek, których
działalność ma aspekt profilaktyczny (sport, kultura), jak również do osób
reprezentujących władzę lokalną, aby uzyskać odpowiedzialne decyzje w sprawie
polityki alkoholowej.