METODY BADAWCZE

sondaż ankietowy (met. lustracji), studium w
terenie, eksperyment: naturalny, w terenie, laboratoryjny, metoda obserwacyjna
(opisywanie zachowania społecznego), met. korelacyjna (przewidywanie zach.
społecznego), met. eksperymentalna (odp. na pytanie o przyczynę)

METODA EKSPERYMENTU NATURALNEGO - stosując
eksperyment naturalny, badacz wie wcześniej, ze pewien czynnik (zmienna) pojawi
się w sposób naturalny, niezależny od jego woli. Czynnik ten być może wpłynie
na interesujący badacza proces (zmienna zależna), z tym ze badacz nie ma wpływu
na to, co się stanie i kiedy to nastąpi. Badacz może tylko ustalić czy
interesujący go proces uległ jakiejś zmianie pod wpływem niezależnie od niego
pojawiającego się czynnika. Stopień kontroli w tym eksperymencie jest
stosunkowo niski, ponieważ istnieje możliwość wpływu wielu czynników tak, ze
badacz nie jest pewien, co rzeczywiście wpłynęło na interesujący go proces

METODA EKSPERYMENTU W TERENIE - w pewnym
stopniu kontroluje czynniki, nawet wpłynął w pewien sposób na badane zjawisko
(zmienna zależna). Eksp. w terenie odbywa się w środowisku, w którym zwykle
przebywają osoby badane. Kontrola badacza nad badanymi zjawiskami i
wpływającymi na nie czynnikami nie jest kontrola pełna (musi mięć zgodę instytucji
w której przeprowadza się badanie, co często zmusza do modyfikacji postępowania
badawczego), ponadto kontroluje on tylko niektóre czynniki, natomiast na inne
nie ma wpływu.

METODA EKSPERYMENTU LABORATORYJNEGO -
kontrolowana forma eksp. Polega na tym, ze badanych zaprasza się zwykle do
jakiejś pracowni, gdzie eksperymentator poddaje ich pewnym zabiegom, dzięki
którym wywołuje interesujące go zjawisko (zmienna zależna), jak również
wywołuje te zjawiska, które jego zdaniem - wpływają na owe zjawisko (zmienne
niezależne). Postępując w ten sposób badacz stara się ustalić jakiego rodzaju
związek istnieje miedzy zmienna niezależną a zmiennymi zależnymi, przy
uwzględnieniu oddziaływania innych czynników (zmiennych modyfikujących).
Niejednokrotnie cel tego eksperymentu jest ukryty przed badanymi, a sama
sytuacja eksperymentalna śluzy jako pretekst do zbadania zupełnie innego
zjawiska.

WPLYW SYTUACJI SPOLECZNYCH NA PROCESY
SPOSTRZEGANIA - w syt. w których bodziec nie jest jasny, odnoszące się do niego
spostrzegania, mogą być w znacznym stopniu modyfikowane przez opinie, które
wypowiada inna osoba. Wpływ grupy może wiec być niekiedy tak silny, ze wywołuje
on u niektórych osób poważne zniekształcenia w spostrzeganiu nawet stosunkowo
prostych bodźców i stosunków miedzy nimi. Obecność innych ludzi, ich zachowania
polega. na wydawaniu opinii mogą w znacznym stopniu wpływać na spostrzeżenia
osób znajdujących się w takiej właśnie sytuacji społecznej. W warunkach
naturalnych wpływ innych osób może nawet prowadzić do wystąpienia zjawisk
mających charakter zbiorowej halucynacji, kiedy znaczna liczba osób spostrzega
zjawiska nie istniejące w rzeczywistości. W ten sposób w każdym momencie życia
człowieka działają nań pośrednio sytuacje społeczne modyfikując jego procesy
psychiczne, a w tym procesy spostrzegania. Procesy spostrzeżeniowe są
bezpośrednio lub pośrednio współ determinowane wpływem sytuacji społecznych.

WPLYW SYTUACJI SPOLECZNYCH NA PROCESY PAMIECI

Postawa - to stosunek emocjonalny lub
oceniający wobec określonego przedmiotu czy sprawy (np. religia-osoba wierząca
i niewierząca). Postawa - trwała ocena -pozytywna lub negatywna ludzi, obiektów
i pojęć

Wyniki
badań nad wpływem postaw na zapamiętywanie i myślenie, wskazują ze czynniki
społeczne wpływają pośrednio na procesy pamięci jak i na procesy myślenia.

WPLYW SYTUACJI SPOLECZNYCH NA PROCESY
MOTYWACYJNE

im wyższe uznanie społeczne (wpływ innych
ludzi na jednostkę). tym większa sprawność intelektualna w trudnych sytuacjach.
Wszystkie osoby przeżywają lek w np. sytuacjach egzaminacyjnych, z tym jednak,
ze osoby cieszące się uznaniem społecznym są bardziej motywowane do wysiłków,
co powoduje, ze wpływ leku na uzyskane wyniki jest znacznie ograniczony.
Czynniki społeczne modyfikują wpływ leku (obniżają poziom wykonywania zadań)

WPLYW SYTUACJI SPOLECZNYCH NA DZIALANIE
CZLOWIEKA

obecność innych ludzi zwiększa motywacje, co
prowadzi do ogólnego stanu pobudzenia organizmu. Kiedy zwiększa się pobudzenie
organizmu, reakcje które normalnie pojawiają się w danej sytuacji (wiec reakcje
wyuczone) są szybciej wywoływane, staja się silniejsze, natomiast brak jest
tego rodzaju wpływu przy uczeniu się nowych reakcji. Widzimy wiec, ze inni
ludzie wywierają wpływ na poziom wykonywanych czynności przez te osoby, które
wykonują ja w ich obecności, przy czym wpływ ten może być zarówno pozytywny,
jak i negatywny, zależnie od rodzaju wykonywanej czynności - to czy jest ona
utrwalona czy tez dana osoba dopiero się jej uczy.

EFEKT AUDYTORIUM

wszelkie zmiany w procesie wykonywania
czynności pod wpływem obecności ludzi, którzy po prostu obserwują osobę
wykonującą te czynność nz. się efektem audytorium

EFEKT DZIALANIA RAZEM

napięcie wynikające z obecności innych osób i
możliwości oceny naszego działania, czego rezultatem jest lepsze wykonywanie łatwiejszych
zadań, lecz gorsze wykonywanie zadań trudniejszych. Gdy jesteśmy wśród innych
osób, lepiej wykonujemy proste, dobrze wyuczone zadania, lecz gorzej radzimy
sobie z zadaniami trudnymi, wymagających opanowania nowych czynności.

PRZYCZYNY UPRZEDZEN

Zimbardo i Aronson :

- niesprawiedliwość społeczno ekonomiczna -
stwierdzono, iż uprzedzenia nasilają się w czasach kryzysów ekonomicznych -
rywalizacja o prace, o zarobki oraz konflikty na tym tle rodzą się uprzedzenia,
nawet wobec osób lub grup spol., których to przedtem nie dotyczyło

- agresja przemieszczona - oznacza, to ze
często agresja nie jest skierowana na tych, którzy wywołali frustracje, np.
spadek liczby miejsc w pracy, wzrost cen w wyniku niewłaściwej polityki partii
rządzącej, lecz na niewinne, a słabsze ofiary (pojecie "kozła
ofiarnego") - ma szanse nim pozostać ten, to jest niewinny i względnie
słaby, bezsilny, kogo obarczono odpowiedzialnością za cos, co nie jest jego
wina.

- potrzeby osobowościowe, zwłaszcza
autorytaryzmu - do uprzedzeń szczególnie skłonni są osobnicy, którzy
charakteryzują się sztywnymi poglądami, uznają konwencjonalne i konserwatywne
wartości, nie tolerują słabości, skłonni są do karania, do podejrzliwości i
jednocześnie odczuwają silny respekt wobec władzy.

- sposób w jaki myślimy: poznawanie społeczne
jest to uboczny efekt w jaki przetwarzamy i organizujemy informacje, jest to
ciemna strona poznania społecznego. nasza tendencja do kategoryzowania i
grupowania informacji w schematy, wykorzystywane następnie do interpretowania
owej lub niezwykłej informacji, do polegania na potencjalnie nieprawdziwych
heurystykach i do uzależnienia się od tego, co jest wadliwym procesem pamięci

- sposób, w jak przypisujemy znaczenie:
tendencyjność atrybucji (społeczne); mamy tendencje do przeceniania roli
czynników dyspozycyjnych, gdy nadajemy znaczenie czyjemuś zachowaniu,
tworzenie negatywnych atrybucji z
dyspozycji o całości grupy obcej, nasza wiara w sprawiedliwy świat skłania do
poniżania ofiar oraz członków grupy obcej spostrzegamy ich jako sprawców
swojego losu i wypadków, które im się przydarzyły (obwinianie ofiary),

- sposób, w jaki rozmieszczamy zasoby: teoria
rzeczywistego konfliktu, rywalizacja - o wszelkie dobra, o władze polityczna, o
status społeczny, teoria, w myśli której ograniczenie zasobów prowadzi do
konfliktu miedzy grupami, którego konsekwencja jest nasilenie uprzedzeń i
dyskryminacja,

- sposób, w jaki dostosowujemy się do reguł
społecznych, reguły normatywne

JAKIE CECHY LUDZI WIAZA SIE Z PODATNOSCIA NA
NACISK GRUPY (konformizm)

uległość, posłuszeństwo, mała samodzielność,
słabość charakteru, brak własnego zdania, brak zorganizowania, niska samoocena

JAKI WPLYW NA ZACHOWANIE LUDZI MOGA MIEC
AUTORYTETY]

jeżeli ktoś rzeczywiście chce nas do czegoś
skłonić, to sprzeciwienie się jemu może być trudne. Jest to prawda szczególnie
w odniesieniu do takich sytuacji, gdy ów "ktoś" jest osoba ciesząca
się autorytetem. Jeżeli osoba ciesząca się autorytetem domaga się byśmy byli
posłuszni trudno jej odmówić. - wysoki poziom posłuszeństwa (pajęczyna norm)

CZY AGRESJA MA CHARAKTER INSTYNKTOWNY

istnieją sprzeczne opinie na temat tego, czy
agresja jest wrodzonym, instynktownym popędem, czy wyuczonym sposobem
zachowania. *Thomas Hobbes - w dziele "Lewiatan" 1651 wyraził pogląd,
ze człowiek z natury jest barbarzyńca; jedynie narzucone przez prawo represje i
porządek społeczny hamują ludzki instynkt agresji. *J.J.Rousseau 1762
sformułował koncepcje szlachetnego dzikusa, zgodnie z która ludzie z istoty
swej, są łagodni, życzliwi i radośni; cywilizacja jedynie tłumi dobrotliwa
naturę człowieka i wyzwala jego agresje. *Z Freud 1930 rozwinął myśl Hobba
(pesymistyczna) stwierdził, ze ludzie przychodzą na świat wyposażeni w dwie
równie potężne siły instynktowne: instynkt życia (eros) i instynkt śmierci
(tanatos) Instynkt śmierci może zostać skierowany do wew. i wtedy w swej
extremalnej formie przejawia się w próbie samobójczej lub może zostać
skierowany na zew. i wówczas znajduje wyraz we wrogości, destrukcji albo
morderstwie. Zgodnie ze sformułowana przez Freuda teoria hydrauliczna energia
agresywna musi zostać rozładowana, gdyż w przeciwnym wypadku następuje jej
wybuch. *K.Lorenz 1966 etiolog - wysunął twierdzenie, ze agresja jest
spontaniczna, wrodzona gotowością do walki, która jest niezbędna do przetrwania
organizmu. Większość psychologów uważa, ze tendencje agresywne wykształciły się
w toku rozwoju ewolucyjnego. Istnieje również wiele czynników sytuacyjnych,
począwszy od procesów neurologicznych i chemicznych, a skończywszy na
uwarunkowaniach społecznych, które są odpowiedzialne za występowanie zachowań
agresywnych. Powstały teorie, ze agresja to popęd nabyty.

OMOW ZWIAZEK FRUSTRACJI Z AGRESJA

koncepcja agresji zwana hipoteza frustracji -
agresji, traktująca agresje jako popęd nabyty, będący reakcja na frustracje.
Frustracja to stan wyst. wtedy, gdy pewna aktywność ukierunkowana na cel
zostaje zablokowana, przy czym intensywność frustracji jest funkcja 3
czynników: siły motywacji do tej czynności, stopnia jej zakłócenia, liczby
zakłóconych uprzednio sekwencji aktywności ukierunkowanej na cel. Im większa
frustracja, tym silniejsza wynikająca z niej agresywna reakcja. Frustracja nie
prowadzi w sposób bezwarunkowy i automatyczny do agresji. Większe
prawdopodobieństwo, ze wyzwoli ona agresje, zachodzi wtedy, gdy niespodziewanie
napotkamy przeszkodę na drodze do osiągnięcia celu i mamy poczucie, ze spotkała
nas z tego powodu niesprawiedliwość. Frustracja jest tez rezultatem względnej
deprywacji, czyli poczucia, ze posiadamy mniej niz. zasługujemy lub mniej niz.
posiadają ludzie do nas podobni. Teorie f-a poddano rewizji. Położono nacisk na
czynniki zew. jak i wew. wg Berkowitza prawo, ze ludzie dopuszczają się agresji
zależy od ich wew. gotowości do agresji oraz sygnałów zew. wzbudzających i agresji
i dostarczających jej obiektu. Oddziaływania tych 2 czynników mogą się sumować
lub nawet zwielokrotniać wzajemnie. Jeśli jeden z nich jest słaby, to drugi
musi być silny, aby wywołać agresje, np. osoba nawykowo agresji wykazuje duża
gotowość do przejawiania agresji i potrzebuje do tego jedynie niewielkiej
prowokacji zew. Ale jednostka łagodna może stać się agresywna, jeśli podlega
silnej i powtarzającej się frustracji oraz jest przedmiotem drastycznych
prowokacji.

JAKI JEST ZWIAZEK MIEDZY ZJAWISKIEM SPOLECZNEGO
UCZENIA SIE A AGRESJA

agresja bywa również wynikiem prowokacji lub
obecności bodźca wywołującego agresje, czyli przedmiotu kojarzącego się
potocznie z przemocą działaniami agresywnymi. Zgodnie z teoria społecznego
uczenia się ogromna role kształtowaniu zachowań agresywnych odgrywa obecność
odpowiedniego wzorca wywołującego proces naśladownictwa. Wzorce zachowań
agresywnych są dostępne w świecie realnym, jak i w świecie przedstawionym na
ekranie telewizora. Przemoc prezentowana w telewizji nie tylko wywołuje u
widzów nasilenie agresji, ale również obniża ich wrażliwość na przejawy agresji
w codziennym życiu społecznym i sprawia, ze zaczynają te przejawy akceptować
(efekt znieczulający)

JAK REDUKOWAC POMOC

nie dopuszczać dzieci do oglądania aktów przemocy,
nie kłócić się z innymi przy dzieciach, nie maltretować dzieci, nie uczyć
dzieci przemocy, wyjaśniać (za pomocą zabawy) dlaczego agresja nie popłaca,
rozwijanie empatii, treningi umiejętności komunikacyjnych i strategii
rozwiązywania problemów, przeprosiny jako sposób na rozładowanie gniewu

INFORMACYJNY WPLYW SPOLECZNY I KIEDY LUDZIE
PODPORZADKOWUJA SIE MU

wpływ innych ludzi, który prowadzi nas do
konformizmu, ponieważ spostrzegamy te osoby jako źródło informacji, dające
wskazówki dla naszego zachowania; dostosowujemy się, ponieważ wierzymy, ze
cudza interpretacja niejasnej sytuacji jest bardziej poprawna niż nasza

ZWIAZEK ZACHOWAN SPOLECZNYCH Z SAMOPOCZUCIEM

na pomaganie wpływa także nasz nastrój.
Zdumiewający jest fakt, ze zarówno dobry jak i zły nastrój bardziej sprzyja
naszej gotowości do zachowań altruistycznych niż stan obojętności. Z wielu
powodów dobre samopoczucie zwiększa prawdopodobieństwo, iż pospieszymy komuś z
pomocą. Sprawia ono, ze dostrzegamy dobre strony innych osób i jesteśmy bardziej
pozytywnie do nich nastawieni. Złe samopoczucie, zgodnie z hipoteza redukcji
negatywnego stanu emocjonalnego skłania nas do szukania sposobów pokonania
własnej chandry np. poprzez udzielenie pomocy drugiemu człowiekowi

GLOWNE TEORIE TLUMACZACE MECHANIZM ZACHOWAN
PROSPOLECZNYCH

*teoria wymiany społecznej - przekonanie, w
którym przyjmuje się ze dwie zasady: zasada maksymalizacji zysków i
minimalizacji kosztów. Interes własny decyduje o udzieleniu pomocy, angażujemy
się w pomoc w sytuacji gdy zyski z nią związane przewyższają ewentualne straty.
Przy tym forma nagrody może być również zmniejszenie dyskomfortu lub pochwala i
uznanie

*dóbr krewniaczy - altruizm

* hipoteza empatii - altruizm, która
zachowanie pomocne (prospoleczne) traktuje jako akty czysto altruistyczne,
motywowane empatia i współczuciem

SYTUACYJNE DETERMINANTY ZACHOWAN
PROSPOLECZNYCH

do społecznych uwarunkowań zachowań
prospolecznych należy typ środowiska, a dokładnie, czy jest to środowisko
miejskie czy wiejskie. Stwierdzono, ze na wsi szanse na uzyskanie pomocy są
znacznie większe niż w mieście. To zjawisko wyjaśnia miedzy innymi hipoteza,
przeładowania urbanistycznego, zgodnie z która mieszkańcy miasta poddani są
rożnego rodzaju stymulacji, stad tez aby uniknąć nadmiaru bodźców zamykają się
w sobie. Pojecie efektu widza wskazuje na liczbę obserwatorów jako czynnik
determinujący udzielanie pomocy. Im mniej widzów, tym lepiej. Do podjęcia
decyzji o przyjściu z pomocą konieczne jest spełnienie pięciu warunków: -
potencjalny wybawca musi zauważyć zdarzenie, - zainterpretowac je jako nagły
wypadek (w tym momencie może pojawić się zjawisko stymulowanej ignorancji
polegające na tym, ze świadkowie obserwując wzajemnie swoja obojętność
wnioskują ze sytuacja nie wymaga interwencji, jest to przykład informacyjnego
wpływu społecznego), - zaakceptować swoja odpowiedzialność za dalszy rozwój
sytuacji (może w tym momencie zaistnieć zjawisko rozproszenia
odpowiedzialności), - wiedzieć jak pomoc, - zrealizować zamierzona pomoc. Poza
tym do społecznych uwarunkowań działań prospolecznych zabieramy również cechy
ofiary. Bardziej jesteśmy skłonni pomagać osobom podobnym do nas.

OSOBOWOSC ALTRUISTYCZNA - charakteryzuje
tendencja do udzielania pomocy innym osobom. Kształtuje się od wczesnego
dzieciństwa. Można przyjąć rozwojowi takiego typu osobowości u dzieci przez
nagradzanie, gdy okazują innym pomoc i wskazywanie na przykłady zachowań
pomocnych, które mogłyby być dla nich wzorem do naśladowania. Należy jednak
ostrożnie dawkować nagrody, gdyż mogą one stłumić wew. motywacje dziecka do
pomagania, wywołując tzw. efekt nadmiernego uzasadnienia .

ZWIAZEK MIEDZY ATRAKCYJNOSCIA FIZYCZNA A
SYMPATIA JAKA WZBUDZA ON U INNYCH - badania prowadzone przez psychologów społ.
wykazały, ze z wielu możliwych cech, które determinują, to czy kogoś lubimy czy
nie, zdecydowanie dominująca jest atrakcyjność fizyczna. Ludzie, którzy są
atrakcyjni fizycznie wzbudzają u innych sympatie przede wszystkim dlatego, ze
istnieje powszechne przeświadczenie, iż atrakcyjność fizyczna jest ściśle powiązana
z innymi pożądanymi cechami. Osobom atrakcyjnym przypisuje się więcej cech
pozytywnych. Wydają się nam, ze ludzie atrakcyjni odnoszą więcej sukcesów, są
bardziej inteligentni, lepiej przystosowani, bardziej interesujący,
zrównoważeni, interesujący, fascynujący, niezależni i bardziej atrakcyjni
seksualnie w porównaniu z osobami mniej atrakcyjnymi fizycznie. Piękno tworzy
silny stereotyp, polegający na przeświadczeniu, ze pozytywne cechy idą w parze
z uroda. Ludzi atrakcyjnych często spostrzegamy, jako tych którzy maja pewna
władze, przewagę, jesteśmy w stanie atrakcyjnym fizycznie osobom wybaczyć
przykrość i popełnione przez nich winy.

ZALOZMY, ZE CHCESZ ABY PEWNA OSOBA BARDZIEJ
CIE POLUBILA. W JAKI SPOSOB MOZESZ OSIAGNAC SWOJ CEL

- posiadać podobne do niej poglądy,
zainteresowania, wierzenia, podobne umiejętności, zdolności czy kompetencje; -
posiadać mile i pożądane cechy, takie jak lojalność, rozsadek, uczciwość i
uprzejmość, uczciwość, otwartość, twórczość; - okazywać przyjazne uczucia
osobie drugiej, lubić ja, gdyż lubimy ludzi, którzy i nas lubią; - być
fizycznie obecny przy osobie drugiej, często się z nią kontaktować, gdyż
związane jest to z efektem częstości konfliktów, który mówi, ze im częściej
widzimy i kontaktujemy się z dana osoba, tym większe prawdopodobieństwo, ze
stanie się ona naszym przyjacielem; - z umiarem chwalić druga osobę, gdyż
ludzie lubią komplementy, ale nie ich nadmiar powoduje, ze staja się
podejrzliwi i myślą, ze są manipulowani.

CECHY LUDZI WPLYWAJACE NA NASZA SYMPATIE -
podobieństwo postaw; - mile i pożądane cechy, czyli lojalność, rozsadek,
uczciwość i uprzejmość; - poczucie, ze ludzie ci nas lubią i oceniają nas
wysoko; - atrakcyjność fizyczna połączona z pożądanymi cechami: inteligencja,
zrównoważeniem, niezależnością, atrakcyjnością seksualna, siła, łagodnością,
otwartością, opiekuńczością

CECHY LUDZI WPLYWAJACE NA NASZA ANTYPATIE -
różnice w poglądach, wierzeniach, zainteresowaniach; - antypatyczne
usposobienie, dwulicowość, wulgarność, przebiegłość, nieuprzejmość; - poczucie
ze jesteśmy nie lubiani i mamy niska ocenę w oczach innej osoby, zachowanie
wobec nas nieuprzejmości, niegrzeczności; - rezerwa, autokratyzm, nadmierny
krytycyzm, brak wrażliwość

ZACHOWANIE LUDZI WPLYWAJACE NA ICH
ATRAKCYJNOSC INTERPERSONALNA

osoby, które: - zachowują się w sposób
podobny do naszego zachowania, - zachowują się tak jak my sami, tego oczekujemy
od nich, - są w stosunku do nas mile i sympatyczne, - oceniają nas pozytywnie,
chwalą i obsypują komplementami

REGULA WZAJEMNOSCI - jedna z najbardziej
rozpowszechnionych reguł postępowania. Stwierdza, ze zawsze powinniśmy starać
się odpowiednio odwdzięczyć osobie, która nam dostarczyła jakieś dobro np. ktoś
przysłał mi kartkę na urodziny, to i ja mu wyśle kartkę na urodziny. Reguła
wzajemności i towarzyszącego jej zobowiązania jest rozpowszechniana tak dalece,
ze znają je wszystkie społeczeństwa. Reguła ta jest niesłychanie silnie
wbudowana w proces socjalizacji, oznacza ona, ze jeden człowiek może dać cos
(np. pożywienie) innemu człowiekowi mając pewność, ze w skoordynowanych
systemów wzajemnego pomagania sobie, wymiany darów, wzajemnego bronienia czy
handlu. Siła tej reguły jest tak wielka, ze to właśnie poczucie zobowiązania
decyduje nieraz o spełnieniu cudzych próśb.

JAKIE TRZY WLASCIWOSCI REGULY WZAJEMNOSCI
CZYNIA Z NIEJ BARDZO SKUTECZNE NARZEDZIE WPLYWANIA NA INNYCH

- jest bardzo silna, co pozwala jej zwyciężyć
oddziaływanie wielu innych czynników wpływających na nasze decyzje; -
zobowiązania do wzajemności wzbudzają nawet nieproszone przysługi, co
pomniejsza nasza zdolność do wybierania osób, którym cos zawdzięczamy i
pozostawia rzeczywiste wybory w ich, a nie w naszym ręku; - w dążeniu do
szybkiego pozbycia się nieprzyjemnego poczucia zobowiązania, człowiek może
zgodzić się na oddanie znacznie większej przysługi niz. te, która sam otrzymał

DLACZEGO W WIEKSZOSCI SYTUACJI PRAGNIEMY BYC
KONSEKWENTNI I NA TAKICH WYGLADAC

REGULA KONSEKWENCJI - kiedy dokonamy już
wyboru lub zajmiemy jakieś stanowisko w jakiejś sprawie, napotykamy wew. nas,
jak i w innych, silny nacisk na zachowanie konsekwentne i zgodne z tym, w co
już się zaangażowaliśmy. Niekonsekwencje powszechnie uważa się za negatywna
cechę osobowości. Człowiek którego przekonania, słowa i czyny nie są
konsekwentne spostrzegany jest jako zagubiony, dwulicowy, a nawet psychicznie
chory. Konsekwencja kojarzy się normalnie z siła osobowości i intelektu, jest
ona bowiem samym rdzeniem logiki, racjonalności, stałości i uczciwości. A za
takich lubimy uchodzić

DLACZEGO W WIELU SYTUACJACH JESTESMY SKLONNI
POCHWALAC NAWET SZTYWNA I UPARTA KONSEKWENCJE

J.Reynolds powiedział "nie ma takiego
poświecenia, na jakie człowiek się zdobędzie by tylko uniknąć wyczerpującego
wysiłku myślenia". Człowiek w bardzo wielu sytuacjach jest skłonny
pochwalać sztywna, uparta konsekwencja tylko dlatego, ze dostarcza nam wygodnej
drogi na skróty przez liczne komplikacje współczesnego życia. Uparte trwanie
przy raz podjętej decyzji pozwala nam na luksus zaprzestania dalszego myślenia
o danej sprawie. Nie musimy poświęcać umysłowego wysiłku na rozważanie
wszystkich "za" i "przeciw". Po prostu trwamy przy raz już
podjętej decyzji.

REGULA SPOLECZNEGO DOWODU SLUSZNOSCI - polega
na tym, Iz "uważamy jakieś zachowanie za poprawne w danej sytuacji o tyle,
o ile widzimy innych, którzy tak właśnie się zachowują". Tak wiec
najbardziej skłonni jesteśmy uznać działania innych za dowód słuszności wtedy,
kiedy jesteśmy niepewni swego, gdy sytuacja jest niejasna i dwuznaczna, gdy
króluje niepewność. Jeżeli mogących pomoc osób jest wiele, to zmniejsza się
wtedy odpowiedzialność osobista każdej z nich na udzielenie owej pomocy.
Wskazówek co do poprawności naszego własnego postępowania szukamy w zachowaniu
ludzi, których widzimy jako podobnych do nas samych.

NIEWIEDZA WIELU - sprawia, ze np. świadkowie
jakiegoś wypadku nie Edzia powodu do interwencji i często prowadzi do tzw.
znieczulicy społecznej. Zjawisko to powoduje, ze osoby będące świadkami
jakiegoś wydarzenia nie interweniują. Wzorują się one na zachowaniu innych
uznając Iz wiedza one jak należy postąpić ale nie widza potrzeby interwencji.
Tymczasem prawda jest taka, ze osoby na których wzorują się inni świadkowie
szukają wskazówek co do poprawności własnego postępowania u innych jednocześnie
starając się sprawiać wrażenie osób dobrze poinformowanych. W ten sposób
powstaje błędne Kolo, które staje się przyczyna np. nie udzielenia pomocy

JAIE ASPEKTY ZYCIA WIELKOMIEJSKIEGO
POMNIEJSZAJA SZANSE UDZIELENIA POMOCY OFIERZE WYPADKU PRZEZ SWIADKOW TEGO
WYPADKU

- miasta są miejscami hałaśliwymi,
rozpraszającymi uwagę i podlegającymi szybkim zmianom, co powoduje mniejsza
pewność przy określeniu natury zachowania w nim wydarzeń; - duża liczba
ludności w mieście zwiększa prawdopodobieństwo, za każdemu zdarzeniu przygląda
się wielu świadków równocześnie; - mieszkańcy miast znają znacznie mniejszy
ułamek swoich współmieszkańców (niz. mieszkańcy wsi), a wiec większe jest
prawdopodobieństwo, ze świadkowie dowolnego wypadku będą dla siebie nawzajem
osobami obcymi.

GDYBYS MIAL WYGLOSIC WYKLAD DLA LUDZI
ZAGROZONYCH ATAKIEM SERCA, JAKIE DORADZILBYS IM POSTEPOWANIE W RAZIE KLOPOTOW Z
SERCEM W JAKIMS PUBLICZNYM MIEJSCU

w sytuacji wystąpienia kłopotów z sercem
należy przede wszystkim jasno poprosić o pomoc np. zawołać "na
pomoc". Następnie należy rozwijać wątpliwości świadków co do tego, kto i w
jaki sposób powinien pomocy udzielić (wskazać konkretna osobę z tłumu). W swej
prośbie o pomoc należy być precyzyjnym i nie pozwolić świadkom na wyciaghniecie
własnych wniosków, zwłaszcza w tłumie. Ponieważ reguła społecznego dowodu
słuszności i zjawisko niewiedzy wielu może doprowadzić ich do zdefiniowania
sytuacji jako nie wymagającej ich działania.

JAKIE SA TRZY NAJBARDZIEJ WIDOCZNE I
PRZEKONIJACE SYMBOLE AUTORYTETU

automatyczne uleganie autorytet on oznaczać
może uleganie jedynie symbolom czy oznakom autorytetu, nie zaś jego istocie.
Istniejące badania wskazują, ze symbolami tymi są tytuły, ubrania i samochody.
Osoby zawłaszczające któryś z tych symboli silniej mogą wpływać na innych nawet
jeżeli w istocie nie są one rzeczywistymi autorytetami. Ponadto ludzie nie
tylko często ulęgają takim symbolom, ale tez nie doceniają skali swojej własnej
wobnich uległości.

NA CZYM POLEGA OBRONA PRZED NIEPOZADANYM
WPLYWEM AUTORYTETU

na udzieleniu sobie odpowiedzi na 2 pyt.
"czy ten autorytet jest rzeczywistym ekspertem", oraz "jak
dalece można mu (jej) zaufać w tej sytuacji. Pyt. 1 odwraca nasza uwagę od
samych symboli autorytetu, zmieniając ja na jego istotę. Pyt. 2 przyciąga nasza
uwagę do ewentualnych zabiegów, jakie pragnąca uchodzić za autorytet osoba może
stosować, abyśmy jej bardziej zaufali. W szczególności idzie tu o ujawnienie
jakiejś łagodnie negatywnej informacji na własny temat, dzięki czemu osoba ta
może sobie zyskać w naszych oczach większe zaufanie ni to, na które naprawdę
zasługuje.

W JAKI SPOSOB BADANIA MILIGRAMA POKAZUJA SILE
NACISKU NA POSLUSZENSTWO AUTORYTETOWI OBECNA W NASZEJ KULTURZE

badania pokazują, jak silny w naszej kulturze
nacisk na posłuszeństwo autorytetom. Wielu normalnych, psychicznie zdrowych
ludzi wbrew własnej woli zadawało innemu człowiekowi bolesne i niebezpieczne
wstrząsy elektryczne na polecenie osoby stanowiącej w danej sytuacji autorytet.
Skłonność do ulegania prawomocnym autorytetom ma swe źródło w praktykach
socjalizacyjnych, wykształcających w nas przekonanie, Iz uległość taka jest
pożądanym sposobem postępowania. Ponadto uległość ta często ma charakter
adaptacyjny ponieważ rzeczywiste autorytety cechują się zwykle wiedza,
mądrością i władza. Z tych powodów uległość wobec autorytetów pojawić się może w postaci zautomatyzowanej
"drogi na skróty" przy podejmowaniu decyzji o stosownym w danej
sytuacji sposobie postępowania.

DLACZEGO DWULATKI I NASTOLATKI SA SZCZEGOLNIE
PODATNE NA POJAWIENIE SIE OPORU PSYCHOLOGICZNEGO

opór psychologiczny jest źródłem motywacji,
pojawiających się w całym naszym życiu. Nasilenie tej motywacji występuje w
dwóch okresach rozwojowych - u dwulatków i nastolatków. Oba te okresy ludzkiego
życia cechuje nasilone poczucie własnej indywidualności, owocujące wzrostem ważności
takich kwestii, jak własna kontrola nad biegiem wydarzeń, własne prawa i
wolność. W konsekwencji, osoby w tych przedziałach wiekowych są szczególnie
wrażliwe na ograniczające je restrykcje.

OWIDIUSZ POWIEDZIAL "nikt nie pożąda
tego co mogą mięć wszyscy, kusi to co zakazane" WYJASNIJ W KATEGORIACH
PSYCHOLOGICZNYCH O CO TU CHODZI

reguła niedostępności wpływa nie tylko na
ocenę wartości dóbr, ale i na sposób przetwarzania informacji na ich temat.
Wyniki badań przekonują, ze ograniczenie dostępu do jakiegoś dobra powoduje, ze
ludzie bardziej pragną je posoasc i widza je w lepszym świetle. Ten ostatni
efekt - upozytywnienie postawy - wydaje się bardziej zaskakujący. Występuje on
także w przypadku cenzury, powodującej przychylne nastawienie ludzi do ocenzurowanego
przekazu, nawet jeżeli nie znają oni jego treści. Natomiast przekazy faktycznie
docierają do ludzi skuteczniej ich przekonują, kiedy sadza, ze tylko oni maja
do nich dostęp.

REGULA NIEDOSTEPNOSCI

- polega na przypisywaniu większej wartości
tym możliwościom, które staja się dla ludzi niedostępne. Posługiwanie się ta
reguła dla osiągnięcia zysku widoczne jest w takich technikach sprzedaży, jak
"ograniczona liczba egzemplarzy na składzie" czy
"nieprzekraczalny termin sprzedaży", w których sprzedawcy usiłują nas
przekonać, ze dostęp do jakichś artykułów jest ilościowo lub czasowo
ograniczony

- obowiązuje z dwóch powodów. Rzeczy trudno
osiągalne są zwykle cenniejsze. Niedostępność jakiejś rzeczy może wiec posłużyć
jako automatycznie wykorzystywany wskaźnik jej wartości. Nieosiągalność jakiejś
możliwości oznacza utratę swobody wyboru i działań, co wywołuje nasz opór. Opór
ten przejawia się zaś w nasilonym pragnieniu posiadania tego, co niedostępne (i
innych powiązanych z tym rzeczy)

- obowiązuje najsilniej z dwóch rodzajów
warunków. I - gdy niedostępność pojawiła się niedawno - bardziej pożądamy tego,
co niedawno stało się niedostępne, niz. tego, co niedostępne było zawsze. II -
gdy konkurujemy z innymi o dobra trudno dostępne

- naciskowi wynikającemu z niedostępności
trudno przeciwstawić się siłami samego rozumu, gdyż nacisk ten polega na
wzbudzaniu emocji utrudniających myślenie. Nasza obrona może polegać na
wykorzystaniu fali przypływu własnych emocji, jakimi reagujemy na
niedostępność. Fala ta może stać się dla nas sygnałem, ze trzeba nieco ochłonąć
i przystąpić do odpowiedzenia sobie na pytanie, po co naprawdę chcemy mięć owo
trudno dostępne dobro

GRUPA SPOLECZNA - grupa, w której dwie lub
więcej osób współdziała ze sobą oraz wspolzalezy od siebie w tym sensie, ze w
zaspokajaniu potrzeb i osiąganiu celów musi na sobie polegać, działają na rzecz
wspólnego dobra

PROZNIACTWO SPOLECZNE - zaspokojenie wywołane
przekonaniem, ze przebywanie w grupie utrudnia ocenę indywidualnego działania,
uspokojenie osłabia wykonywanie żądań prostych, lecz ułatwia wykonywanie żądań
trudnych

CZEMU SPRZYJA DEINDYWIDUALIZACJA - inaczej zagubienie w tłumie. Polega na
utracie normalnej kontroli nad zachowaniem, co prowadzi do wzrostu
impulsywności i czynów patologicznych. Sprzyja to większej skłonności do
agresywności i zachowań antyspołecznych, zachowań o które siebie nawet nie
podejrzewamy. Jesteśmy wówczas okrutni i bezwzględni. Dzieje się tak, ponieważ
obniża się w tłumie samoświadomość oraz zmniejsza odpowiedzialność za własne
czyny (jest mniejsza szansa, ze jednostka zostanie rozpoznana w tłumie i
odpowie za swoje czyny)

DLACZEGO W OBECNOSCI INNYCH WZRASTA
POBUDZENIE EMOCJONALNE

Są trzy tezy wyjaśniające ten fakt:

- obecność innych może nas ożywić w obecności
innych osób znajdujemy się w stanie wyższej gotowości, gdyż trudno przewidzieć
zachowanie innych i musimy być przygotowani, ze uczynią cos, co będzie wymagało
naszej reakcji

- lek przed ocena innych wywołuje napięcia i
objawy

- w obecności innych następuje rozproszenie uwagi
i trudno nam skoncentrować się na tym, co robimy (powstaje w nas konflikt i
pobudzenie emocjonalne)

CZYM ROZNI SIE KONFLIKT INTERPERSONALNY OD
KONFLIKTU INTRAPERSONALNEGO

Konflikt interper. - napięcie miedzy dwoma
lub więcej osobami albo grupami, które maja sprzeczne cele

Konflikt intraper. - napięcie jednostki
wywołane dążeniem do dwóch lub więcej sprzecznych celów (np. rodzice pragną
przebywać w domu z dziećmi, ale jednocześnie chcą robić karierę zawodowa)

MEDIACJA - wyrażanie zgody na udział trzeciej
strony (osoby) przy rozwiązywaniu zaistniałego konfliktu. Gdy dochodzi do
zablokowania porozumienia, ludzie czasami wykorzystują mediatorów (trzecie
osoby). Śluza oni rada, pomagają rozwiązać zaistniały problem, wskazując na
istnienie wzajemnie akceptowanych rozwiązań

ARBITRAZ - sposób rozwiązywania konfliktów
polegający na tym, ze trzecia strona narzuca rozwiązanie konfliktu skłóconym
partnerom. Jeśli mediacja okazuje się nieskuteczna, strony mogą zgodzić się na
arbitraż, w którym kontrpartnerzy prezentują swe racje trzeciej neutralnej
stronie i akceptują takie rozwiązanie, jakie ona zaprezentuje

NEGOCJACJE - forma porozumiewania się
przeciwnych stron konfliktu, gdzie zainteresowani składają wzajemne propozycje
i kontrpropozycje, a problem jest rozwiązany pod warunkiem, ze obie strony
osiągną zgodę. Rozwiązania integrujące - rozwiązania konfliktów z korzyścią dla
obu stron

NA CZYM POLEGA GRIT STOPNIOWE I ODWZAJEMNIONE
SKLANIANIE DO OBNIZENIA NAPIECIA

- strategia ograniczania konfliktu w
sytuacjach codziennego życia, w których: informujesz o swojej chęci do
współpracy, współpracujesz, odwzajemniasz każde kooperacyjne działanie ale
jeżeli twój oponent działa agresywnie odpowiadasz mu tym samym. Nie wymaga
dokładnego przekazania własnych intencji przeciwników: poinformuj, tak
współpracuj z partnerem aby zauważył ze postępujesz zgodnie z tym co mówisz,
poczekaj na działania swiadczoce o współpracy z drugiej strony, a potem szybko
odwzajemnij się takim samym działaniem, jeśli komponent podejmuje próbę niekorzystnego
dla ciebie działania rywalizacyjnego odpowiedz tak samo, działając
rywalizacyjnie zgodnie ze strategia cos za cos

JAKIE ZNASZ STYLE KIEROWANIA GRUPAMI

autokratyczny, demokratyczny, liberalny

NA CZYM POLEGA KIEROWANIE GRUPA W STYLU
AUTOKRATYCZNYM I JAKIE PRZYNOSI EFEKTY

- kierownik posługujący się tym stylem sam
określał, jakie będą cele grupowe i jakie czynności będzie wykonywać grupa w
związku z ich realizacja

- charakterystycznymi zachowaniami kierownika
autokratycznego było wydawanie

KONFORMIZM - zmiana w zachowaniu na skutek
rzeczywistego lub wyimaginowanego wpływu innych ludzi. 2 główne powody dla
których ludzie zachowują się konformistycznie:

- informacyjny - potrzeba bycia przekonanym
co jest słuszne (gdy sytuacja jest niejasna, kryzysowa i gdy inni ludzie są
ekspertami)

- normatywny - wpływ innych ludzi, który
prowadzi nas do konformizmu, ponieważ chcemy być lubiani i akceptowani przez
nich

Warunki, w których ludzie ulęgają
normatywnemu wpływowi społecznemu: kiedy grupa liczy trzy osoby lub więcej,
zależy nam na grupie, grupa jest jednomyślna, wyrastasz w pewnej grupie, jesteś
pewnym typem człowieka (niska samoocena)

DYSONANS POZNAWCZY - popęd spowodowany
poczuciem dyskomfortu, pierwotnie definiowany jako konsekwencja utrzymywania
dwóch lub więcej niezgodnych ze sobą elementów poznawczych, następnie określany
jako konsekwencja zaangażowania się w działanie, które jest sprzeczne z
koncepcja siebie jako osoby przyzwoitej i rozsądnej. Elementy poznawcze -
myśli, uczucia, przekonania bądź wiedza o czymś.

Redukcja dysonansu poznawczego - przez zmianę
naszego zachowania - tak by było ono zgodne z dysonansowym elementem
poznawczym; - przez uzasadnienie naszego zachowania - zmieniając jeden z
elementów poznawczych, tak aby był on mniej sprzeczny (a zatem bardziej zgodny)
z zachowaniem; - przez uzasadnienie naszego zachowania - dodając nowe elementy
poznawcze, które są zgodne z zachowaniem i je wspierają

JAKI JEST ZWIAZEK MIEDZY SAMOOCENA A
DYSONANSEM POZNAWCZYM

Ludzie dają do podtrzymywania swojej
samooceny. Teoria podtrzymywania poczucia własnej wartości mówi, ze dysonans
powstaje w związkach interpersonalnych, jeśli ktoś nam bliski osiąga wyższy
poziom wykonania w zadaniu, które ma duże znaczenia dla twojego obrazu. Ja.
Ludzie mogą zmniejszyć ten dysonans, dystansując się do tej osoby, podwyższając
swój poziom wykonania, zaniżając poziom wykonania tej drugiej osoby lub
obniżając znaczenie danego zadania. Teoria autoafirmacji zakłada, ze ludzie są
bardzo elastyczni w zmaganiu się z zagrożeniami swej samooceny. Jeśli dysonans
nie może być zmniejszony poprzez usuniecie konkretnego zagrożenia, to ludzie
mogą podnieść swoja samoocenę, poprzez potwierdzenie się w jakiejś innej
dziedzinie. Teoria potwierdzani sugerująca, ze ludzie posiadają potrzebę potwierdzani
swojego pojęcia. Ja, bez względu czy to pojecie jest pozytywne czy negatywne w
pewnych sytuacjach ta tendencja może być w konflikcie spodwyzszaniem własnej
wartości i usprawiedliwianiem siebie (w celu podtrzymania swojej samooceny)