Islam

Spis zagadnień

Sura
„otwierająca”- Fatiha

I. Historyczne i
doktrynalne podstawy islamu s. 4

II. Pięć filarów
islamu. s. 5

1. „Wyznanie wiary”-
szahada

2. „Modlitwa”- salat

3. „Jałmużna”- zakat

4. „Post”- saum

5. „Pielgrzymka do
Mekki”- hadżdż

III. Między judaizmem a
chrześcijaństwem. s. 7

IV. Walka o sukcesje po
proroku s.
8

1. Wyodrębnienie się
odłamu sunnickiego i szyickiego

2. Imam a Kalif

V. Źródła prawa w
islamie s.
10

Bibliografia s. 12

„W imię Boga
Miłosiernego, litościwego!

Chwała Bogu, Panu
światów

Miłosiernemu, litościwemu

Królowi Dnia Sądu!

Ciebie czcimy i
Ciebie prosimy o pomoc

Prowadź nas drogą
prostą,

drogą tych,
których obdarzyłeś dobrodziejstwami,

Na których nie
jesteś zagniewany, i którzy nie błądzą”.

(sura
„Otwierająca”- Faticha)

I.
Historyczne i doktrynalne podstawy islamu.

Islam, przed pełnym ukształtowaniem
się jako religia, system prawny i jako wszechobejmująca ideologia
rozpowszechniona i umocniona wśród różnych ludów, głównie na obszarach Azji i
Afryki, stając się religią uniwersalną, pojawił się najpierw w swojej skromnej
postaci na pustynnej Arabii, wśród „synów pustyni”- Beduinów, jako ich religia
i ideologia. Kolebką islamu jest więc Arabia. Prorok islamu- Muhammad, był
Arabem, głosił swoje posłannictwo w języku arabskim i kierował je przede
wszystkim do Arabów.

Środowisko geograficzne i społeczne
w jakim wyrastał islam wywarło bardzo istotny wpływ na charakter i ducha nowej
religii. Prorok Muhammad był Arabem „z krwi i kości”, pielęgnującym tradycje
dawnych przodków, znającym też dobrze potrzeby, pragnienia i marzenia swoich
współrodaków, co również znalazło swoje odbicie w wielu wersetach głoszonej
przez niego księgi- Koranie.

Podstawą organizacji społecznej
Arabów okresu przedmuzułmańskiego zwanego „okresem niewiedzy”- al dżahilijja
był ustrój rodowo- plemienny, a najsilniejszymi więzami społeczności
beduińskiej były więzy krwi. Wszelka krzywda czy obraza wyrządzona jednemu
człowiekowi rodu czy plemienia, była uważana za krzywdę i obrazę całego
plemienia. W wyniku tego prowadziło to do częstych waśni i walk między
poszczególnymi plemionami, a prawo zemsty było powszechnie stosowane.

Żywa u Arabów świadomość pochodzenia
od wspólnego przodka, silne przywiązanie do tradycji plemiennych spowodowały,
że Arabowie pielęgnowali „wiedzę genealogii”- nasab. Genealogie poszczególnych
plemion były silnie przechowywane i pamięć o wielkich przodkach przekazywana z
pokolenia na pokolenie. (...) „Nauka genealogii” stała się później bardzo
cenioną gałęzią wiedzy wśród Arabów.¹

Wielką
rolę w życiu dawnych Arabów epoki al.- dżahilijja odgrywał „walki
międzyplemienne”- ghazawat, na pół łupieskie, na pół rycerskie wyprawy, których
celem było bądź pomszczenie jakiejś krzywdy wyrządzonej człowiekowi plemienia,
czy całemu plemieniu, bądź też chęć zdobycia łupu. Czasami takie walki trwały
nawet kilkadziesiąt lat i były opisywane w poezji staro- arabskiej, jak również
w specjalnych opowiadaniach zwanych „Dniami Arabów”- Ajjam al- Arab.

Najbardziej znaną miejscowością,
ruchliwym centrum handlowym i ośrodkiem życia duchowego, jeszcze przed islamem
była Mekka. Głównymi bogactwami Mekki, był handel i pielgrzymki do świątyni- Al
Kaby. Wielkie karawany wyruszające z niej dwa razy do roku były istotnymi
wydarzeniami w życiu tego miasta. Jedna wędrowała do Jemenu w lecie, a druga w
kierunku Syrii- zimą.

1.
Józef B i e l a w s k i „Islam” s. 18

Mówiąc o sytuacji religijnej w
Arabii przed pojawieniem się islamu, należy jeszcze zwrócić uwagę, iż docierały
do Arabii idee religijne: żydowskie i chrześcijańskie. Istniały tam nawet
liczne kolonie żydowskie i chrześcijańskie, zwłaszcza w południowo- zachodniej
części Arabii (...) Jednak te skupiska Żydów czy chrześcijan ograniczone były
raczej do obszarów peryferyjnych Arabii, docierają najczęściej do osad
miejskich, nie dosięgały prawie do głównego trzonu ludności Arabii- Beduinów,
koczujących po pustyniach Arabii Centralnej czy wyżyny nadżdu.¹

Okres przedmuzułmański nazwano potem
okresem „niewiedzy”- al dżahilijja. Dopiero islam miał stać się światłem oraz
mądrością Arabów.

Spośród twórców wielkich religii,
Muhammad jest bez wątpienia najbardziej historyczną postacią. Jego życiorys
przepełniony jest niezwykłymi wydarzeniami i „cudownościami”, mimo iż sam prorok niejednokrotnie
powiadał, że jest tylko zwykłym człowiekiem, posłańcem Boga- Allaha, by
ostrzegać ludzi. Pewne wiadomości o życiu Proroka można znaleźć w samym
Koranie, a następnie w tradycjach zwanych hadisami, jakie zachowywali w pamięci
najbliżsi jego przyjaciele i towarzysze, którzy od początku uwierzyli w jego
misję proroczą. Specjalna biografia proroka- „Sirat Muhammad”, została napisana
w VIII w. Przez Ibn Ishaka, a zachowała się w drugiej redakcji, napisanej przez
Ibn Hiszama (zm. 834).

Koran- „Recytacja” lub „Czytanie”- dla wierzącego
muzułmanina nie jest dziełem proroka, lecz jest Objawieniem Allaha, przekazanym
ludziom za pośrednictwem Jego posłańca- Muhammada. Księga ta zawiera nie tylko
„dogmaty”, przykazania religijne i moralne, lecz również wszelkiego rodzaju
przepisy prawne, często nawet drobiazgowe, które miały ogromne znaczenie dla
rodzącego się społeczeństwa arabskiego, muzułmańskiego, które po pojawieniu się
islamu uległo istotnym zmianom. Odpowiednie wersety Koranu stały się również
podstawą nowej organizacji państwowej, czyli zawierały, jakbyśmy to dzisiaj
powiedzieli zasady konstytucji.²

II. Pięć filarów islamu.

Islam jako religia opiera się na „pięciu filarach”- arkan
ad- din, którymi są: „wyznanie wiary”- szahada; „modlitwa”- salat; „post”-
saum; „jałmużna prawem przypisana”- zakat, i „pielgrzymka do Mekki”- hadżdż.
Niektórzy dodają jeszcze jeden filar, a mianowicie „święta wojna”- dżihat,
przyjmuje to szczególnie sekta harydżytów.

1.Józef B i e l a w
s k i „Islam” s. 23

2.Tamże s. 45

1. „Wyznanie wiary”-
szahada.

Wyznanie
wiary i islamie jest bardzo krótkie i jasne: „Nie ma bóstwa oprócz Boga Allaha,
a Muhammad jest posłańcem Boga”. Przez wypowiedzenie tej formuły zostaje się
muzułmaninem. Wierny muzułmanin powinien ją recytować we wszystkich ważnych
okolicznościach życia, a tak samo w obliczu śmierci. Ten akt wyznania wiary,
obowiązujący przy przyjmowaniu islamu, polega na uroczystym stwierdzeniu
jedności Boga, jak również charakteru proroczego misji Muhammada. Słowo szahada
oznaczać może również w szerszym tego pojęcia znaczeniu świadectwo składane
przez muzułmanina, który walczy za wiarę i ginie w walce. Staje się on w ten
sposób „świadkiem”- szahid czyli męczennikiem.

2. „Modlitwa”- salat.

Modlitwa
rytualna polega na pewnym zespole gestów i słów, rygorystycznie ustalonych,
które zawierają skłonienia ciała i wybijanie pokłonów z jednoczesnym
wymawianiem odpowiednich formuł religijnych i modlitw czy wersetów Koranu.
Zgodnie z przepisami, muzułmanin powinien odprawiać modlitwę pięć razy dziennie:
o świcie- salat as subh lub salat al.- fadżr, w południe- salat az zuhr, po
południu- salat al- asr, o zachodzie słońca- salat al- maghrib i w nocy- salat
al- isza. Kto zaniedbuje modlitwy jest uważany za „niewiernego”- kafir. Modlący
zgodnie z tradycją ma się zwracać w kierunku Mekki.

3. „Jałmużna”- zakat.

Jałmużna
to rodzaj oczyszczenia z „nieczystych” dóbr tego świata. Można zdobywać i
korzystać z tych dóbr, pod warunkiem, że się je oczyści, przekazywać je
częściowo Bogu tzn. współbraciom społeczności muzułmańskiej. Te zgromadzone
dobra, zwierzchnik społeczności muzułmańskiej, względnie państwa powinien
rozdzielić za pośrednictwem swoich delegatów, pomiędzy biednych, zadłużonych,
udających się dobrowolnie na „świętą wojnę”- podróżnych. W ogóle na cele dobroczynne
i społeczne. Z czasem- zakat, stracił charakter „miłosiernej ofiary” a stał się
zwykłym podatkiem.

4. „Post”- saum.

Tradycja
postu sięga prawdopodobnie jeszcze okresu przed islamem w Mekce. Wydaje się, że
islam przejął zwyczaj postu od żydów i chrześcijan. Podstawowa zasada postu
jest wyrażona w Koranie, w surze II (ww 179- 181). Post obowiązuje muzułmanina
w miesiącu ramadanie, za wyjątkiem chorych i podróżnych, którzy mogą się
zwolnić z postu za odpowiednią rekompensatą. Według powszechnie przyjętej opinii,
post, przede wszystkim w miesiącu ramadanie, stanowi najlepszą pokutę za
wszelkie przewinienia popełnione w ciągu całego roku.

5. „Pielgrzymka do
Mekki”- hadżdż.

Piątym
filarem islamu jest pielgrzymka do Mekki, obowiązek który wierny muzułmanin
powinien spełnić raz w życiu, jeśli tylko ma możliwości fizyczne i materialne.
Podczas- gdy cztery wcześniejsze filary są absolutnie obowiązujące, to
pielgrzymka do Mekki nie jest takim obowiązkiem koniecznym, ze względu na różne
trudności, jakie mogą się pojawić przy jej realizacji: niebezpieczeństwo na
drogach, brak pieniędzy, niezdolność fizyczna itp. Pielgrzymka duża, uroczysta-
hadżdż ma miejsce raz w roku- w miesiącu al- hidżdża, czyli ostatnim miesiącu
roku muzułmańskiego, a pielgrzymka mniejsza „odwiedzenie”- umra, może być
potraktowana w każdym czasie jako akt pobożności, bardzo zalecany. Do odbycia
pielgrzymki, przy istnieniu warunków do jej spełnienia, jest zobowiązany każdy
dorosły muzułmanin, mężczyzna czy kobieta, raz w swoim życiu. Jest jednak dozwolone
by wypełnił ten obowiązek ktoś w zastępstwie. Poza tym, są zwolnieni z
odbywania pielgrzymki: ludzie chorzy umysłowo, niewolnicy i kobiety, o ile nie
mają żadnego krewnego, który by im towarzyszył.

Pielgrzymka do Mekki ma ogromne
znaczenie religijne dla wyznawców islamu. Widzą oni w niej sposób wyproszenia
sobie u Boga wszelkich łask, a przez złożenie ofiary odpuszczenie grzechów.
Ponadto ma ona wielkie znaczenie społeczne podkreślające solidarność i jedność
wyznawców islamu.

III. Między judaizmem a
chrześcijaństwem.

W chrześcijaństwie szczególnie
zwraca się uwagę na centralną postać Chrystusa, a w związku z tym religia
założona przez Chrystusa w sposób oczywisty zwie się chrześcijaństwem. Sytuacja
w islamie jest zupełnie inna i z tego właśnie powodu, błędem jest nazywanie
islamu- mahometanizmem, choć terminu tego tak długo używano w zachodnich
językach, że trudno go usunąć.

Islam jest religią, która nie opiera
się na osobowości jej założyciela, lecz na samym Allahu. Prorok jest
pośrednikiem, dzięki któremu ludzie otrzymali posłannictwo dotyczące natury
absolutu, a co za tym idzie również i względności. Posłannictwo obejmuje
zarówno doktrynę jak i metodę. A zatem sam Allah stanowi centralną
rzeczywistość tej religii, i tym samym role Proroka w islamie i Chrystusa w
chrześcijaństwie są właściwie różne choć jednocześnie jako „wysłannicy Boga” są
do siebie w jakiś sposób podobni.¹

1.
Seyyed H o s s e i n – N a s r „Idee i
wartości islamu” s. 197

W islamie są trzy podobne
osobowości: Adam, Abraham i prorok
Muhammad. Podobnie jak Adam był u samego początku ziemskich dziejów człowieka,
pierwszym człowiekiem – prorokiem, tak samo Abraham potwierdza tę rolę u ludów
semickich. Abraham reprezentuje w islamie pierwotną religię, potwierdzoną przez
islam. Objawienie przekazane Mojżeszowi było jednym z aspektów tej tradycji
albo inaczej pierwotną religią w formie prawa. I dlatego judaizm podkreśla
znaczenie posłuszeństwa wobec prawa Boskiego, prawa talmudycznego, jako
podstawy religii.

Chrystus i objawienie
chrześcijańskie, reprezentują natomiast ezoteryczny aspekt tradycji
Abrahamowej, wewnętrzny wymiar religii pierwotnej, czyli bardziej drogę duchową
niż prawo. Chrystus nie przyniósł nowego prawa objawionego – szari atu, lecz
drogę (tarika) opartą na miłości Boga. Islam uznał tą szczególną funkcję
Chrystusa, która tym się różniła od funkcji innych proroków, że tamci zwykle
przynosili nowe prawo albo reformowali stare. Islam nie akceptuje w
chrześcijaństwie przede wszystkim idei synowskiego związku Chrystusa z Bogiem
oraz Trójcy Świętej w jej zwykłym znaczeniu. Są to bowiem idee obce
muzułmańskiemu punktowi widzenia, jako że ta druga opiera się na naturze
absolutu, a nie na jego „przejawach” czy emanacjach. Z wyjątkiem tych dwóch
spraw islam darzy Chrystusa wielkim szacunkiem, odgrywa On szczególną rolę w
niektórych etapach sufizmu.¹

Po judaizmie i chrześcijaństwie,
islam, uznaje się za trzeci wielki przejaw tradycji Abrahamowej. O ile judaizm
reprezentuje prawo, czyli egzoteryczny aspekt tej tradycji, a chrześcijaństwo,
drogę, czyli egzoteryczny aspekt o tyle sam islam łączy te tradycje w pierwotna
jedność, obejmując zarówno prawo jak i drogę, szari’at i tarikę. Można ponadto
powiedzieć, że w pewnym sensie judaizm opiera się na bojaźni Bożej, chrześcijaństwo
na miłości do Boga, a islam na wiedzy o Bogu.

Islam opiera się na uniwersalnych
związkach między Bogiem, a człowiekiem. Bogiem w jego absolucie, a człowiekiem
w jego dogłębnie teomorficznej naturze. Opiera urzeczywistnienie się tego
podstawowego związku na inteligencji, woli i mowie a w efekcie na równowadze
oraz pewności.

IV. Walka o sukcesje po proroku

1. Wyodrębnienie się
odłamu sunnickiego i szyickiego.

Ażeby zrozumieć sunnicki i szyicki punkt widzenia,
konieczne jest spojrzenie na religijną historię islamu. Patrząc z zewnątrz
różnica między szyizmem a sunną wiąże
się z problemem „następcy” po śmierci Proroka będącego przywódcą społeczności.
Można więc powiedzieć, że obie szkoły powstały jako odrębne całości w momencie
skończenia się ziemskiej kariery

1.
Seyyed H o s s e i n- N a s r „Idee i wartości islamu”

Proroka,
wtedy bowiem powstała różnica zdań na temat jego następcy.

Niewielka
grupa uważała, że tego typu funkcja musi pozostać w rodzinie Proroka, wspierała
więc Alego, który ich zdaniem był wyznaczony do tej roli (tajin),w testamencie
(nass). Określano ich jego „zwolennikami” (szi’a), podczas gdy większość
zaakceptowała Abu Bakra, uznając że prorok nie pozostawił żadnej instrukcji w
tej sprawie. Nazwano ich „ludźmi tradycji i zgodnej opinii” (ahl as- sunna wa-
al- dżama’a). Najogólniej mówiąc szi’a Alego jako grupa tych spośród towarzyszy
Proroka, którzy go wspierali i którzy mu się podporządkowali, istniała już za
życia Proroka. W wypowiedziach proroka można znaleźć kilka aluzji do nich.
Jednakże dopiero po śmierci Proroka uformowali się jako grupa różna od
sunnitów. ¹

Różnica poglądów dotyczyła również
funkcji, jaką powinna pełnić osoba, która następuje po Proroku. Nie mogła ona
bowiem dysponować siłą proroctwa. Sunnizm uważał, że „następca” Proroka jest
jego kalifem, wyłącznie jako władca nowo założonej gminy. Natomiast szyici
uważali, że następcy powierzono również ezoteryczną wiedzę i że jest on
interpretatorem nauk religijnych. Dlatego też, choć różnica między szyizmem a sunną
wydaje się być tylko polityczna, jest ona w rzeczewistosci czymś więcej,
ponieważ ma ona charakter także teologiczny. Istnieje kwestia zarówno
następstwa politycznego, jak i autorytetu religijnego.

Przy porównywaniu sunnizmu z
szyizmem, ważny aspekt stanowi teoria polityczna. Wszyscy sunnici uznają
czterech pierwszych kalifów: Abu Bakra, Umara, Usmana i Alego jako prawowitych
następców Proroka, który te funkcje sprawował w pełni. Z tego względu zwie się
ich „słusznie kierowanymi kalifami”. Wraz z powstaniem kalifatu umajjadzkiego
nadal używano terminu kalif, lecz w rzeczywistości kalifat muzułmański został
przekształcony w królestwo Arabów. W wyniku tego, późniejsi prawnicy sunniccy,
uznawali tylko pierwszych czterech kalifów za pełne ucieleśnienie ideału
kalifatu.

2. Imam a Kalif.

Imam to
centralna postać szyizmu. Ta osoba otwierająca cykl wilai, a także ci, którzy w
poszczególnych wiekach pełnia funkcję wilai. Dlatego też pierwszy imam Ali,
zwany jest- wilai Allah. W zasadzie imam oznacza osobę, która stoi na przedzie,
a więc tym samym nazwa ta odnosi się do tego, kto prowadzi zbiorową modlitwę. W
tym właśnie codziennym znaczeniu używa się tego terminu w sunniźmie i szyiźmie,
kiedy na przykład się stwierdza, że ten to, czy inny jest imamem tego czy tamtego
meczetu. Ma też znaczenie tytułu honorowego oznaczającego osobę stojącą na
czele społeczności religijnej. Termin ten używany był również w sunnickiej
teorii politycznej dla określenia przywódcy społeczności muzułmańskiej, i w
takim sensie immamat jest synonimem kalifatu.

1.
Seyyed H o s s e i n- N a s r „Idee i wartości islamu” s. 146

Natomiast w szczególnym wypadku szyizmu, immam oznacza
osobę będącą rzeczywistym władcą społeczności, szczególnie zaś będącego
dzieckiem ezoterycznych nauk Proroka. Jest tym, który nosi w sobie „światło
Mahometowe” i pełni funkcję wilai. Zarówno według sufizmu jak i szyizmu, od
samych początków w każdym proroku od Adama zawsze istniało profetyczne światło.
Jest ono źródłem wszelkiej profetycznej wiedzy i jest utożsamiane z „światłem
Mahometowym” albo „Mahometową rzeczywistością”, która jest logosem. To właśnie
światło trwa od jednego cyklu proroctwa do drugiego. To światło istnieje w
imamie, i dzięki niemu staje się on imamem.

Sunniccy politologowie, dyskutując nad teorią kalifatu,
zwykle określali go mianem imamatu, przez który rozumieli urząd osoby, której
obowiązkiem było administrować szari’atem i pełnić funkcje sędziego. Ponieważ
termin ten jest w sposób szczególny kojarzony z szyizmem, lepiej będzie
określać sunnicka instytucję kallifatem,
a termin immamat stosować do szyizmu, by uniknąć niejasności. ¹

Władze
sunnickie rozumiały kalifat jako prawna instytucję polityczną społeczności
muzułmańskiej. Ze względu na to iż istnieje jedna społeczność (umma) i jedno
prawo Boskie, czyli szari’at, idealne były by rządy jednego kalifa nad całą
społecznością. Obowiązkiem kalifa jest ochranianie społeczności i wprowadzanie
w życie szari’atu z godnie z poglądami alimów (ulama). Później, kiedy kalifat
stał się słabszy, a światem muzułmańskim zaczęli rządzić potężni królowie,
teorię tę zmodyfikowano i zaczęła ona obejmować kalifa, sułtana i Boskie prawo.
Kalif symbolizował jedność społeczności oraz panowanie Boskiego prawa,
natomiast sułtan sprawował jedynie władzę polityczną i wojskową a jego zadaniem
było wprowadzać w życie i podtrzymywać prawo, ochraniając społeczność. W obu
tych formach sunnicką teorię polityczną charakteryzuje uznanie instytucji kalifatu, którego zadaniem nie jest
interpretowanie Boskiego prawa i spraw religijnych, lecz wprowadzanie prawa w
życie i wydawanie sądów zgodnie z tym prawem.

V. Źródła prawa w
islamie.

Punkt wyjścia i podstawę dla rozwoju nauk religijnych ,do których
w islamie zalicza się także naukę prawa-
fikh, stanowi Koran i sunna. Prawo muzułmańskie jest ściśle związane z religią,
a przepisy prawne islamu mają sankcję religijną. Islam w znacznie większym
stopniu niż inne religie posiada charakter porządku prawnego. który reguluje
całe życie muzułmanina, od kolebki do grobu. Bóg jest źródłem wszelkiego prawa
władzy i sprawiedliwości. Prawo muzułmańskie obejmuje całość obowiązków człowieka względem Boga i ludzi, reguły
postępowania względem swoich współwyznawców przede wszystkim, ale również
względem społeczności niemuzułmańskich. Prawnicy muzułmańscy wypracowali system
prawa muzułmańskiego w VIII i IX w.

1.Seyyed H o s s e i n- N a s r „Idee i wartości islamu” s. 149

Pierwsi
mistrzowie prawa muzułmańskiego i ich zwolennicy zbierali się na wspólnych
posiedzeniach i dyskutowali nad zagadnieniami religijnymi i pranymi islamu.
starali się wypracować przez stosowanie” wysiłku rozumowego”- idżtihad,
muzułmański ideał życia jednostkowego i społecznego, zgodnie z nakazami Koranu.
Abu Hanifa i Malik Ibn Anas, to pierwsi wybitni mistrzowie szkół prawnych
islamu. Abu Hanifa był bardziej myślicielem spektakularnym, natomiast Malik Ibn
Anas- uważany był za tradycjonalistę.

Cztery
szkoły sunnickie zapanowały w poszczególnych krajach islamu, z tym że w jednym
kraju mogą koegzystować ze sobą dwie i więcej szkół prawa muzułmańskiego. Są to
szkoły hanaficka, szaficka, malikicka, hambalicka. Obok tych szkół prawnych
sunnickich istniały też szkoły prawne głównych odłamów islamu (sekt) jak:
szyizm i jego bardziej radykalna gałąź- ismalizm oraz harydżytyzm.

Prawo-
szari’a, pierwotnie oparte na Koranie i sunnie, zostało rozwinięte przez naukę
prawa muzułmańskiego- fikh. Te dzieła, rezultat prawa islamu maja moc prawa,
sprowadzają Koran i tradycje Proroka do literatury budującej, moralizatorskiej.

Jeśli
chodzi o czyny ludzkie to podzielono je na pięć kategorii: 1. Istotne obowiązki, których wypełnianie jest
nagradzane , a zaniedbanie karane.

2. Obowiązki, względnie czyny zalecane, których
wypełnianie jest nagradzane, lecz zaniedbanie ich nie jest karane.

3. Czyny prawnie i
moralnie obojętne.

4. Czyny ganione lecz nie
zakazane .

5. Czyny zabronione i
karane.

Największą
zbrodnia w islamie jest odstępstwo od wiary, a następnie kolejno: morderstwo,
nierząd, sadonia, picie wina, kradzież, fałszywe świadectwo, oszczerstwo,
odmawianie jałmużny prawem przypisanej.

W
prawie muzułmańskim można wyróżnić z jednej strony reguły i przepisy dotyczące
kultu religijnego, z drugiej strony przepisy odnoszące się do bardziej
świeckiej sfery.

Przepisy rytualne w islamie to obrzędy
religijne, oparte na opisanych przeze mnie w rozdziale II pięciu filarach
islamu (wyznanie wiary, modlitwa, jałmużna, post i pielgrzymka do Mekki).

Przepisy prawne regulujące życie społeczne,
zawarte w szczególności w Koranie, szczególnie w długich surrach medynskich:
III, IV, V- które później zostały rozwinięte przez naukę prawa muzułmańskiego-
fikh, przy czym znaczny wpływ na dalszy rozwój prawa islamu miały zwyczaje
miejscowe i tradycje obce, jakie zostali Arabowie na obszarach przez siebie
opanowanych.

Przepisy te dotyczą przede wszystkim dziedziny
prawa cywilnego, w skromnym zakresie prawa karnego i zawierają też elementy
prawa publicznego.

Bibliografia:

Józef B i e l a w s k i „Islam”

Krajowa Agencja Wydawnicza RSW
„Prasa- Książka- Ruch”,

Warszawa 1980.

Seyyed H o s s e i n- N a s r „Idee i wartości islamu” w przekładzie
Janusza Deneckiego.

Instytut Wydawniczy PAX,

Warszawa 1988.

Źródła własne.