Diagnoza jest to proces,
który zachodzi między osobą potrzebującą pomocy a diagnostą, ma on na celu
ustalenie dlaczego dalsze funkcjonowanie pacjenta w środowisku nie będzie prawidłowe,
dlaczego źle funkcjonuje i potrzebuje pomocy z zewnątrz, rozpoznanie przyczyn
danego stanu rzeczy.

Efektywne
pomaganie wymaga zachowania następujących sekwencji zdarzeń:

- zaistnienie
stanu dyskomfortu psychicznego u pacjenta, utrudniającego normalne funkcjonowanie

- ozpoznanie i
wyjaśnienie przyczyn danego stanu rzeczy, czyli diagnoza psychologiczna

- udzielenie
pomocy psychologicznej adekwatnej do wyniku diagnozy

Bardzo ważnym
elementem diagnozy jest jej trafność, ponieważ przesądza ona o skuteczność
zabiegów korekcyjnych. Stopień popraw.diag.rozpatrywanej w w wymiarze pacjent-diagnosta tzn. w wymiarze
indywidualnym tzw. trafność wew.a
stop.popraw.diag. w wymiarze psychologicznym tzw. trafność zew.

Diagnoza psychologiczna jest trafna wew. jeżeli jej
ustalenia dotyczące wyników i sposobów ich oddziaływania na funkcjonowanie
pacjenta są w danym jednostkowym przypadku zgodne ze stanem faktycznym, a
zaplanowane działania terapełtyczne okażą się w odniesieniu do tego konkret.pacjenta
skuteczne

Diagnoza psych.jest taf.zew. jeślioparte na
niej działania profilaktyczne i korekcyjne nie tylko poprawią funkcjonowanie
danej osoby, ale także pozwolą na odniesienie zaplanowanych działań do całej
klasy podobnych przypadków, zwiększając tym samym efektywność danej sfery
praktyki społecznej

Czynniki
wpływające na diagnozę

PACJENT

1. poziom zaburzenia pacjenta-stan zdrowia psychicznego

2. poziom wglądu pacjenta-na ile adekwatnie do styt.pacjent ją
ocenia, wgląd może być mniej lub bardziej zaburzony

3. motywacja pacjenta do diagnozy, czy pacjent dobrowolnie
zgłasza się po pomoc czy od przymusem (osoby chcące się leczy, osoby nakłaniane
przez rodzinę ale przyszły same, osoby nakłaniane przez instytucję placówki,
osoby przyprowadzone siłą)

4. jego wyobrażenia na temat osoby pomagającej, sytuacji
pomagania i jego obawy

To czy dana osoba chce współpracować ma
wpływ na materiał uzyskany od pacjenta. Im większa motywacja do badania, im
mniejszy lęk przed ocenę, mniejsze zaburzenia, tym większe prawdopodobieństwo,
że dostaniemy bardziej prawidłowe dane.

DIAGNOSTA

1. wstępne oczekiwania diagnosty do osoby badanej zależ od:
osobowości badacza(wartości, hierarchii, postaw), danych o pacjencie,
wcześniejszych kontaktów

2. efektem wstępnych oczekiwań jest negatywne lub pozytywne
nastawienie do pacjenta, efekt pozytywny – galatei, negatywny-golena.

Wg Van
Kreweleren Postawy negatywne

1. postawa alanisty-psycholog przedstawia problem w sposób panikujący

2. postawa polipragmatyczna-psycholog proponuje zbyt wiele zabiegów

3. postawa demonstratora-odwołuje się do teorii, pacjent ma
poczucie niezrozumienia

4. postawa nichinisty-sytuacja beznadziejna

5. postawa nadmiernego zaangażowania tzw. typ działacza nie
potrafi spojrzeć na problem z perspektywy

6. postawa zarozumiała – nadmierna pewność siebie na
rzeczach na których się nie zna

7. odesłanie do specjalisty-jeśli nie jest w stanie pomóc pacjentowi

SPOŁECZEŃSTWO

Protodiagnoza – coś co
poprzedza diagnozę, rozpoznanie przez otoczenie społ., że z daną osobą jest coś
nie tak i powinna się zgłosić po pomoc.

Protodiagnoza-rodzaj
mechanizmu kontroli społecznej, który ma prowadzić do równowagi społecznej.
Proces wyodrębnienia osoby „innej”-dewianta zachodzi na drodze:

- selskcji-dewiaja
jest wyodrębniona przez ukazanie zaburzeń

- kreacyjnej-osoby
uznawane są za dewiantów przez naznaczenie (tworzone są antygrupy-nietypowy wygląd,zachowanie,odmienne
normy idee)

Te dwa mechanizmy mogą przebiegać w
danej społeczności równocześnie i mogą wpływać na pogłębianie się lu kreowanie
procesu nienormalności tych osób. Wyodrębnienie dewiacji w społeczeństwie
zależy od zróżnicowania społeczeństwa: im bardzie zróżnicowane tym mniejsze
rozpoznanie dewiacji

Co
ma wpływ na protodiagnozę

- koncepcja Wicker

- stopień
organizacji systemu społecznego

- zróżnicowanie
składu osobowego(zachowanie transwestytów w USA a w Polsce)jeśli społeczność
jest mało zróżnicowana więcej będzie dewiacji.

Protodiagnoza od strony jednostki

Teoria regulacji napięcia Ruescha-każdy
człowiek próbuje zrozumieć swoje otoczenie. W momencie kiedy pojawia się u nas
adekwatność sytuacji pojawia się napięcie. Na nasze adekwatne zachowanie do
zdarzenia, wpływ mają :co się dzije i jak to się stało”. Należy formułować tka
diagnozą aby była zrozumiała dla odbiorcy (z otoczenia)w języku potocznym.

Ekologiczny kontekst procesu diagnozy-to
całość warunków materialnych i kulturowych wpływających w jakimś stopniu na
przebieg i rezultat procesu diagnozy

1. kontekst utrudnia prawdziwe rozpoznanie człowieka

2. kontekst z jednej strony nie jest źródłem błędu, ale też
nie przyczynia się do rozpoznania

3. kontekst wzmacnia tendencję, cech tkwiące w pacjencie i
powodujące trafniejsze sformułowanie problemu

Typy środowisk

1. środowisko ubogie-mało zdarzeń i znaczeń, z punktu widzenia
pacjenta ubogie w placówki psychologiczne lub tam trafiają tylko świry

2. środowisko w którym jest duża liczba zdarzeń przy małej
liczbie znaczeń, będzie się dużo działo , ale niewłaściwie rozpoznanie

3. środowisko niewłaściwe-mało zdarzeń dużo znaczeń, mało
placówek, mylne rozpoznanie problemu

4. środowisko bogate-dużo zdarzeń dużo znaczeń, dużo placówek
w których trudno znaleźć która czym się zajmuje i czy pacjent będzie miał dobrą opiekę

Mikrokontekst diagnozy psychologicznej

Ego-wew.
reprezentacja sekwencji zdarzeń doświadczamy jako fragment środowiska. Jest to
uwewnętrznienie świata i związanych z nim uczucia. Może być mniej lub bardziej
złożone. Środowisko w którym człowiek się porusza jest mniej lub bardziej
złożone. Osoba o złożonym zorganizowanym ego trafia do ubogiego świata-będzie
się nudzić

DIAGNOZA KLINICZNA

- pewien
charakterystyczny sposób postępowania badawczego, w którym dominującą cechą
jest brak reguł i zasad określających tę działalność, a zewnętrznych w stosunku
do osoby badanej

- proces poznania
ludzi, który mają trudność w regulowaniu własnych stosunków z otoczeniem

Modela diagnozy klinicznej:

NOZOLOGICZNY (różnicowy)
opiera się na modelu medycznym. Zadaniem diagnozy psychologicznej było potwierdzić
diagnozę medyczną. Przyjęcie medycznego podejścia do diagnozy
spowodowało samoograniczenie możliwości działania psychologów. Wprowadzone
przez medycynę pojęcie jednostki chorobowej zawiera wiele
inf.: jak będzie rozwijał się proces chorobowy, czy zagraża on życiu, w jakich
warunkach może dojść do nasilenia a w jakich do ustąpienia, jaki postępowanie
lecznicze należy podjąć. Zatem czasem nie istotne są przyczyny, wystarczy
dobrze określić jednostkę chorobową aby podjąć właściwe leczenie. Diagnoza
psych.była przydatna lekarzom bo stanowiła dodatkowy sprawdzian diagnozy medycznej,
ale nie wynikało z niej nic więcej niż uwiarygodnienie diag.med.
Psychol.nie uczestniczył w procesie leczenia, nie mógł pomagać osobie którą
diagnozował. Kolejny efekt podpożądkowania diag.psych—medycynie było ekstremalność
myślenia o pacjencie, klasyfikacja jednostek chorobowych prowokuje do
myślenia w kategoriach „zero-jedynkowych” albo ktoś jest zdrowy albo chory.
Pacjenci są spostrzegani w sposób możliwie prosty, jednoznaczny, eliminowana
jest złożoność obrazu chorobowego, pomijane są indywidualne osobliwości tego
obrazu po to aby dokonać rozpoznania zgodnego z klasyfikacją jednostek chorobowych.
Diagnoza ma więc znaczenie dopiero wtedy gdy jednoznacznie określi pacjenta z
punktu widzenia klasyfikacji jednostek nozologicznych. Diagnozy niejednoznaczne
mają małą wartość, bo specjalista znajduje się w niejasnej sytuacja jaką
zastosować metodę leczenia. Podmiotowemu traktowaniu pacjenta sprzyja fakt, że
psychologowie nie widzą pozytywnych skutków włsnej pracy. Psycholog kontaktuje
się z pacjentem tylko w procesie diagnozowania, w trakcie zaś tego kontaktu
wykorzystuje on zachowanie, wypowiedzi, wygląd pacjenta, ay go odpowiednio
zaszufladkować w ramach systemu jednostek chorobowych. Diagnoza psych.
Dokonyw.jest dla lekarza a nie pacjenta. Kolejnym efektem tego podporząd.
Diag.psych—medycz. Jest tendencja doszukiwania się przyczyn choroby w samym
pacjencie. Dominujące w medycynie przekonanie, ze każda choroba ma swe
biologiczne podłoże udzieliło się psychologii

Istotne
właściwości nozologicznego procesu diagnozowania:

- podporządkowanie
diagnozie medycznej

- celem jest wybór
jednej z jednostek chorobowych i przypisanie jej pacjentowi

- jest to cel
typowo paralelny do celu diagnozy lekarskiej: z diagnozy psychol.nie wynikają
żadne konsekwencje dla typowo psychologicznego postępowanie terapeutycznego.

- Rozpoznanie
choroby następuje na podstawie eksperymentalnie sprowokowanych symptomów
zaburzenia (w wyniku testów psychologicznych)

FUNKCJONALNY

- przedmiotem
poznania stała się osobowość jednostki

- psychologów
interesuje funkcjonowanie pacjentów, w centrum zainteresowania diagnosty
znajduje się zarówno adekwatność zachowania pacjenta w stosunku do wymagań
otoczenia, jak również funkcjonowanie procesów psychicznych odpowiedzialnych za
prawdziwą regulację zachowania. Czyli obiektem badań diagnostycznych są
zachowania świadczące o trudnościach pacjenta w przystosowaniu się do
otoczenia, a także procesy psychiczne które warunkują stan nieprzystosowania.

Stan osoby badanej---niezdolność
psychologiczna do regulacji stosunków z otoczeniem----opis przejawów
niezdolności---określenie przyczyn i mechanizmów psychologicznej niezdolności----określenie
właściwości i procesów psycholog. Pomocnych w likwidacji niezdolności---korygowanie
stanu niezdolności

Dysponując w miarę dokładnym i
wszechstronnym opisem przejawów trudności w regulacji, trzeba odpowiedzieć na
następujące pytania:

1. czy wśród czynników ograniczających sprawność regulacyjną
tej osoby są czynniki o charakterze psychologicznym.

2. Jaka jest natura tych czynników. Czy jest to zaburzenie
pojedynczej funkcji tych czynników czy też układu takich funkcji. Czy
zaburzenia dotyczą funkcji poznawczych, motywacyjno-emocjonalnych

3. Czy niepełnosprawność jednostki ujawniająca się w
zachowaniu i w sferze doznań subiektywnych jest adekwatna do wielkości zaburzeń
procesów psychicznych

4. Czy można wyodrębnić takie czynniki psychologiczne, które
wpływają tonizująco i kompensująco w stosunku do istniejących zaburzeń procesów
psych.

5. W jaki sposób te wyodrębnione czynniki doprowadziły do
obniżenia sprawności regulacyjnej, ujawniającej się w zachowaniu i
subiektywnych przeżyciach

6. Czy można wyodrębnić takie czynniki psychol. Które dałoby
się wykorzystać w celu zmniejszenia lub zlikwidowania istniejącej
niepełnosprawności osoby badanej

Udzielając odpowiedzi na powyższe
pytania psycholog wyjaśnia istniejące trudności w zakresie regulacji wzajemnych
stosunków badanego z otoczeniem.

Model funkcjonalny diagnozy klinicznej
można określić jako proces składający
się z następujących etapów:

1. Następuje rozpoznanie, czy osoba badana jest w stanie
regulować swoje stosunki z otoczeniem i w jakim konkretnie zakresie ma ona z tym trudności

2. Następuje wyjaśnienie stwierdzonej niepełnosprawności w
funkcjonowaniu jednostki poprzez zastosowanie specyficznych, psychologicznych metod badawczych.

Ten fragment diagnozy nazywa się diagnozą negatywną. Nieodzowne jest
jednak przeprowadzenie również diagnozy
pozytywnej, polegającej na wyodrębnieniu tych czynników, które wpływają
tonizująco i kompensująco w stosunku do istniejących dysfunkcji psych. Na
podst.inf.uzyskiwanych w drugim etapie diagnozy zostaje sformułowany program
oddziaływ.korekcyjnych, mających na celu zlikwidowanie bądź zgładzenie stanu
niesprwa.osoby badanej lub niedopuszczenie do dalszego pogłębiania się jej.

Konsekwencje
przyjęcia modelu funkcjonalnego:

1. możliwości wykorzystania w pracy terepełtycznej

- diagnoza
napisana w języku psychologicznym dotyczą problemów psychologicz.

- diagnoza pomaga
w wyjaśnieniu trudności u pacjenta w regulacji stosunków z otoczeniem. Diagnoza
ta jest bardziej wartościowa ponieważ nie jest już tylko prostą klasyfikacją, pozwala
wgląd w te funkcje psychiczne które uległy zaburzeniu a także rozeznanie na
jakich właściwościach i procesach psych. można się oprzeć w procesach korekcyjnych

- możliwości
praktycznego wykorzystania wiedzy psych. w innych dziedzinach (nawet tam gdzie była zbędna )

2. większe wymagania wobec psychologów:

- szersza i
dokładniejsza znajomość metod badawczych (wartości diagnostyczne poszczególnych
wskaźników, wiedza o tym do czego one się odnoszą i o jakich zaburzeniach inf.)

- wiedza
teoretyczna (dot. funkcji i procesów psychicznych, oraz zasad i mechanizmów ich
działania)

- praktyka kliniczna
(znajomość otoczenia społecznego badanej osoby – wymagań społecznych, warunków
życia, pełnionych ról)

PSYCHOSPOŁECZNY

Getzels 4 płaszczyzny organizacji życia
społecznego

Ideologiczną – tworzy ją
kultura, decyduje ona o normatywnych treściach tego życia, (wzory zachowań,
cele działań społecznych, oraz hierarchię wartości społ.)

Instytucjonalna – role i
wymagania społ. role określone są przez odpowiednie etapy społeczne a wymagania
z kolei są podporządkowane systemowi wartości tkwiących na poziomie ideologicznym
kultury społ.

Psychologiczny – tworzą go
konkretni ludzi ich osobowość i określone właściwości psychiczne

Podkulturową – tworzą ją
treści podkultury, etosy w niej obowiązujące i systemy wartości

Miejsce psychologa znajduje się pomiędzy
poziomem instytucjonalnym a psychologiczny. Psycholog zajmuje miejsce
pośrednika. Jego stosunek z pacjentem kształtuje się na zasadzie partnerstwa –
psycholog jest konsultantem co najwyżej doradcą pacjenta. W diagnozie obaj
uczestniczą. Centralne znaczeniem w procesie diagnozy ma problem pacjenta.
Jeśli osoba przychodzi do psychologa to uświadamia sobie sama na czy polegają
jej trudności, kłopoty, przykre stany emocjonalne itp. lub też przejmuje
odpowiednie określenie tego problemu od osób z najbliższego otoczenia. Psycholog
powinien zdać sobie sprawą z tej def. i odpowiednio do niej poprowadzić badanie
diagnostyczne. Na podstawie badania sam dochodzi do własnej def. problemu
pacjenta. Obie def. mogą być zgodna wtedy diagnoza potwierdza słuszność przekonań pacjenta lub wzbogaca je o
pewne dodatkowe elementy. Ale kiedy te def. są sprzeczne wtedy ta niezgodność def. powinna skłonić psychologa
do

Ø powtórnej
rekonstrukcji def. problemu dokonanej przez pacjenta aby sprawdzić czy poprzednia
była poprawna

Ø przeanalizowania
własnego postępowania diagnostycznego w celu wykrycia w nim ewentualnych
pomyłek

Ø analizy
sformułowanej poprzednio def. problemu pacjenta i sposobu jego prezentacji w
celu stwierdzenia czy def. była trafna w świetle wyników badań, czy def. była
trafna w stosunku do przekonań
psychologa wytworzonych na te temat

Jeżeli wszystkie podjęte kroki przyniosą
wynik negatywny wtedy psycholog znowu
prezentuje swą def. skłaniając pacjenta do jej przyjęcia, kiedy pacjent się nie
zgadza wtedy powinno dojść do negocjacji i ustalenia satysfakcjonującej def.
kiedy zostanie ustalona wspólna def. diagnozę można uznać za zakończoną
pozytywnie.

Diagnoza ta polega na uzgadnianiu
definicji problemu pacjenta i sposobów jego rozwiązania między psychologiem a osobą badaną lub jej najbliższym
otoczeniem

PORÓWNANIE
DIAGNOZ

Róznice:

1. stosunek do pacjenta – diagnoza różnicowa jest diagnozą o
pacjencie, a pozostałe dal pacjenta. W różnicowej centrum zainteresowania
psychologa stanowi klasyfikacja nozologiczna, pacjent o tyle interesuje badającego
o ile da się sklasyfikować. W pozostałych pacjent jest w centrum
zainteresowania, badanie jest prowadzone dla niego, w funkcjonalne prowadzi się
je tylko dla niego a w interakcyjnej również dla niego ponieważ uwzględnia się
interes społeczny, pacjent tu aktywnie uczestniczy

2. poziom aktywności diagnosty – różnicowy-diagnosta jest bierny, wykonuje czynności rutynowo, są
one w pewnej mierze z góry określone. W funkcjonalnym
psycholog powinien wykazać większą aktywność, nie ma tu ścisłych algorytmów
postępowania, zmienia się ono w zależności od tego kim jest pacjent, na czym
polegają jego trudności. Odpowiednio do pacjenta dobierane są narzędzia
diagnostyczne i wykorzystywane odpowiednie teorie. Wymaga to od psychologa
większej elastyczności działania, większej wiedzy teoretycznej, umiejętności
stosowania metod badawczych. W
interakcyjnej tu nie wystarczą uprzednio wymienione kompetencje zawodowe, a
aktywność nie ma już tylko poznawczego charakteru. Wytwór czynności poznawczych psychologa musi być nie tylko
formalnie przekazany adresatom, ale ma być też bobrze przyjęty i żeby wykonano
zawarte w nim polecenia. Umiejętność oddziaływania na ludzi. Dotarcie do
środowiska pacjenta i prowadzenie tam negocjacji

3. stosunek diagnozy do terapii – w różnicowym diagnoza może
być wykorzystana do terapii medycznej ale psycholog w tym nie uczestniczy. W
funkcjonalnym wynik diagnozy może być wykorzystany w terapii ale skutecznie
robi to tylko psycholog. W interakcyjnym – większy udział pacjenta i otoczenia,
wyniki tej diagnozy są chętnie aprobowane, bardziej zrozumiałe, odpowiadają
realnym możliwością działań terapeutycznych

4. cele – nozologiczny trafne sklasyfikowanie pacjenta od
określonej jednostki chorobowej, funkcjonalny – wyjaśnienie trudności w
regulacji stosunków z otoczeniem, interakcyjny – uzgodnienie z pacjentem i jego
otoczeniem def. problemu osoby badanej.

Opis diagnostyczny wg M. Rogóż

Opis ten powinien być:

1. dynamiczny, powinien przedstawiać człowieka z punktu
widzenia jego rozwoju

2. musi operować odpowiednim językiem (korespondować z
problemami człowieka)

3. musi przedstawić ten rozwój na tle środowiska

4. powinien być całościowy czyli pokazywać splot i wzajemne
uwarunkowywania mechanizmów i ich związki

5. powinien pokazywać zachowania zaburzone i niezaburzone

6. powinien pokazywać genezę zachowań czyli wykazywać czynniki
zew.i wew.i aktywność własną

7. powinien uchwycić nieprzerywalność linii życia

O rozwoju człowieka decydują interakcje dwóch wpływów

zew.okolicz.życiowych: warunki życiowe,
osoby znaczące, zastane modele pełnienia ról społ.,postaw)

wew.(potrzeby, motywy, dążenia). Z
teorii regulacji psychicznej wynika, że linia rozwoju człowieka polega od bycia
regulowanym i sterowanym do przejęcia steru we własne ręce. Diagnoza będzie
wykazywać na jakim etapie jest człowiek, jakie etapy ma poza sobą a do jakich
dąży i jak my oceniamy szanse dalszego rozwoju, czy rozwój jest wieloaspektowy
czy zawężony, czy dominuje w nim pierwiastek osobisty, czy przeważają zastane
wzory zachowań i czynniki zew., jaki jest indywidualny wkład człowieka we
własny rozwój, czy człowiek do swego rozwoju wykorzystuje wszystkie swe
możliwości i czy je zna. W przypadku zaburzenia określamy jakie przyczyny
zew.czy wew. utrudniły lub zahamowały rozwój, na czym polegają trudności, jak
sobie człowiek z tymi trudnościami usiłuje radzić, a w końcu czy możemy temu
człowiekowi pomóc.

Fazy
rozwoju człowieka

1. dzieciństwo

2. dojrzewanie

3. dojrzałość

4. starość

fazy powinny określać co w danym etapie
rozwojowym jest prawidłowością, powinny być wyposażone we wskaźniki pozwalające
je odróżnić między sobą, powinny proponować te same kategorie opisu każdego
etapu, powinny się opierać na badaniach empirycznych, ustalających co w danym
etapie jest dla ludzi ważne i typowe jakie problemy są najczęstrze i jka sobie
z nimi ludzie radzą. Mając model normatywny-jako powinno być i empiryczny-jak zazwyczaj
jest – dla każdej fazy można uniknąć błędów:

1. porównywania zachowań konkretnego człow. wyłącznie z wzorem
idealnym, bez odniesienia do grupy społecznej

2. utożsamianie fazy rozwojowej z wiekiem badanego.

Kryteria podziału na fazy

1. przechodzenie od bycia sterownym do samoregulującym

2. przechodzenie od struktur słabo zorganizowanych do
hierarchicznie zintegrowanych

Determinanty rozwoju:

1. wpływ sytuacji
zew.

w
ujęciu szerokim-wyzanczone przez ramy kultury, etap historyczny, charakter
formacji społeczne, określające dla danej fazy życia warunki i możliwości
funkcjonow.:o ile sprzyjają rozwojowi a o ile go hamują

warunki
wpływające bezpośrednio na kształtowanie i funkcjonowanie człowieka

- osoby znaczące,
wzory identyfikacji, grupy interpersonalne

- wartości,
ideały, normy zachowań funkcjonujące w grupie

- modele i rodzaje
ról społecznych i przepisy ich pełnienia

2. wpływ sytuacji
wew.

- rodzaj potrzeb
psych., poziom i sposób i zaspokajania, aspiracje

- sposób podejmow.i
peł.ról społ.charakt. dla wieku płci i kultury

- charakter
stosunków interpersonalnych

- postawy, przekonania

3. aktywność własną (wszelkie formy zachowania, które będzie
przejawiać człowiek w syt. zew i wew.

- emocjonalne
ustosunk.się do syt. zew.i wew.sposoby przeżywania

- stosun.do
zastałych wzorów zachow.i modelu ról społ.

- spos.radzenia
sobie z sytu.trudnymi zew.i wew.pochodzenia

- rodzaje
mech.obron.i spos.ich funk.

- udział procesów
poz.orientacyjnych i emoc.w ustos. do otocz. zew.i wew.

- udział refleksji
i świadomych strategii w kierowaniu własnym rozwojem

- kształ.obrazu
siebie i świata

OKRES
DZIECIŃSTWA

- Struktura
dziecko jest mało ustabilizowana, zintegrowana i zhierarchizowana.

- Duża zależność
od syt.zew.i wew.,mała polaryzacja doświadczeń na bliskie i odległe, ważne i
przypadkowe

faza reakcja zachowań dziecięcych. Słabo
ustruktualizowane ego osobowość. Bardziej istotne wpływy zew. niż aktywność
własna. Pierwsze wzory zachowań. Istotne są czynniki wew.-potrzeby dziecka. W
związku z niewielką aktywnością duży wpływ ma rodzina, rodzice, kontakt matki z
dzieckiem – pierwszy kontakt emocjonalny.

OKRES PIERWSZEGO UŚMIECHU zaczyna poznawać ludzi zbliżających się
do niego. Dziecko przychodzi na świt w fazie pierwotnego narcyzmu ale z drugiej
strony jest czułe i wrażliwe. Matka z którą często przebywa jest źródłem
zaspokojenia potrzeby bezpieczeństwa. Dziecko zaczyna oddzielać świat
zewnętrzny-to jestem ja to jest świat, matka jest reprezentantem świata zew.
oddaje emocjonalny nastrój do świata. Są sytuacje gdzie dziecko w domu jest
traktowane źle, jest nieakceptowane, jego istnienie wywołuje uczucia negatywne.
Ważne pytania: jakie są relacje między rodzicami (rodzicami a
rodzeństwem)? Jeżeli dochodzi do
rękoczynów to świat taki stanowi zagrożenie dla dziecka. W okresie dzieciństwa
dochodzi do uwewnętrznienia świat zew. reperezentow.przez rodziców a ciężka
emocjonalnie atmosfera negatywnie wpływa na dziecko. Potrzeby psychiczne dobrze
zaspokojone są podstawowym i najważniejszym warunkiem przerzucenia pomostu
między warunkami wew.a zew. Obecnie stosunek do dzieci uległ zmianie: czułość,
opieka, nie używać przemocy, stosun.na zasadzie partnerstwa, nie ograniczać
jego własnych predyspozycji, ale ukierunkować go, nie należ zabierać
dzieciństwa dziecku. Rodzina organizuje dziecku warunki wychowawcze, dostarcza
wzorów zachowania, postępowania, stanowi źródło kar i nagród Ważna jest stabilność otoczenia, gwałtowne
zmiany otoczenia utrudniają lub nawet uniemożliwiają dalszy rozwój.

Z wiekiem dzieci poszerzają swe kręgi interpersonalne o grupy
rówieśnicze, dalsze środowisko rodzinne i pierwsze instytucje tj. przedszkole i
szkoła. Dziecko wchodzi w pierwsze role społ. od warunków zew. zależy jakie
modele i przepisy roli dziecko zastanie, czy i o ile będą one dla niego wiązał
się z pozytywnymi emocjami, czy i o ile będą stymulowały jego rozwój czy go
okaleczały. Zaczynają kształtować się zainteres.i ambicje oraz pierwsze
postawy. Dziecko jest zdolne do przeżywania skrajnych emocji: rozpacz, lęk,
płacz-śmiech, radość. W tym okresie trudno mówić o sposóbach radzenia sobie
raczej jest to upór, bunt, negatywizm. Psychoanalit. mówią, że w tym okresie
kształtują się mechanizmy obronne ok.3 lata. Formy ustosunkowania się do świata
i własnej osoby są w tej fazie efektem głównie emocjonalnych ocen i
ustosunkowań.

Pytania:

1. Czy zaspokojono podstawowe potrzeby psychiczne dziecka

2. Czy dziecko nawiązało satysfakcjonujący kontakt emocjonalny
z osobą dorosłą

3. Czy modele zachow.,ról społ były dostosowane do wieku i
indywidualn.dziecka

4. Czy w wychow. dominowały nakazy i kary czy nagrody i pochwały

5. Czy umożliwiono mu rozwój własnej aktywności

6. Czy dziecko miało doświadczenie z syt.trudnymi

7. Czy zapewniono mu poczucie stabilności i bezpiecz. a
jednocześnie czy środowisko było na tyle zimne i różnorodne by przygotować
wykształtowanie szerokiego repertuaru zachowań w nowych sytuacjach

FAZA DOJRZEWANIA

Przejściowa między dzieciństwem a zachowaniem dorosłym. Celem tej
fazy jest przetworzenie wzorów, reakcji i sposobów przeżywania spraw
dziecięcych jako własnych, zapoczątkowanie autonomicznych i
zindywidualizowanych form rozwoju. Bardzo ważnym czynnikiem jest poszerzenie
punktu widzenia i gromadzenia osobistych doświadczeń o świecie oraz własnej
osobie i szukanie miejsca w społecznościach dorosłych. Wobec naporu nowych
potrzeb, których szeroki repertuar rozwija się w tym okresie (od seksualnych,
od sensu życia)ważny problemem stają się procesy integracyjne. Dlatego aspekt
dynamiczno-struktaralny tego okresu wybija się na pierwszy plan. Jest to etap
gruntowej przebudowy wew. pojawiają się nowe potrzeby, nowe formy zaspokajania,
krystalizują się cele życiowe, dążenia, zainteresowania często przesądzające o
działalności w dalszy życiu. Podejmowane są nowe role społeczne, wchodzi w nowe
kręgi interpersonalne (przyjaźnie, grupy koleżeńskie, związki heteroseksualne).
Wzrasta rola zew. czynników. Ważne jest jakie wzory i modele ról
społecz.wartości, perspekt.rozwoju dana kultura i formacja społ.młodemu
człow.oferuje, bo głów. zadanie tej fazy jest ustrukualizowanie, zintegrowanie
i skanalizowanie wew.indywidual. w normy zaproponowane przez kulturę. Ważna
jest w tym okresie również postawa rodziców ponieważ nadal istotne miejsce w
hierarchii potrzeb zajmuje potrzeba oparcia, akceptacji, miłości, przy
rodzących się potrzebach niezależności. Obserwowany jest rozkwit aktywności
własnej i nowe jej formy. Istotne dla tej fazy jest poszerzenie punktu widzenia
na podstawie zdobytych nowych doświadczeń. Pojawiają się tu pytania o własną
historie życia swego i swej rodziny.

Pytania:

1. Czy warunki zew. (rodzinne i kulturowe) były tak różnorodne
i plastyczne, że umożliwiły znalezienie swego miejsca w społeczności

2. Czy człowiek poszerzył swe zachowanie o nowe role społ.,
związki emocjonalne.

3. Czy zostały zaspokojone najważniejsze potrzeby psychiczne i
jakie pojawiły się nowe ich źródło

4. Czy nastąpiła jakaś krystalizacja i integracja celów i
zdarzeń życiowych

5. Czy i jakie formy aktywności własnej pojawiły się w tym
okresie

6. Jaki obraz siebie i świata ugruntował się tej fazie

DOROSŁOŚĆ

Kojarzy się z odpowiedzialnością (praca rodzina, obowiązki,
problemy, wolność wyboru, wychowanie dzieci, dom, pełnienie ważnych ról
społecznych, podejmowanie decyzji, większe możliwości. Pojawiają się potrzeby
sensu życie potrzeby związane z pełnieniem ról społecznych-wychowanie dzieci.
Wyznacznikiem rozwoju jest utrzymanie niezależności, autonomii celów. Osoba
dorosła jeśli ma ustruktualizowaną osobowość jest w stanie przeciwstawić się.
Najważniejszą podstawą autonomicznej regulacji jest kierowanie się własny
doświadczeniem, będącym przetworzeniem przyjcie wcześniejszych wzorów
środowiskowych i modeli. Jest to aktywna
transformacja. Zależność od sytuacje zew z jednej strony malej a z drugiej
wzrasta. Maleje dlatego bo na etapie dojrzałości mamy do czynienia z
uwewnętrznionymi i przetworzonymi na własny porządek wzorami – wzrasta bo
dojrzała osobowość musi przejawiać się w działaniu, kształtowaniu,
przetwarzaniu sytuacji. Człowiek dorosły chce mieć wpływ na przebieg wydarzeń w
których uczestniczy. Czynniki emocjonalne: podstawową sprawą jest znalezienie
miłości, założenie rodziny i bycie osobą znaczącą dla dzieci. W stosunkach interpersonalnych
charakterystyczna cechą tego okresu jest respektowanie poczucia odmienności
innych (tolerancja), umiejętność współżycia bez zmieniania swego punktu
widzenia i bez uległości, „otwartość” na innych. Wiąże się to z wytworzeniem
poczucia własnej odmienności. Jest to okres dużej zdolności do kierowania swoim
rozwojem.

Trudności

- Zaburzenia w
tworzeniu i funkcjonowaniu autonomii osobowej-uleganie wpływom otoczenie lub
własnym niekontrolowanym impulsom

- Zbyt sztywna
autonomia, zbyt wąska krystalizacja nie uwzględniająca w należytym stopniu warunków otoczenia lub czynników emocjonalnych

- Odizolowanie
własnego rozwoju od grupy społecznej

- Trudności w
dystansowaniu doświadczeń i zaburzenie w kierowaniu się własnym doświadczeniem

- Zbytnia
stabilizacja postaw, przekonań, poglądów, nie uwzględniających nowych informacji

Pytania:

1. Czy war. społ-kult zapewniły sprzyjające okoliczności do
krystalizacji i funkcjonow. osobowej autonomii

2. Czy czł. podjął role charakterystyczne dla jego wieku, płci
i kultury

3. Czy zaspokojono potrzeby psych.

4. Krystalizacja celów dążeń -źródło

5. Jakiego typu przeszkody spodka człowiek na drodze do ich
realizacji i jak sobie z nimi poradzi

Jak należałoby
opracować dane jak to powinno wyglądać:

1. Musimy mieć zapisane, zarejestrowane dane ze spotkania,
dobrze robić notatki w trakcie wywiadu, rozmowy albo zaraz po, dobrze jest
zapisywać konkretne zdania, wyrazy, które osoba powiedziała

2. Ważne jest sporządzenie notatki biograficznej
czyli-przegląd najważniejszych wydarzeń z przebiegu życia

3. Właściwa interpretacja wywiadu i innych metod, którego
będzie uwzględniała podział na fazy (dla konkretnej osoby)

4. Hipotezy prognostyczne (prognozy na zmiany jakie nastąpiły)

5. sformułowań zadań
psychoterapeutycznych dla tej osoby)

Interpretacja

- Wydzielenie faz

- Zaznaczamy fazy

- Potwierdzamy
poprzez konkretne dowody

Rozmowa i wywiad

Rozmowa ma na celu
poznanie występujących u pacjenta dolegliwości chorobowych, sposobów ich
manifestowania, okresu powstania, zależności od różnych czynników

Wywiad rozmowa
prowadząca w określonym celu. W wywiadzie uczestniczą dwie osoby: prowadzący
wywiad i rozmówca. Prowadzący wywiad pozostaje w bezpośrednim kontakcie z
rozmówcą stawia pytania „wypytuje się” o sprawy będące przedmiotem wywiadu,
rejestruje otrzymane odpowiedzi.

Wywiad
psychologiczny ma na celu bliższe poznanie psychiki rozmówcy dla doradzenia mu
przy podejmowaniu ważnych decyzji lub dopomożenia w przezwyciężeniu określonych
trudności lub konfliktów. O tym zasadniczym celu prowadzący wywiad powinien
pamiętać., gdy dowiaduje się o sprawach intymnych, przeżyciach osobistych
rozmówcy. Pełna dyskrecja obowiązuję go również wtedy, gdy dowiaduje w trakcie
wywiadu o osobach trzecich.

Cele wywiadu

1. Zbieranie infor.-dotyczą one różnych wydażeń, faktów,
warunków i sytuacji środow. Mogących mieć wpływ na zachow. Się danej osoby.

- informacje
dot.przeszłości-pozwala odtworzyć historię życia

- informacje
dot.terażniejszości – poznanie aktualnych warunków środowiskowych

2. poznanie cech osobowości rozmówcy-ustalenie jego
poglądów, przekonań zainteresowań. O przejawianiu przez rozmówcę określonych
cech osobowości możemy dowiedzieć się w
trakcie rozmowy uwzględniając treści jego wypowiedzi, mimikę, ton głosu, zachowanie
się. Wymaga to dużej spostrzegawczości, oraz umiejętności trafnej interpretacji
zaobserwowanych objawów.

3. Poznania cech umysłu rozmówcy – tj. ogólnej
sprawności umysłowej, wyobraźni, zasób słów, umiejętności słownego formułowania
swych myśli, o cechach tych wnioskujemy
biorąc pod uwagę treści i formę udzielanych przez rozmówce odpowiedzi,
poprawnosć rozumienia pytań, reakcje mimiczne.

Zalety wywiadu

Ø możliwość
szybkiego poznania rozmówcy

Ø poznaje minione
fakty i przeżycia, które pomogą nam zrozumieć obecne zachowanie

Ø możliwość
nawiązania bezpośredniego kontaktu z rozmówcą

Ø możliwość
wywołania pożądanych reakcji werbalnych rozmówcy, bo prowadzący kieruje rozmową

Ø możliwość
nawiązania kontaktu i kierowania rozmową

wady wywiadu

Ø może nastąpić
całkowite lub częściowe zahamowanie rozmowy

Ø możliwość
podania przez rozmówcę fałszywych, niejasnych , lub niedokładnych danych, inf.

Ø w czasie wywiadu
lepsze wrażenia sprawiają jednostki elokwentne

Żeby doszło do satysfakcjonującej rozmowy powinien zaistnieć
kontakt (kontakt intelektualny i również emocjonalny)

Intelektualny: wiąże się z
poczuciem, że ta osoba jest rozumiana, należy operować taki językiem, żebyśmy
byli zrozumiani, proste zdania, zrozumiałe słowa dla danej osoby

Należy ustalić co będzie celem badania z jakiego obszaru
powinniśmy uzyskać inf.

1. Co było istotne w tej rodzinie

2. Relacje w rodzinie

3. Klimat

4. Czy były nagłe zmiany w tej rodzinie

5. Syt.finan.

6. Otoczenie warunki środowiskowe (stosun.w pracy, z
rówieśnikami, jak był traktowany, stosunki z nauczycielami)

7. Historia chorób i różnego rodzaju wypadków

8. Czy była w jakimś związku emocjonalnym i jak długo

Jak rozpocząć rozmowę

Obowiązują zasady grzecznościowe (wstać przedstawić się) Optymalna
odległość-siedzimy naprzeciwko Stawiamy otwarte pytania, aby ta osoba mogła się
sama wypowiedzieć Okazujemy, ze słuchamy tę osobę Obserwujemy w jaki sposób ta
osoba mówi(często pierwsze zdanie jest ważne) Przechodzimy do zasadniczej
części wywiadu Jeżeli pacjent samorzutnie dostarcza inf.to mu nie przerywamy.
Musimy mieć dużo czasu ponad godzinę, żeby dać mu swobodę mówienia jeżeli tyle
nie mamy to zadajemy konkretne pytania.

Jak kończyć rozmowę

1. Kilka minut wcześniej mówimy, że nasz rozmowa dobiega już
końca

2. Myślimy o czym jeszcze chcielibyśmy się dowiedzieć

3. Pytamy czy chciałby pan coś jeszcze powiedzieć

O co możemy
zapytać daną osobę

Zacznijmy od pytań konwencjonalnych a nie konkretnych (nauka,
szkoła, syt.zawodowa, zainteresowania, staosun.toważyskie, histroie chrób,
póżniej stosunek do rodziny, zycie emocjonalne, stosun.sex.)

Zmieniając temat należy płynnie przejść do następnej kwestii

Techniki
zadawania pytań

Pytania jasno formułowane (najczęściej otwarte, ale mogą być też
zamknięte) Pytani sugerujące – sugerują odpowiedzi jaką pytający chciałby
usłyszeć

Ø Technika ..................-zaczynamy od
tematów szerszych potem przechodzimy do węższych

Ø Technika
progresji-zaczynamy do pytań luźnych, mniej intymnych do pytań intymnych

Ø Technika ....pytania
bardziej wikłane

Ø Technika pytań
naprowadzających pytania o treści z góry zakładającej odpowiedź

Ø Pytania
odroczone-kiedy nasuwa się nam pytanie w trakcie to czekamy na odpowiedni
moment by je zadać

Ø Pytania
projekcyjne-dana osoba nie mówi o jakim sprawi w wprost tylko my musimy się
domyśleć-ma na celu pokazanie postawy tej osoby

O sytuacji i odczuciach osoby prowadzącej wywiad

Kiedy mogą
pojawić się trudne odczucia

Ø Gdy mamy podobne
problemu do pacjenta

Ø jeśli będzie coś
niezgodne z naszym podglądem

Prowadzący powinien wiedzie w jakich obszarach może mieć problemy.
Powinien sam przejść własną trepie, powinien orientować się w swych problemach,
mogą być poruszane tematy wrażliwe nieakceptowane przez nas

DIAGNOZOWANIE
GRUPY

Pozycja-miejsce w
strukturze grupy

Status- wartość
przypisana danej pozycji

Rola- zbiór
zachowań, przywilejów i obowiązków związanych z pozycja

Rodzaje struktur

Władzy – ma charakter
formalny, nadany, mogący powstać w wyniku interakcji. Władza w grupie jest związana ze stosunkiem jaki wiąże pozycje w
grupie i wpływem na inne osoby w grupie (wpływ ten wiąże się w z kontrolą
zachowania) Podstawy władzy władza
może mieć pochodzenie związane z autorytetem wynikającym z wiedzy,
doświadczenia, cech osobowości dające powód lubienia. W grupie formalnej
struktura władzy jest narzucana. Osoba zajmująca wyższą pozycje kontroluje
osoby o niższej pozycji a one jej się podporządkowują

Socjometryczna – socjogram:
gwiazda, wzajemne wybory(łańcuch), sieć(każdy każdego), pary, trójkąty. Za
pomocą socjometrii badamy spoistość grupy, liczbę wzajemnych wyborów, pozycję w
grupie

Komunikacyjna – wiąże się ze
zróżnicowaniem w grupie ze względu na ilość informacji (z różnych źródeł).
Osoba posiadająca więcej inf. często wybierana jest na przywódcę. Ilość
posiadanych inf. przez osoby zależy od: cech charakteru, aktywności społecznej,
kontaktów, i od ważności danych inf. w zależności również od pozycji zajmowanej
w hierarchii grupy (inf. nieformalne plotki z dołu do góry, inf.formalne z góry
w dół)

Znając strukturę grupy, role, uwarunkowania, normy w tedy w razie
trudności, konfliktów, możemy zbadać mechanizm tego i jakoś na to wpłnąć

RODZINA

Podstawowo komórka społęczna, rodzina pochodzenia z której się
wywodzimy, nuklearna-rodzine,dzieci

Powszechnie
przez rodzinę rozumie się parę
małżeńską i jej dzieci. Istnieje jednak szereg definicji określających rodzinę.
J. Szczepański określa ją jako grupę złożoną z osób połączonych stosunkiem
małżeństwa i stosunkiem rodzice i dzieci. Zdaniem tego autora może obejmować
2-3 podzielenia , które tworzą jedno gospodarstwa domowe i zamieszkują pod
jednym dachem.

Stanowiąc pierwsze środowisko wychowawcze ,
rodzina kształtuje osobowość dziecka w stopniu najwyższym . W rodzinie dziecko
nabywa pewności siebie , zdobywa równowagę uczuciową lub przeżywa swe pierwsze
zawody . Tu dokonuje się wprowadzenie dziecka w krąg kontaktów społecznych .
Rodzina stanowi również bogate źródło wzorów zachowań w różnych sytuacjach ,
przez wiele lat wpływa na koleje życia dziecka , wyznacza jego miejsce w grupie
rówieśniczej , stymuluje ambicje i aspiracje życiowe . W prawidłowo ukształtowanej
rodzinie tkwią walory wychowawcze nie do zastąpienia przez inne środowiska.

J.
Szczepański stwierdził , że „ rodzina zapewnia jednostce zaspokojenie potrzeb
emocjonalnych , potrzeb intymnego współżycia , potrzeb zwierzania się z przeżyć
konfliktowych , wyzbycia się doznanych wydarzeń , daje poczucie bezpieczeństwa
– słowem daje możność odzyskania równowagi emocjonalnej , utrzymania tej
równowagi , a zatem utrzymania integracji osobowości ”. To wiązanie przeżyć
emocjonalnych z rodziną nadaje jej pewien swoisty rys. Wyróżnia ją spośród
innych środowisk wychowawczych . Morze ona w sposób najbardziej naturalny uczyć
miłości i życzliwości , a także w sposób
najbardziej pełny zaspokajać potrzeby fizyczne i psychiczne swoich członków , a
szczególnie potrzebę miłości , przynależności , bezpieczeństwa , życzliwych
interakcji osobistych . wpływ jaki wywiera na dziecko , jest wpływem
najwcześniejszym i mającym cech znacznej trwałości .

Rodzina
kieruje procesem poznania przez dziecko przyrody i kultury , procesem
rozumienia zjawisk i faktów otaczającego świata , uczy je rozumienia norm i ich
wartościowania . Dokonuje się to w okresie dzieciństwa przez naśladowanie
rodziców i domowników . Dziecko naśladuje zachowanie się osób , z którymi jest
emocjonalnie związane , przyjmuje ich styl bycia.

Identyfikują
się z rodzicami dziecko stara się zachować tak , jak wyobraża sobie , że zachowali
się oni w konkretnej sytuacji . Ta identyfikacja powoduje , że rodzina staje
się dla dziecka tzw. grupą odniesienia , w której opinie , oceny , zachowanie
uznaje za ważne . Przyjmuje wówczas obyczaje i styl życia kultywowany w
rodzinie za swój własny .

Każda rodzina ma swój indywidualny styl wg Forde i Herricka:

1. Każdy dla siebie- współmałżonkowie powiązani celem często
zewnętrznym - kariera

2. Dwoje przeciw światu - świat stanowi zagrożenie dla
związku, bez siebie nie damy sobie rady, ludzie o niskie samoocenie, dzieci
stanowią zagrożenie, świat jest niebezpieczny, zły, wrogi

3. Jedna osoba troszczy się o dom rodzinę, zarabia, utrzymuje
cały dom a druga na tym żeruje, wykorzystuje (rodziny alkoholików) dzieci
odrzucane

4. Dopóki śmierć nas nie rozłączy-choćby niewidomo jak było
źle ten związek musi trwać. Istnieją zasady aby nie mówić co się czuje. Tu
często występują samobójstwa. Miłość utożsamiana jest z bólem

Kiedy dziecko dorasta dochodzi do konfliktów potrzeb zarówno
własnych jak i rodziny chodzi tu o potzreby bezpieczeństwa, odpowiedzilności,
niezależności, założenia rodziny. Rodzice z jednej strony chcą aby dziecko się
wyniosło z domu i założyło rodzinę ale z drugiej ciągle czują, że powinno
zostać z nimi – konflikt wewnątrzpsychiczny.

Rodzaje konfliktów rodzic-dziecko

Koncepcja Jankowskiego

1. Gotowość do odejścia u dzieci i pozwolenie na to
rodziców-rozwiązanie konfliktu, dziecko odchodzi

2. Gotowość do odejścia u dzieci ale brak tej gotowości u
rodziców. Dochodzi do rozstania w gniewie, kłótni, kryzys, u rodziców pojawiają
się uczucia pustki, rozgoryczenia, smutku(ja dla ciebie tyle zrobiłem) a u
dziecka pojawia się poczucie winy

3. Brak gotowości dziecka a rodzice sugerują i naciskają na
odejście. U dziecka pojawia się poczucie krzywdy, mogą pojawić się zachowania
manipulacyjne, popadanie w różne kłopoty, manifest zaopiekujcie się mną, u
rodziców pojawia się poczucie winy, dochodzi do rozstania przez kryzys

4. Brak gotowości ze strony dziecka jak i rodziców, konflikt
zostaje nie rozwiązany. Dzieci nie potrafią żyć bez rodziców a rodzice bez
dzieci, kompensacyjny charakter związku. związek symbiotyczny – u dziecka
poczucie bycia innym(brak partnera) rodzice widzą, ze dziecko cierpi, próbują
mu pomuc traktując go na zasadzie przywilejów. Dziać się tak może daltego, z
Gotowość do odejścia u dzieci, że jeden z rodziców może kompensować sobie złe
stosunki z współmałżonkiem. Zwiazek iędzy rodzicami a dzieckiem miał najpierw charkter kompensacyjny (nie
doszło do spełnienia związków partnerskich) pojawiają się obawy przed
opuszczeniem i oceną

Cykl rodziny wg Jankowskiego przebiega następująco:

1. Faza socjalizacji-dziecko kształtuje tu swą osobowość, przystosowanie
do świta zew, zdobywa umiejętności radzenia sobie ze światem

2. Faza konfliktu rozstaniowego-w fazie kryzysu dochodzi do
rozstania. Przy czynnikach sytuacyjnych nie sprzyjających rozstaniu

Koncepcja
Jacksona dotycząca homeostazy w rodzinie

1. Rodzina powinna tak funkcjonować aby osiągnąć równowagą, w
sposób jawny lub kryty członkowie pomagają sobie, aby ograniczyć zmiany w
homeostazie

2. Relacje w małżeństwie wpływają na rodzaj homeostazy

3. Jeśli coś się dziej z członkiem to odczuwają to wszyscy

Środowiskowe
uwarunkowywania psychopatii

Ø Złe warunki
ekonomiczne środowiska

Ø Brak zachęty ze
strony rodziców do nauki

Ø Odrzucenie przez
rodziców

Osobowość psychopatyczna chłodna uczuciowo,
niezdolna do przeżywania uczuć