OCHRONKA PARAFIALNA

Jedenaście
lat temu, w roku 1989 w Chorzowie Batorym została założona „Ochronka
Parafialna” przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Inicjatywę
założenia tego typu instytucji, podjęli młodzi ludzie dostrzegający ogrom
problemów związanych z dziećmi potrzebującymi opieki i pomocy. Głównymi
pomysłodawcami stali się: mgr Katarzyna Gabryś (absolwentka i pracowniczka
Uniwersytetu Śląskiego Wydziału pedagogiki: psychologii ) oraz Piotr Fojcik-
teolog, aktywny działacz w Rady Miejskiej w Chorzowie. Działaniom tym
patronował ks. Proboszcz Franciszek Gębała, który w swej nieustannej
życzliwości i otwartości udostępnił
salki katechetyczne. Zamieniły się one w siedzibę ochronki. Wokół twórców
ochronki w dużej mierze ich przyjaciele zebrali się absolwenci i studenci
różnych kierunków studiów, którzy czuli potrzebę niesienia pomocy dzieciom, nie
znającym rodzinnego ciepła czy słowa ”miłość”.

Początki były
trudne, lecz dzięki wytrwałości, sumienności, a przede wszystkim
systematyczności pracy osiągnięto tu wspaniałe wyniki. Od samego początku swego
istnienia ochronka ma charakter charytatywny. Wszyscy pracują bezpłatnie, lecz
najpełniejszą satysfakcją są postępy małych podopiecznych.

Pierwszym
zadaniem, jakie zostało postawione było założenie i sprecyzowanie celów
działalności. Dziś, choć nieustannie są zmieniane metody ich osiągania,
rozbudowany jest ich zakres, poszerzane horyzonty, cele zasadnicze pozostają
bez zmian. Głównym zamierzeniem jest przekazanie wartości społecznych,
obyczajowych, religijnych, humanistycznych, które pomogą wychowankom w
codziennym dorosłym już życiu w podejmowaniu dobrych, przemyślanych,
prawidłowych i mądrych decyzji. Ponadto ochronka pracuje nad rozwojem dydaktycznym,
umysłowym i emocjonalnym dzieci. Stara się rozwijać ich wyobraźnię, wiedzę
teoretyczną i praktyczną, o ich sprawność fizyczną i ruchową. Pomaga
rozwiązywać konflikty i spory, doskonali indywidualne zdolności dziecka,
dyskwalifikuje wady ( w miarę możliwości ) pielęgnuje w nich tradycję rodzinne,
obyczaje i obrządki wpisane w naszą kulturę. Wspomaga funkcje rodziny.

Celem
jest również niesienie pomocy materialnej najbiedniejszym. Jak już wspomniałem,
ochronka ma charakter charytatywny. Wszelkie fundusze otrzymuje od
ofiarodawców, osób prywatnych oraz Urzędu Miasta. Jest to gest ich dobrej woli
i szlachetności serca. Kilka razy w roku można liczyć na hojność parafian
podczas zorganizowanych kwest. Sami wychowawcy starają się o fundusze poprzez
organizowanie imprez ( bale charytatywne, festyny, loterie ), na których
zbierane są pieniądze.

Równie
ważnym celem jest nawiązywanie kontaktów z rodzicami i opiekunami dzieci, jak
również ze szkołami, w których się uczą, z ich nauczycielami i pedagogami. Są
to cenne układy i stosunki, a zarazem źródła informacji na temat danego
dziecka. Dzięki temu o wiele szybciej i łatwiej rozwiązuje się problemy dzieci,
dociera do ich podstaw, jak również poznaje ich osobowość, nawyki, charaktery,
zainteresowania itp.

W czasie
dziewięcioletniej działalności salki kolejno przekształcały się w kompleks
który służył realizowaniu zakładanych celów. I tak w skład budynku wchodzą
następujące pomieszczenia: „ucznica” (sala do nauki), „bawialnia” (sala do gier
i zabaw), sala gimnastyczna i świetlica. Budynek posiada również kuchnię i
zaplecze sanitarne.

Ochronka skupia dzieci od 6 do 15-go roku życia. Najczęściej są to
dzieci z rodzin wielodzietnych, z ciężką sytuacją materialną lub nawet z rodzin
patologicznych, gdzie alkoholizm jest chorobą rodziców. Stąd tym co organizuje
życie ochronki jest pragnienie zapewnienia dzieciom relaksu, odpoczynku,
udostępnienia miejsca do zabawy, która przy okazji również też uczy. Do
ochronki przynależy osiemdziesiąt dzieci. Dzieci podzielone są na dwie grupy.
Zajęcia dydaktyczne, manualne, zabawowe odbywają się w grupach mieszanych.
Dzieci spotykają się od poniedziałku do piątku. Każda grupa dzieci ma
przydzielonych stałych opiekunów i wychowawców ( minimum po trzech).
Spotkania odbywają się w godzinach popołudniowo-wieczornych ( 16:00- 19:00 ). W
tym czasie dzieci zjadają podwieczorek ( drożdżówka ) i kolację ( bułka plus
herbata do obu posiłków ). Ochronka rozwija swoją działalność nie tylko w
siedzibie ale również poza jej murami. Organizowane są wycieczki, spacery,
wyjścia do kina lub teatru.

Funkcje
organizowania pracy ochronki realizują comiesięczne spotkania wychowawców
koordynowane przez kierowniczkę ochronki –p. Gabryś , napęd wszystkich
poczynań. Na zebraniach tych projektowane są bloki tematyczne na zajęcia z
dziećmi, opracowywane według zasad związku z aktualnymi i bieżącymi
wydarzeniami, np. święta, miesiąc ochrony nad zwierzętami, dzień matki, nauczyciela
itp. Ponadto analizowane są wyniki i rezultaty dotychczasowej pracy. Analizy
poddawane są obiektywizacji. To pozwala na wnikliwą samoocenę, antykrytycyzm,
automotywację. O rodzaju
zajęć decydują już poszczególni opiekunowie w swoich grupach. Najważniejsze
jest to, by dostarczyć dzieciom różnymi formami i nauki, jak największą wiedze.
Naczelnym zadaniem jest tu bowiem rozwijanie w miarę możliwości wszystkie sfery
aktywności, zaangażowania i rozlicznych umiejętności każdego dziecka. Dlatego na
zajęciach dzieci dużo malują, kolorują, wycinają, lepią z gliny-starają się
rozwijać swe umiejętności kinetyczno-cielesne. Aby urozmaicić czas spotkań, po podwieczorku organizowane są zabawy ruchowe, gry, konkursy
zręcznościowe i sportowe czyli ćwiczona jest sprawność fizyczna i kondycja.
Istotnym elementem są również zabawy muzyczne i taneczne, które rozwijają u
dzieci sferę wrażliwości muzycznej, wyczucie rytmu itd. Ponadto dzieci
zachęcane są do odrabiania zadań w ochronce, gdyż znajdują tu fachową pomoc
wychowawczą. Te zajęcia odpowiadają dzieciom z rodzin wielodzietnych, gdzie w
większości przypadków niema warunków do odrabiania lekcji. Szczególnie zaś
wychowankom z rodzin patologicznych ”ucznica” daje jedyną szanse rozwiązania
swych szkolnych problemów.

Dzieci
uczone są zachowania czystości i podstawowych zasad higieny. Po każdych
zajęciach, sprzątają swoje stanowisko pracy, a przed każdym posiłkiem starannie
myją ręce. Przed wyjściem do domów, dokładnie sprzątają cały budynek.

W piątki
przychodzą do ochronki dzieci, które łączą wspólne zainteresowania
muzyczno-taneczne, plastyczne, kulinarne, teatralne. Zajęcia teatralne
szczególnie interesują i ciekawią dzieci. Dzieci są bardzo ekspresywne,
posiadają dużo ciekawych pomysłów , lubią grać i bawić się w aktorstwo. Jest to
dla nich wyśmienita zabawa, ale i również nauka. uczą się zapamiętywać teksty,
udoskonalają przełamywanie wstydu, tremy, niepewności. Piątkowe zajęcia mają
właśnie na celu rozwinięcie indywidualnych cech dzieci oraz wpajanie im
umiejętności potrzebnych w dalszym życiu.

Oprócz
zajęć dydaktycznych i wychowawczych, dodatkowo prowadzona jest obserwacja
stosunków interpersonalnych wśród dzieci. W ustaleniu tych relacji w dużej
mierze pomagają wcześniej przedstawione materiały, zebrane na podstawie
wywiadów środowiskowych (kontakty ze szkołom i rodzicami). Ustalenie pozycji
dziecka w grupie, (społeczności) pozwala na rozstrzygnięcie problemów natury
wychowawczej. Pomaga w utrzymaniu dyscypliny, jak również dostarcza ważnych
komunikatów wychowawcy.

Zajęcia
na ochronce trwają tylko w czasie zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W okresie
wakacji zostają one zawieszone. Jednak co roku dzieciom zapewnia się dwutygodniowy
wypoczynek w Jaworzu. Tam dzieci z opiekunami wspólnie bawią się i odpoczywają
po całorocznej pracy.

Na
przestrzeni jedynastu lat, które upłynęły od pierwszego spotkania, ochronka
rozwinęła się w sposób wręcz nieprawdopodobny. Począwszy od pomieszczeń, które
kiedyś były tylko salkami katechetycznymi, a obecnie stanowią: profesjonalną
salę gimnastyczną, w pełni wyposażoną salę do zabaw, nowoczesną jadalnię i
dobrze umeblowaną kuchnię. Kadrę wychowawczą: na początku stanowiło kilku „luźno”
związanych wychowawców. Obecnie jest to stała grupa profesjonalnych ,
zaangażowanych opiekunów. Ciągle też przybywają młodzi ochotnicy. Kolejnym
elementem rozwoju ochronki to częstotliwość spotkań dzieci. Kilka lat temu
możliwości pozwalały tylko na jedno spotkanie w tygodniu, obecnie jest pięć
tygodniowo.

Wreszcie
to co najważniejsze -wychowankowie. Naturalnie zwiększyła się ich ilość, ale to
nie jest najważniejsze. Choć może się wydać, iż trudno „wymierzyć” efekty
wychowawcze, ale tutaj są one ewidentne. Kilkuletnia praca owocuje rozwojem
dzieci – wychowankowie stają się bardziej śmiali, otwarci, chętni do rozmowy,
do współpracy, rozwijają się ich umiejętności, poprawiają się ich wyniki w
szkole.

Oczywiście
czas, który spędzają dzieci w ochronce to tylko niewielki procent czasu dnia.
Pozostałe godziny przypadają na pobyt często w „chorym” domu lub na podwórku,
które też nie wydaje się miejscem niosącym wartości. Dlatego pilny zadaniem
ochronki w najbliższym czasie powinno być podjęcie „terapii rodzin”. Już trzy
lata temu zainicjowano ten typ działań organizując spotkania z rodzicami. W
ochronce pracują osoby przygotowane do różnego rodzaju zajęć z rodzicami
podopiecznych. Istnieje też już pomieszczenie przystosowane do tego typu
spotkań.

Pierwsze
kroki zostały zrobine...