Metodologia badań pedagogicznych z elementami logiki i statystyki
1 Etapy badania
- sytuacja
problemowa
- Formułowanie
problemu- to zadać pytanie dotyczące sytuacji problemowej
- Formułowanie
hipotez – jest to całkowite przyjęcie albo zupełnie do odrzucenia, musi
dać się zweryfikować rzeczywiście tzn. czy zadania są praktyczne
- Przewidywanie
skutków (rozumowanie) – uporządkowanie konsekwencji, jakie mogą być
zweryfikowane; postawienie prognoz – na podstawie modelu i danych empirycznych
z uwzględnieniem dostępnych technik ich weryfikacji.
- Empiryczna
weryfikacja – przeprowadzenie danych działań i ich weryfikacja
- Porównanie
wniosków z doświadczeniem – porównanie wniosków z hipotezą, wprowadzenie
ewentualnych zmian w modelu badań oraz poszukiwanie możliwości rozszerzenia
modelu
2 Język nauki: określa te
sposoby interesujących ją przedmiotów i zjawisk, które są w niej stosowane, a
obszar zjawisk wydzielonych przez określony zbiór aspektów (zmiennych) poddaje
wewnętrznej strukturalizacji i podziałowi wg. Wyróżnionych wartości tych
zmiennych.
3 Pojęcia

Pojęcia
konotacja denotacja
znaczenie
wyjaśnia sens z
sensu wynika zakres, zbiór obiektów - DESYGNAT
- jednostkowe – 1 desygnat
- historyczne - warunki: czas, miejsce,
- -uniwersalne-równoważne - wszystkie
desygnaty terminu A są zarazem desygnatami terminu B i odwrotnie
- równoznaczne wiele desygnatów
4. Definicje-to pewne wypowiedzi
określające, jakie jest znaczenie terminu. Termin definiowany nazywany definenium, zwrot określający znaczenie
tego terminu definensem
- nominalne – wyjaśnia
znaczenie wyrazu definiowanego przez podanie wyrażenia równoznacznego pod
względem treści i zakresu ( j. naukowy, potoczny)
- realne są charakterystyką cech specyficznych wspólnych przedmiotom
składającym się na zakres pewnego terminu.
5. Błędy definicyjne
-
idem per idem – (to samo przez to samo) – to popełniony błąd w trakcie pisania
definicji tzn. x wyjaśniony nie może się powtórzyć jako x w definicji x : = ple,ple,x,ple
-
ignotum per ignotum - (nieznane przez nieznane) nie jest to błąd logiczny
-
sprzeczność –dwie wielkości logiczne się wykluczają, np. x=2 i x=-2, nie jest to tylko błąd
matematyczny.
Oksymoron – symbol błędu w j.pol.
-
nieadekwatność –nie mają ze sobą nic wspólnego, rozłączność zakresu oraz
za wąskim lub za szerokim zakresem.
Zakres definienium ¹ zakres
definensu np. wieloryb to ryba
słodkowodna
6. Zmienne –czynnik
przybierający różne wartości, specyfikując ich możliwe własności, stany lub
zdarzenia np. wiek, wykształcenie
[wo] – przedział jednostkowy
zmiennej
-
wartościowe
a. dychotomiczne (
dwudzielne)– np. płeć – kobieta, mężczyzna
b. wielowartościowe
(dyskretne i ciągłe)- wiele zmiennych np. poziom aspiracji edukacyjnych – wysoki,
średni, niski
-
skale (zmienne)
a. nominalne
(jakościowe) - zbiór różnych kategorii, pozwalających określić, które
przedmioty są pod danym względem równe
(jednakowe), a które różne.
b. porządkowe – dysponując nimi
jesteśmy w stanie powiedzieć, czy dwa porównywane przedmioty posiadają daną
własność w stopniu równym, czy też
jeden ma ją w stopniu wyższym niż
drugi (ocena, poziom, natężenie, stopień)
c. interwałowe
(przedziałowe) – pozwalają stwierdzić o
ile porównywalnych jednostek pomiaru jeden z dwóch przedmiotów posiada daną
cechę w stopniu wyższym niż drugi. Podstawą tej skali są przedziały o
równej wielkości, a punkt zerowy jest przyjęty umownie.
d. ilorazowe – zawiera własności w/w skal, zbudowana jest
podobnie jak interwałowa, z tym że posiada absolutne zero, umożliwiające tym
samym porównywanie nie tylko dystansów, ale i proporcji między różnymi ich
wartościami (ile razy).
-
role
a. zależne – zmienna,
której zmiany są skutkiem oddziaływania jednej lub więcej jakiś zmiennych,
czynnik zmieniający się pod wpływem określonych działań.
b. Niezależne – zmiany nie
zależą od zespołu innych zmiennych występujących w badanym zbiorze, warunkuje
osiągnięcia ale sam od nich nie zależy
ë Nieistotne
istotne-zbiór zależnych zakłócających i ważnych ,
ë zakłócające- np. błąd ,
sposób odczytu z urządzenia pomiarowego,
ważne
ë główne-najsilniej
oddziaływają na z. zależną
uboczne- najsłabiej oddziaływają na z. zależną ]
7.
Wskaźniki – musi być zawsze czymś co
da się łatwo zaobserwować (fakt zachodzi przed oczami)
- definicyjne – zadanie
wprowadzające wskaźnik jest ustaleniem terminologicznym, tzn. konieczność
zdefiniowania pojęcia – dobranie pewnego jednoznacznego wskażnika opartego na
konwencji terminologicznej.
-
rzeczowe- zadanie
wprowadzające wskaźnik jest twierdzeniem empirycznym, związek pomiędzy zjawiskiem a wskaźnikiem oparty na twierdzeniu
lub doświadczeniu:
empiryczne – zjawisko jest
obserwowalne
inferencyjne- wskaźnik nie wywodzi się z definicji,
zjawisko nie jest obserwowalne, a o jego wystąpieniu wnioskujemy np.
stan wiedzy
- opercjonalizacja
zmiennych- ustalenie kryteriów empirycznej stosowalności dla zmiennych
8.
Pomiar zmiennych – polega na mniej lub bardziej intuicyjnym wnioskowaniu na
temat występowania czy stopnia intensywności zjawiska na podstawie obserwacji
mniej lub bardziej złożonej, ale niezbyt jasno określonej sytuacji
wskaźnikowej.
BADANIE
ROZKŁADU
Np.
Jakie są kolory oczu w grupie A i B? x: ínieb., ziel.,
szare., piwne, inneý
A B
Niebieskie 20 17
Zielone 15 16
Szare 30 20 w grupie A dominują oczy
szare
Piwne 5 31 w grupie B dominują oczy piwne
Inne 2 3
Wynik, który
jest największy, wartość najczęściej się zdarzającej nosi nazwę DOMINANTY(MODALNA), a najrzadszy MEDIANA.
Mediana –jest to wartość środkowa dzieląca
zbiorowość na dwie równe części: część dolną obejmującą wartości mniejsze
lub równe medianie i część górną zawierającą wartości większe lub równe
medianie. Wstępnym warunkiem dla wyznaczenia mediany jest uporządkowanie
szeregu według wartości rosnącej lub malejącej.
Dominanta – to wartość , która w danym rozkładzie
występuje najczęściej, jest uważana za typową
Kwartyl – Realizacja cechy statystycznej, która dzieli całą
zbiorowość na części pozostające pomiędzy sobą w ściśle określonych proporcjach
- miary tendencji
centralnych – proporcje występowania różnych wartości w danym zbiorze DºM
n -przypadki występowania np. A 30 B ....
N -ilość wszystkich ocen 72 ....
- miary
rozproszenia:
- Obszar zmienności- jest to różnica między największą i
najmniejszą wartością zmiennej w szeregu. Najczęściej oznaczany jest literą R:
R =
Xmax – Xmin
- Odchylenie przeciętne – to miara
uwzględniająca wszystkie występujące w szeregu wartości zmiennej.
Charakteryzuje przeciętny poziom odchyleń poszczególnych wartości szeregu od
średniej arytmetycznej. Przyjmuje zawsze wartości dodatnie
X- poszczególne
wartości zmiennej
x – średnia
artmetyczna
N liczebność zbiorowości
- Wariancja – jest jedną z
częściej stosowanych miar rozproszenia. Określa się ją jako sumę kwadratów
odchylenia wszystkich wartości zmiennej od ich średniej arytmetycznej, podzieloną
przez ich liczbę jest przydatna do porównywania struktury części zbiorowości
logicznie ze sobą powiązanych
X- każda wartość
zmiennej
x – średnia
artmetyczna
N liczebność zbiorowości
![]() |
- Odchylenie standardowe – jest
najczęściej stosowaną i bardzo precyzyjną miarś rozproszenia wartości zmiennej.
Informuje, o ile przeciętnie, średnio odchyla się każda wartośc zmiennej od
średniej artmetycznej
X- każda wartość
zmiennej
x – średnia
artmetyczna
N liczebność zbiorowości
- grupowanie statystyczne – polega na
podziale zebranego materiału, stanowiącego zbiór dużej ilości szczegółowych
informacji na jednorodne grupy(kategorie). Podstawą ich wyodrębnienia są cechy,
czyli zmienne.
- Szeregi – są zbiorem
informacji uporządkowanych według pewnej cechy. Najprostrzy szereg składa się z
dwóch wierszy lub kolumn, z których jedna podaje warianty cechy, a druga liczbę
jednostek w danym wariancie.
- tablice – zebrany w
badaniach materiał empiryczny po pogrupowaniu umieszczany jest w tablicach w
tekście opracowania, a czasem również w aneksie. Prawidłowa tablica pozwala na
szybką orientację w prezentowanym materiale statystycznym , umożliwia
porównywanie wyników badań i analizę struktury zbiorowości, ułatwia wykrywanie
prawidłowości, a także umożliwia obliczanie miar statystycznych.
- Wykresy –pokazują w
sposób obrazowy kształt rozkładu uzyskanych wyników badań. W przypadku cech
ilościowych do najczęściej stosowanych form wykresów zaliczamy: wykresy
liniowe, histogramy i wieloboki liczebności (diagramy). Przy graficznym przedstawieniu
cech jakościowych najczęściej zastosowanie znajdują wykresy słupkowe, koła,
kule, obrazki, kartogramy.
- prezentacje
danych różnych skal pomiarowych
9.
Rozkłady wartości zmiennych
-
![]() |
rozkład normalny KRZYWA GAUSSA - jest to graficzne przedstawienie rozkładu prawdopodobieństwa wystąpienia
określonej wartości zmiennej, przyjmujące kształt dzwonu
-
- własności
rozkładu normalnego:
- rozkład jest opisany krzywą symetryczną i ma obszar
zmienności (rozstęp) od minus do plus nieskoczoności, z czego wynika
f(u)
= f(-u)
- jeśli znane są parametry rozkładu normalnego, tzn. wartość
oczekiwana E(xc) oraz odchylenie standardowe D(xc),
oznacza to,że rozkład normalny jest całkowicie określony
- maksimum funkcji gęstości rozkładu normalnego odpowiadają
wartości: X = E(xc) lub u = 0
- jeśli zmienna standaryzowana U rośnie w swym bezwzględnym
wyrażeniu, to funkcja gęstości rozkładu normalnego szybko zdąża do zera.
10.
Porównywanie wartości zmiennych – skale:
-
standaryzowana –jest to skala, której średnia arytmetyczna wynosi „0”, a
odchylenie standardowe „1”
-
skala T – przyjmuje za jednostkę1/10 odchylenia standardowego, skala
znormalizowana i w celu zniwelowania znaków ujemnych mnożymy je poprzez 10 i
dodajemy 50
-
skala C – jej średnia wynosi „5”, odchylenie standardowe „2”, a dwie skrajne
klasy wynoszą „” i „10”, zawiera 11 jednostek
11.
Teoria:
- funkcje (opis,
wyjaśnienie, przewidywanie)
- uogólnienie-indukcja
enumeracyjna
- wyjaśnienie –
odwoływanie się do prawa ogólnego i faktów ustalonych
- dedukcyjno-nomolog
12.
Wnioskowanie – proces formułowania sądów o stałej populacji generalnej na
podstawie miar charakteryzujących badana próbę. Polega na tym, że jakieś zdanie
jest prawdziwe. Dwa sposoby wnioskowania:
A. asymilacja parametrów
B. weryfikacja hipotez
- dedukcyjne i
jego podstawy logiczne
- uprawdopodobniające:
- Indukcyjne – oparte jest to
zasadę uogólniania wyrażajacej się tym, że na podstawie pojedynczych faktów
domyślamy się istnienia ogólnej prawidłowości
13.
Problemy badawcze: muszą wyczerpywać zakres naszej niewiedzy, zawarty w
temacie badań
- pytania
- rozstrzygnięcia Czy? -
Odp. Tak/Nie – odpowiedz zawarta jest w
konstrukcji gramatycznej pytania.
- dopełnienia Jak?/ Ile? - Odp. Konkretna - pytanie w swej strukturze gramatycznej nie zawiera informacji, gdzie
szukać na nie informacji
- istotnościowe – pytania
szczegółowe . Jakie zmienne niezależne X są istotne dla danej zmiennej zależnej
Y.
- zależnościowe – związek pomiędzy
dwiema zmiennymi, jak coś zależy od
czegoś np. Jaka jest zależność zmiennej Y od zmiennych dla niej istotnych
14.
Hipotezy – wszelkie twierdzenia częściowo tylko uzasadnione, wszelki domysł,
za pomocą którego tłumaczymy dane faktyczne, a więc także domysł w postaci
uogólnienia. Hipoteza musi określać zależność pomiędzy zmiennymi. X-(wpływa)Y
a. hipotezy przyczynowo-skutkowe
(kanony Milla) – najdoskonalsza metoda wykrywania zależności między niezależną a
innymi elementami badanego układu, oparte o zasady przyczynowości i rozumowania
indukcyjnego
- kanon jedynej różnicy
- kanon jedynej zgodności
- kanon połączonej różnicy i zgodności
- kanon zmian towarzyszących
- kanon reszt
b. hipotezy
- badawcze – omawiamy
teoretycznie ( hip. wewnętrzna)
- operacyjne – badanie, praktyczna ( hip. zewnętrzna)
- Statystyczna każde przypuszczenie co do nie znanego
rozkładu obserwowalnej zmiennej losowej. Wiedza o tej zmiennej wyznacza zbiór i
podzbiór: z 1 elementem (h. Prosta) lub z wieloma (h. Złożona):
- hipoteza zerowa - gdy przypuszczamy, że pomiędzy estymatorem
(ocena rozkładu zmiennej) a parametrem lub rozkładem empirycznym i teoretycznym
nie ma statystycznie istotnej różnicy
- hipoteza
istotności różnic - stawia się ją gdy
porównuje się miary charakteryzujące pewną zbiorowość z przyjętymi wzorcami
(np. średni wiek studentek = 21, 21 jest pewną normą w danych warunkach).
Porównujemy 2 lub więcej zbiorowości za pomocą charakteryzujących je miar
statystycznych, położenia, rozproszenia, współzależności (średni wiek studentów w Olsztynie a w
Warszawie) – Test Studena
- hipoteza
zgodności – stawia się gdy: chcemy ustalić typ rozkładu cechy
charakteryzującej populację generalną; porównujemy rozkład tej samej cechy w
kilku populacjach – test x2
- hipoteza
niezależności – badamy współzależność 2 lub więcej cech populacji
generalnej i chodzi o ustalenie, czy ta współzależność istnieje – test x2
15. Procedury
Badawcze (kryteria stosowalności)
- Naturalna (
obserwacyjna) - niczego nie zmieniamy w świecie rzeczywistym, badamy go różnymi metodami
- Badawcza
(eksperymentalna) - zmieniamy rzeczywistość przy pomocy bodźca (wpływ)
16. Eksperyment – Metoda naukowego
poznania określonego wycinka rzeczywistości (wychowawczej ) polegającej na
wywoływaniu lub tylko zmienianiu przebiegu procesów przez wprowadzanie do nich
nowego czynnika i obserwowaniu zmian powstałych pod jego wpływem
17. Funkcje
eksperymentu – procedura eksperymentalna jest stosowane do weryfikacji
hipotez przyczynowo skutkowych
- Testujące – weryfikacja
hipotez przy pomocy manipulacji
- Heurystyczne – następstwa
celowo wprowadzonych zmian
- Diagnostyczne –
eksperyment, dokładne analizowanie zmian
- metodologiczne- eksperyment
18. Bodziec
eksperymentalny
- standaryzacja-poziom
operacyjny i teoretyczny
19. Zakłócenia
bodźca eksperymentalnego:
- Niestabilność – naturalne
dojrzewanie układu ( jednostki, grupy)
- historia – zmiany w
otoczeniu czyli ukształtowanie wartości poprzez szkoły i inne urzędy
- dojrzewanie – zmiany w
wyniku etapów w dojrzewaniu
- pretest – uwrażliwianie
badanych na to, że będą poddani badaniu
- regresja - cofnięcie
- selekcja – jeśli
eksperyment jest groźny nie wolna angażować nieletnich, jedynie wolontariuszy
- itd. –
śmiertelność – uśmiercanie pewnych wyników
20. Typowe plany
eksperymentalne:
- Klasyczny –do badań brane
są dwie dwie grupy populacji , pomiędzy którymi nie ma żadnych różnic. Jedna
jest grupą eksperymentalną (losową), zaś druga grupą kontrolną
- Solomona
- szeregi czasowe
- wpływy w
czasie...
21.
Dobór grup – zależy od charakteru zmiennej przez nas badanej
- techniki
losowania
LOSOWY
a. losowanie proste ( tzw. losowanie na sierotkę)
y®nie związany z
innymi czynnikami (płeć, wiek)
b. Mechanizm losujący – wybiera się co kilka osób losowo, np.
co drugi rząd i co piąta osoba (metoda na hitlerowca)
y : t (płeć), u (zawód), w (wykształcenie)
c. Losowanie grupowe (klasyczne) losuje się dwie
grupy: eksperymentalną i kontrolną, grupę eksperymentalną poddaje się bodźcom i
bada jakie występują zakłócenia
E: y początkowe
, Y końcowe E – gr. eksperymentalna
E: P początkowe
, P końcowe P - pomiar
K: P początkowe
, P końcowe K – gr. Kontrolna
x
spowodował x :E(P końcowe - P początkowe ) - K(P końcowe
- P początkowe )
Trzeba badać
obie grupy i różnicę między nimi.
CELOWY – np.
wolnotariat – stosowany, gdy np. eksperyment jest groźny
22. Metody badań
- pojęcie metody –
zespół
teoretycznie uzasadnionych zabiegów koncepcyjnych i instrumentalnych
obejmujących najogólniej całość postępowania badacza, zmierzającego do
rozwiązywania określonego problemu naukowego.
- techniki – czynności
praktyczne, regulowane starannie wypracowanymi dyrektywami, pozwalającymi na
uzyskanie optymalnie sprawdzalnych informacji, opinii, faktów, np. obserwowanie,
prowadzenie wywiadu.
- narzędzia
badawcze – jest przedmiotem służącym do realizacji wybranej techniki badań.
Np. kwestionariusz wywiadu, arkusz obserwacyjny czy magnetofon a nawet ołówek
23
Ankietowanie – metoda najczęściej stosowana w pedagogice
- rozmowa i wywiad
–
stosowana gdy zależy na dodatkowych pytaniach lub informacjach. Badany ma
świadomość rozpoznania. Określają jak naprawdę czuje się pytany. W czasie
przeprowadzanego wywiadu badany powinien mieć gwarancję bezpieczeństwa. Pytania
pomagają dowiedzieć się co się stało z wielkością, którą badamy(zaleta).Wadą
może być natomiast sterotypizacja, czyli zamiast zadawać pytania z pewnym
ładunkiem emocjonalnym, powołujemy się na jakieś normy.
Formy prowadzenia wywiadu:
- rozmowa swobodna – rozmowa nakierowana na moment kiedy uda
się zadać właściwe pytanie
- rozmowa kierowana – nie wiadomo kiedy pytanie zostanie
zadane i czy pytanie zostanie zadane we właściwej formie
- wywiad kliniczny
- ankieta
(kwestionariusz) – wymaga precyzji zadawanych pytań. Pytania musza być
dokładnie zrozumiane przez badanego. Ankieta przeprowadzana jest szybko i w tym
samym czasie. Badania są anonimowe (duża prawdziwość wypowiedzi). Poprzez
ankietę badamy wyobrażenie o rzeczywistości respondenta.
Rodzaje
pytań:
- pytania zamknięte (zbiór odpowiedzi musi być wyczerpujący
i rozłączny tzn. odp. nie pokrywają się) Zaczyna się od pytań
najskrajniejszych. Pytania jest łatwiej porządkować
- pytania otwarte( wszystkie typy odpowiedzi mogą
wystąpić) Nierozsądne jest zadawanie pytania do „czy?”
Jak sprawdzać
wyniki:
- sprawdzamy ile osób udzieliło danej odpowiedzi (rozkład
liczebności – badanie frekwencyjności)
- nie zadaje się pytań dodatkowych, które niczemu nie służą,
gdyż mogą wydać się respondentowi za pytania niezbyt istotne.
Wykorzystuje się
tylko te kwestionariusze, w których są wszystkie odpowiedzi.
PREZENTOWANIE
WYNIKÓW TZN. JAK SIĘ ROZŁOŻYŁY ODPOWIEDZI
|
23 |
a |
b |
c |
d |
|
|
A |
2 |
3 |
5 |
4 |
Ankiety 1 |
|
B |
|
|
|
|
Ankiety 2 |
|
C |
|
|
|
|
Ankiety 3 |
Na podstawie
opisu nie wyciągamy żadnych wniosków. Ocena zależności pozwala coś
interpretować.
24.Obserwacja
- cechy
1) celowa
2) zaplanowana
3) obiektywna
4) wyczerpująca
5) wierna
6) wnikliwa
- obserwatorzy
- zewnętrzny – obserwowany wie, że dana osoba jest
obserwatorem
- wewnętrzny – obserwator jest członkiem grupy, nikt nie wie
o jego roli
- Techniki
obserwacyjne
1. DZIENNIK
OBSERWACJI ( technika biograficzna)- obserwowanie zjawisk długotrwałych, metoda ta
jest bardzo obarczona uwagą obserwacyjną, jest subiektywna, informacje są
wyselekcjonowane, są interpretowane
2. OBSERWACJA
FOTOGRAFICZNA – obserwacja ciągła. Używany np. kiedy nagrywamy to co się
dzieje. Analizujemy przez wielokrotny wgląd w nagrany (napisany) materiał np.
rozmowa, gesty, plan trzeci itp.
3. TECHNIKA PRÓB
CZASOWYCH – sprawdzanie czy zjawisko trwa tak jak się spodziewaliśmy
4. TECHNIKA PRÓBNYCH
ZDARZEŃ – tylko wyodrębnione zdarzenia zostały odnotowane np. tyle razy
ziewnął.
5. EKSPERYMENT – sztuczne
wywoływanie zdarzeń.
6. TECHNIKA
TOPOGRAFICZNA – do obserwowania grup, które stale przebywają w jednym miejscu.
Dzieli się na
segmenty, w którym znajduje się jeden obserwator ( na 5 osób)
- Arkusze
obserwacji – jest narzędziem obserwacji i musi zawierać skalę
SKALA
OCEN – to co widzę oceniam na odpowiedniej skali, może mieć charakter:
- dyferengału semantycznego źle _______________ dobrze
- skala graficzna początek_______________ koniec
- skala numeryczna 1-6 (10)
- skala mieszana (numeryczno-graficzna) 0___________________10
Wybór skali:
- omija skrajności
- fiksować wartości, wszystkie oceny wokół tego falują
- przenoszą cechy jakie widzę, efekt halo
- efekt kontrastu, oceniam ostrzej, przeciwnie do mnie
WYGLĄD ARKUSZU OCEN OBSERWACJI
|
arkusz |
|
|
|
|
|
|
|
|
czas |
|
Kat.zachowań\ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nos |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
Szczypie |
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
Kopie |
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
Ziewa |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
25.
Socjometria – jest zespołem czynności werbalnych i manipulacyjnych mających na
celu poznanie uwarunkowań, istoty i przemian nieformalnych związków
międzyosobowych w grupach rówieśniczych.
- pola badań – grupa rówieśnicza
nieformalna, badanie relacji członka grupy z innymi ludźmi
- relacje – realnie
istniejące stosunki
- preferencje – oczekiwania
wobec grupy
- postrzeganie – spostrzeganie
siebie (członka ) na tle grupy
- miary grupowe i jednostkowe
EKSPANSYWNOŚĆ Tak formułujemy
pytanie by wymieniali max. Ilość osób z grupy.
S -
stopień eksp. N – gr. N-1 - możliwe wybory
WYBORY
OGRANICZONE – Chcę abyś podał nie więcej niż 4 członków
grupy.
Na podstawie tego wyboru jesteśmy
wstanie określić sympatie w grupie
- sposoby analizy
wyników
I sposób
opracowywania – socjogram
O -
dziewczęta D- chłopcy
O¾¾¾®D
O¾¾¾¾¾®O wybór odwzajemniony
¬¾¾¾¾¾
Socjogram
nieuporządkowany
Socjogram
Uporządkowany (max liczba wyborów):
a)
socjogram kołowy
![]() |
b) socjogram hierarchiczny
________
_______________
______________________
c) macierza socjometryczna
|
Kto\kogo |
A |
B |
C |
D |
.... ..z |
Liczba dokonanych wyborów ~ E |
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
D |
x1 |
|
X2 |
X3 |
|
|
|
E |
|
|
|
|
|
|
|
Licz. Uzyska nych wyborów |
|
|
|
|
|
|
1. Wybory wewnętrzne ( w obrębie własnej płci)
2. Wybory pozawewnętrzne (poza płcią)
Szukamy osoby najbardziej ekspansywnej (najczęściej
wybierana) i dajemy najwyższą liczbę punktów, zaś najmniej wybieranej 1.
Waga Wyborów –
decyduje o pozycji osoby.
PLEBISCYT ŻYCZLIWOŚCI - w grupie wyodrębniają się:
- IDOL – osoba , która uzyskała max liczbę wyborów, ale
zdecydowanie większą niż inni
- GWIAZDY – grupa, gdzie są osoby o największych niewiele
różniących się wyników
- OSOBY IZOLOWANE – nie otrzymały żadnego wyboru
a) SAMOTNIK – nie wybierał i nie został wybrany
b) ZAPOZNANY – oddal głos ale nie został wybrany
- SZARA EMINENCJA – idol odwzajemnia tylko jeden wybór –
osoba za plecami idola, osoba w grupie najważniejsza, która „pociąga za
sznurki”
Sieć – Zrównoważona struktura, miej więcej taka sama liczba
połączeń
0¬¾¾®0
0¬¾¾®0
Łańcuch – przerwanie powoduje rozerwanie się grupy
0¬¾¾®0
0¬¾¾®0¬¾¾®0¬¾¾®0¬¾¾®0
Klika –wszyscy wybierają tę samą grupę, lecz ona nikogo do siebie
nie przyjmuje
0¬¾¾®0
0¬¾¾®0
Ekspansywność grupy
Egr
– ekspansywność gr. SE – suma
ekspans. jej członków N – liczba
członków
Stopień
integracji – im większy stopień osób izolowanych tym mniejsza integracja

Spójność
grupy

Spójność grupy
przy wyborze ograniczonym do d
![]() |
Zawartość - połączenia między członkami grupy na różnych
poziomach
POZYCJA SOCJOMETRYCZNA
P socjom.
całkowita = P + - P -
![]() |
Symp niechęć
26.
Testowanie – stawianie przed badanym zadań do wykonania
- właściwości
testowania:
a. wszyscy badani pracują w tych samych warunkach
b. sposób oceniania badań nie zależy od osoby przeprowadzjącej
badanie. Wynik jest oceniany na podstawie klucza.
c. Musi w teście znajdować się instrukcja jak go rozwiązywać
d. Test standaryzowany !!! – wiemy jakie wyniki przy pomocy
tego testu otrzymano
- rodzaje testów:
a. dobieranie np. z kolumn
b. dokonywanie wyborów
c. zadania z luką
d. pytania otwarte
e. pytania zamknięte - dystrakcja
- trafność – stopień
zgodności z tym co badamy i z tym co chcemy badać
- rzetelność – przekonanie,
że test się dokładnie mierzy.
- analiza wyników
testowania
A.
stopień
łatwości zadania
wyniki: stopień
prawidłowy rozwiązywalności dobrze różnicuje. Wówczas to zadanie może być
przeznaczone do badania.
0,7max – test
łatwy (służy do sprawdzania badanych- korzysta się z łatwiejszych zadań)
0,3min – test trudny (służy do różnicowania badanych –
korzysta się z zadań trudnych)
0,3-0,7 –
badanie jest dobre
B. Które zadanie służy jakiemu celowi.
|
|
e1 |
e2 |
e3 |
... |
... |
|
|
A |
|
|
|
|
|
Pamięć |
|
B |
|
|
|
|
|
Przepadki typowe |
|
C |
|
|
|
|
|
Przypadki nietypowe |
m-A (e1,e3.....)
27.
Analiza dokumentów –jest techniką badawczą służącą do gromadzenia wstępnych,
opisowych, także ilościowych informacji o badanej instytucji czy zjawisku
wychowawczym. Jest także techniką poznawania biografii jednostek i opinii
wyrażonych w dokumentach. Samodzielnie rzadko występuje w roli instrumentu
naukowego poznania.
28.
Analiza współzmienności zjawisk,
pojęcie
korelacji jak x zależy od
y x®y
y
= f(x) - podać kształt funkcji
|
|
KOLERACJA LINIOWA: x® y (jak?) Û korelują liniowo
Korelacja dodatnia
|
|
x Çy
korelacja ujemna
|
|
xÇy¯
Brak korelacji – chmura
|
|
Współczynnik korelacji r x y (między x a y)
Jeśli wszystkie punkty na osi ułożą się
w linię oznacz to całkowitą korelacje a r x y = 1
0 < ½ r x y ½ < 1 korelacja całkowita
0 £ ½ r x y ½ £ 1 korelacja dodatnia
-1 £ ½ r x y ½ £ 0 ujemna korelacja
|
|
Nominalna |
Porządkowa |
interwałowa |
|
|
Nominalna |
|
|
|
r x y współ .dla cech jakościowych |
|
Porządkowa |
|
|
|
r x y dla zmiennych porządkowych |
|
Interwałowa |
|
|
|
r x y współ. dla cech ilościowych |

Korelacja
cech jakościowych
Występują dwie zmienne : wartość 1 i
wartość 2
|
|
WI |
WII |
|
W1 |
a |
b |
|
W2 |
c |
d |
KORELACJA CECH PORZĄDKOWYCH
|
Lp |
Ocena kolegów |
Ranking koleg. |
Ocena wizytatora |
Ranking wizyt. |
di |
di2 |
|
A |
Beznadziejny |
6 |
b. dobra |
1 |
5 |
25 |
|
B |
Znakomity |
1 |
Mierna |
4,5 |
-3,5 |
12,25 |
|
C |
Dobry |
3,5 |
Dost. |
3 |
0,5 |
0,25 |
|
D |
b. dobry |
2 |
Niedost. |
6 |
-4 |
16 |
|
E |
Dobry |
3,5 |
Mierna |
4,5 |
-1 |
1 |
|
F |
średniak |
5 |
Dobra |
2 |
3 |
9 |
|
|
|
|
|
|
S di2 |
63,50 |
![]() |
29.
Wnioskowanie statystyczne
- rodzaje hipotez
statystycznych –
Hipoteza
statystyczna - to każde takie
przypuszczenie, które dotyczy postaci rozkładu lub wartości parametrów rozkładu
pewnej zmiennej losowej, które może być weryfikowane statystycznie, tzn.w
oparciu o wyniki zaobserwowane w próbie losowej . Ze względu na typ problemu badawczego
wyróżnia się trzy rodzaje hipotez statystycznych:
Hipoteza
istotności różnic
Hipoteza
niezależności
Hipoteza
zgodności
- hipoteza
badawcza a zerowa
- błędy
wnioskowania
- pojęcie
istotności statystycznej – prawdopodobieństwo uzyskania z testu statystycznego takiej
wartości, która nakazywała by badaczowi odrzucenie hipotezy zerowej, ponieważ
nie jest ona prawdziwa
30.Testy
statystyczne –to każda jednoznacznie zdefiniowana reguła postępowania
określająca warunki, przy których należy sprawdzaną hipotezę przyjąć lub
odrzucić
- hipotezy
zgodności chi-kwadrat, Kołmogorow-Simirnow, seria Stivensa
- hipotezy
niezależności: chi-kwadrat
- hipotezy
istotnościowe różnic: formułuje się w celu ustalenia czy uzyskane statystyki
charakteryzujące próby losowe różnią się między sobą w sposób istotny, czy
różnice te są przypadkowe
istotność różnic w próbach niezależnych
- to takie, które pochodzą z dwóch
różnych populacji. Gdy dysponujemy średnimi dla dwóch takich prób, to są one
średnimi nieskorelowanymi , ponieważ pochodzą one z prób niezależnych.
istotność różnic w próbach
zależnych - to takie, w
których dwie próby uzyskane są z tych samych jednostek, pochodzą od tych samych
badanych, lecz są rezultatem badań przeprowadzonych w różnych warunkach, przy
wykorzystaniu różnych metod.
![]() |
d –
średnia arytmetyczna różnic N par wyników
Sxd2
– suma kwadratów odchyleń między parami wyników
N
– liczba par wyników
test
„z”- dla dużych grup (powyżej 30 osób) – zmienna standaryzowana
![]() |
test Studenta – dla 2
niezależnych małych grup, istotność różnic
A: x A
, dA , NA d- odchylenie standartowe
B: x B , dB , NB
Wartość krytyczna
testu studenta 1,96.
Gdy:
Ho: dwie próby różnią się między sobą nie w sposób istotny, tylko
przypadkowy
H 1: dwie próby różnią się między sobą w sposób istotny, a nie
przypadkowy
![]() |
Test Fiszera – udział
czynnika w zmienności, stopień kontroli (stosunek wariancji całkowitej do
wariancji wyjaśnionej), jaka wartość krytyczna zależy od liczebności grupy i
ilości (wartości) grup. na jakie została podzielona.
F= 1:025 = 4
(bariera)
Test CHI – test na
osiągnięcie czegoś, czy owo kryterium zostało przekroczone
Test niezależności CHI
Kwadrat – dotyczy tablic czteropolowych – można stosować,
gdy liczebność empiryczna nie jest w żadnym polu mniejsza niż 5, a próba
powinna zawierać co najmniej 40 pomiarów
x®(jak?czy?) y
x: A,B,C,D
y:
a,b,c
|
y\x |
A |
B |
C |
D |
|
|
a |
17 |
18 |
29 |
50 |
124 |
|
b |
12 |
30 |
60 |
48 |
150 |
|
c |
29 |
48 |
89 |
98 |
å274 |

Istnieje
rozbieżność między teoretycznym wynikiem a empirycznym
Wartość
krytyczna zależy od rozmiarów tabeli – im tabela większa to i rośnie
wartość krytyczna
![]()
df = (lw – 1)(lk
– 1)
df – stopień
swobody – określa liczbę niezależnych obserwacji w próbie tzn. takich, które
mogą mieć dowolną wartość
fe – liczebność empiryczna
fo – liczebność oczekiwana
W – liczebność próby
a,b,c,d – liczebności empiryczne
uzyskane w badaniu
gdy
Ho : nie istnieje związek między
zmiennymi (obie zmienne są od siebie niezależne), np. nie istnieje związek
między płcią i zainteresowaniem sportem
H1 : związek między zmiennymi
istnieje
Test zgodności CHI kwadrat – jest
stosowany do sprawdzania zgodności rozkładu empirycznego z rozkładem normalnym
Gdy:
Ho : rozkład empiryczny jest zgodny z
rozkładem normalnym
H1 : rozkład empiryczny nie
jest zgodny z rozkładem normalnym
Test
niezależności CHI Kwadrat ( tablice wielopolowe) – ma
zastosowanie do sprawdzania niezależności dla dwóch zmiennych dychotomicznych,
czyli takich, które mają po dwa warianty występowania
- Zaloguj się lub zarejestruj by odpowiadać









