Społeczeństwo polskie po kilkuletnim
okresie zasadniczych przemian ustrojowo-społecznych, charakteryzuje się wieloma
przejawami życia, typowymi dla wysoko rozwiniętych społeczeństw zachodnich.
Pomimo przejścia z jednego systemu socjalistycznego do kapitalistycznego,
zderzenie jednej kultury „rodzinnej” z „zachodnią", sprzyja osłabieniu
funkcjonowania instytucji sterowania życiem społecznym, produkuje
marginalizację życia publicznego, wyzwalając łańcuch czynników kryminogennych.
Do zjawisk szczególnie niebezpiecznych charakteryzujących się dynamiką wzrostu
i obniżeniem wieku uczestników należy zaliczyć: przestępczość nieletnich,
alkoholizm, nikotynizm, narkomanie, zakażenia wirusem HIV.

Generalnie okres transformacji sprzyja
rozwojowi różnych form patologii społecznych

i nieprzystosowaniu społecznemu wśród
młodzieży.

Przez nieprzystosowanych społecznie
należy rozumieć osoby z zespołem skumulowanych objawów, które wchodzą w otwarty
konflikt z normami:

- obyczajowymi

- moralnymi

- społecznymi

a także uczestniczą w podkulturze i
identyfikują się z ich standardami.

Natomiast A. Podgórecki twierdzi, że przez nieprzystosowanie społeczne
należy rozumieć ten rodzaj zachowań, ten typ instytucji, ten typ funkcjonowania
jakiegoś systemu społecznego, który pozostaje w zasadniczej, nie dającej się
pogodzić sprzeczności ze światopoglądowymi wartościami, które w danej
społeczności są akceptowane.

Kolejna
definicja nieprzystosowania społecznego sformułowana przez Konopnickiego brzmi
następująco „jest to odchylenie się od normy w zachowaniu danego człowieka,
przy czym przez normę będziemy rozumieć tutaj zasady moralne, obyczaje i
zwyczaje przyjęte w danym środowisku. Stopień odchylenia od tej normy będzie świadczył
o sile i natężeniu zaburzenia”

Istnieją dwa czynniki predyspozycyjne towarzyszące
nieprzystosowaniu społecznemu. Są to:

A -czynniki organiczne,
czyli wszelkie zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (np: charakteropatia),
oraz psychiczne, uwarunkowane przede wszystkim czynnikami dziedziczności i
obejmujące sferę emocjonalną i wolicjonalną.

B -czynniki społeczne,
tkwiące w środowiskach, które preferują zachowania antagonistyczno-destruktywne
(np: rodzina, szkoła, sąsiedztwo, rówieśnicy).

Ad.a.

Czynniki organiczne występujące w okresie niepomyślnie przebiegającej
ciąży:

- wylewy krwi do mózgu.

- zastój żylny i związana
z tym ischemia(niedokrwienie miejscowe)..

- niedotlenienie mózgu w
następstwie zamartwicy.

- bezpośrednie zniszczenie
okolic mózgowia na skutek mechanicznego urazu.

- zmiany obrzękowe
towarzyszące wymienionym zaburzeniom.

Przebyte urazy porodowe mózgu są do tego stopnia niebezpieczne, że często
rzutują w sposób zasadniczy na osobowość danej jednostki.

Ad.b

Czynniki społeczne

1. rodzina

- poziom kultury życia rodzinnego

- atmosfera życia w domu rodzinnym oraz kultura pożycia
rodziców i kultura współżycia
pozostałych osób w rodzinie: nieporozumienia, zatargi, nawyki, uzależnienia.

- Stosunek odniesienia rodziców do dziecka i vice versa,
poczucie bezpieczeństwa dziecka w rodzinie, zaspakajanie potrzeb.

2. szkoła

- stosunki interpersonalne w układzie; nauczyciel –
uczeń i odwrotnie

- stosunki miedzy uczniami

- utrudnienia i opóźnienia w nauce szkolnej

3. rówieśnicy

- brak porozumienia z kolegami

- poczucie odrzucenia

- brak akceptacji

Jednak nie tylko wymienione wyżej czynniki społeczne i organiczne
powodują nieprzystosowanie społeczne. Jakie zatem przyczyny motywują młodych
ludzi do zachowań destruktywnych? Oto kilka grup czynników:

- Niezadowolenie
z obecnych warunków życia i pragnienie warunków lepszych, często podsycane lekturą i oglądaniem filmów,
budzących chęć osiągnięcia dobrobytu, przeżycia przygody zdobycia rozgłosu.

- Pragnienie zdobycia bogactwa w sposób łatwy i nie wymagający
wysiłku.

- Uczucie nudy, wynikające z braku poważniejszych, jasno i
wyraźnie określonych obowiązków oraz braku okazji do konstruktywnej społecznie
reakcji.

- Tendencja do rozładowywania napięcia przez picie alkoholu
lub używanie narkotyków.

- Dążenie do uzyskania zadowolenia seksualnego, wzmacniane
zarówno przez filmy

- i czasopisma, jak i przez uczucie niepewności psychicznej i
społecznej izolacji oraz lęku.

- Dążenie do wyładowania wrogości i zademonstrowania swojej
przewagi i dominacji, co polepsza samopoczucie zachwiane porażkami życiowymi i
uświadamianiem sobie własnej izolacji od otoczenia społecznego.

- Chęć dokonania czegoś i zwrócenia na siebie
uwagi innych osób, podsycane ich
obojętnością i okazywaniem przez nie lekceważenia.

W swojej pracy chciałbym skupić się na czterech
rodzajach nieprzystosowania społecznego:

I. alkoholizmie

II. nikotynizmie

III. narkomanii

IV. chorobą AIDS

Ad.I.

W ostatnich kilku latach obserwuje się
wyraźny wzrost zagrożeń alkoholowych wśród młodzieży. Z roku na rok wzrasta
liczba młodych, którzy sięgają po napoje alkoholowe

a maleje liczba abstynentów.
Jednocześnie obniża się wiek inicjacji alkoholowej. Z raportu "Młodzież a
alkohol 94" wynika, że obecnie wśród chłopców szkół średnich zaledwie
niecałe 10 procent to abstynenci (jeszcze kilka lat temu abstynentów było dwa
razy tyle). Natomiast wiek inicjacji alkoholowej dla większości z nich obniżył
się do 13-tego roku życia. Sytuacja wśród dziewcząt jest niewiele lepsza. .
Choroba alkoholowa pojawia się tym szybciej im wcześniej następuje inicjacja
alkoholowa. W wieku rozwojowym alkoholizm może rozwinąć się nawet już po kilku
miesiącach od wypicia pierwszej puszki piwa.

Młodzi ludzie sięgają po alkohol z kilku
głównych powodów:

- pragnienie zapewnienia sobie dobrego samopoczucia
emocjonalnego – ludzie po alkoholu czują się swobodniej, łatwiej nawiązuje się
im kontakty z innymi ludźmi, dlatego po alkohol często sięgają osoby nieśmiałe
zakompleksione

- chęć zapomnienia o swoich problemach, rygorystycznych
rodzicach, o zerwaniu

z partnerem

- brak perspektyw – życie wydaje się bezsensowne, głupie, a
otaczający świat prezentuje okrucieństwo, nienawiść, smutek

- brak zrozumienia w domu rodzinnym – gdy dom rodzinny nie
jest żadnym azylem, brakuje autorytetów najfajniej jest kupić butelkę i wypić
ja ze znajomymi

- obawa przed odrzuceniem przez grupę – często młodzi ludzie
musza się tłumaczyć dlaczego nie chcą pić. Poza tym traktuje się go jak kogoś
obcego innego. Często nie zaprasza się takiej osoby na imprezy „bo i tak nie
będzie piła”

Alkohol wywołuje nieodwracalne zmiany w
ludzkim organizmie a także w psychice człowieka. Nadmierne picie alkoholu
powoduje wiele chorób i ma ujemny wpływ na wiele układów i narządów
wewnętrznych. Zbyt duże ilości alkoholu powodują uszkodzenia takich narządów i
układów jak:

1. układ nerwowy

2. układ pokarmowy

3. układ krążenia

4. układ odpornościowy

5. układ oddechowy

6. zmiany hormonalne

7. zmiany skórne

8. zmiany nowotworowe

ad.1.
Układ nerwowy

Układ nerwowy jest wyjątkowo wrażliwy na
działanie alkoholu etylowego a szczególnie jego metabolitów. To właśnie w
układzie nerwowym najwcześniej i najwyraźniej ujawniają się skutki
neurotoksycznego działania etanolu. Na powstawanie patologicznych zmian w tym
układzie wpływają dodatkowo, spowodowane przez alkohol, niedobory witaminowe.

W obwodowym układzie nerwowym na plan pierwszy wysuwa się
zapalenie wielonerwowe (polineuropatia). Powstaje ono w wyniku zmian czynności
i struktury nerwów naczyń obwodowych wywołanych czynnikami niezakaźnymi a w tym
konkretnym przypadku szeroko rozumianym działaniem alkoholu i jego metabolitów.
Charakteryzujące się przede wszystkim zaburzeniami czucia w odsiebnych
odcinkach kończyn (parestezje i osłabienie), nerwobólami oraz bolesnością
uciskową nerwów, osłabieniem bądź brakiem odruchów ścięgnistych a także bólami
mięśniowymi. W skrajnych przypadkach mogą wystąpić niedowłady a nawet
porażenia. ). Zmianom w obwodowym układzie nerwowym towarzyszą prawie zawsze
zmiany mięśniowe manifestujące się osłabieniem siły i zanikami mięśni. Dochodzi
również do osłabienia siły skurczu mięśni gładkich m.in. macicy i jelit.
Przewlekłe spożywanie etanolu może również spowodować poważne problemy ze
wzrokiem będące wynikiem toksycznego uszkodzenia pozagałkowej części nerwu
wzrokowego (tzw. toksyczna neuropatia wzrokowa, która przejawia się różnego
stopnia zaburzeniami widzenia, do pełnej ślepoty włącznie oraz różnego typu
ograniczeniami pola widzenia i niekiedy prowadzi do zaniku nerwu wzrokowego)
oraz retinopatią siatkówkowo - naczyniówkową. U osób spożywających duże ilości
alkoholu obserwuje się w ośrodkowym układzie nerwowym, w 50 - 90% przypadków,
poszerzenie układu komorowego oraz zaniki korowe głównie

w okolicach skroniowych i czołowych.

Stwierdzane w badaniach zmiany są wynikiem nie tylko
uszkadzającego działania alkoholu

i jego metabolitów na mózg, ale także wielu różnych czynników
towarzyszących zespołowi uzależnienia od alkoholu (m.in. urazy, wahania
ciśnienia krwi, zaburzenia przepływu krwi przez mózg w stanach upicia, okresy
bezdechu w stanach głębokiego zatrucia, różnego rodzaju schorzenia, niedobory
żywieniowe itp.). Ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym związane jest
także występowanie drgawkowych napadów abstynencyjnych nazywanych często
padaczką alkoholową. W autonomicznym układzie nerwowym, wynikiem działania alkoholu
może być neuropatia nerwu błędnego, którego uszkodzenie powoduje porażenie
podniebienia miękkiego, gardła i krtani.
Ad.2. Układ pokarmowy

Śluzówki

Najczęściej spotykane w układzie
pokarmowym zmiany to Przewlekłe stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej,
przełyku, żołądka i dwunastnicy, zaburzenia perystaltyki przełyku

i jelit oraz upośledzone wchłanianie
prowadzące do powstania niedoborów pokarmowych. Alkohol powoduje osłabienie
zwieracza przełyku i urazowe pęknięcia przełyku.

Wątroba

Wątroba, w której metabolizowana jest
większość alkoholu, reaguje na jego nadmierną ilość kolejno: stłuszczeniem,
zapaleniem, zwłóknieniem, marskością. Stłuszczenie
wątroby polega na nadmiernym odkładaniu się tłuszczu w komórkach wątrobowych i
jest procesem

w znacznym stopniu odwracalnym tzn.
ustępuje po zaprzestaniu picia. Objawy stłuszczenia manifestują się
dolegliwościami w okolicy prawego podżebrza i wyraźnym powiększeniem wątroby.
Alkoholowe zapalenie wątroby jest kolejnym etapem jej uszkodzenia a objawy

i dolegliwości są bardziej nasilone niż
w stłuszczeniu. Jeżeli osoba z alkoholowym zapaleniem wątroby pije nadal, w
około 80% przypadków, rozwija się zwłóknienie przechodzące w marskość. Marskość
wątroby jest stanem, w którym miąższ wątroby (hepatocyty) zostaje zastąpiony
przez włóknistą tkankę łączną, która jest bezwartościowa

z punktu widzenia funkcji wątroby a
jednocześnie utrudnia przepływ krwi przez wątrobę. Objawami marskości są:
ogólne osłabienie, chudnięcie, obecność płynu w jamie brzusznej, obrzęki,
żółtaczka oraz żylaki przełyku, które mogą powodować obfite krwotoki. Pierwotny
rak wątroby w 75% przypadków (wg. innych autorów u 15-20%), rozwija się na
podłożu marskości.

Trzustka

Większość tj. ok. 65% ostrych i przewlekłych zapaleń trzustki oraz
związane z nimi uszkodzenia tkanki gruczołowej mają u podłoża nadmierne
spożywanie alkoholu. Alkohol powoduje bowiem zagęszczenie i wytrącanie się, w
kanalikach trzustkowych, substancji białkowych (białkowych "korków",
czopów). Spowodowane zaczopowaniem kanalików stany zapalne połączone są często
z "autotrawieniem się" trzustki. Inny mechanizm polega na tym, że
alkohol powodując nadmierne pobudzenie wydzielania przez trzustkę wywołuje stan
zapalny i skurcz dwunastnicy oraz przewodu trzustkowego a to utrudnia odpływ
wydzielanych przez trzustkę enzymów trawiennych do dwunastnicy. Przewlekłe,
nawracające stany zapalne trzustki są częściej związane z alkoholizmem niż
ostre zapalenia trzustki. Przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych badania
wykazały, że ponad 75% pacjentów cierpiących na przewlekłe zapalenie trzustki
miało w przeszłości doświadczenia z intensywnym piciem a choroba pojawiała się
zwykle w przeciągu 5 do 10 lat po takich doświadczeniach. Ostre zapalenia
trzustki wiążą się z prawie 5% ryzykiem zgonu natomiast ich przyczyną jest w
10-20% alkoholizm.

Ad.3 Układ krążenia

Nadciśnienie

Rozpowszechnienie nadciśnienia
tętniczego wśród mężczyzn nadużywających alkoholu waha się w granicach
10-30%.Nadciśnienie jest głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia krwotoku
mózgowego lub udaru oraz zawału serca. Liczne badania wskazują na to, że częste
spożywanie alkoholu ma ścisły związek z większą skłonnością do nadciśnienia.
Stwierdzono, że różnorodne powikłania nadciśnienia tętniczego, w tym również
związane z nimi zgony, zwiększają się wraz ze wzrostem spożycia alkoholu.
Badania wykazują jednocześnie, że wraz z zaprzestaniem picia nadciśnienie
tętnicze może być częściowo odwracalne.

Zaburzenia rytmu

Zarówno ostre zatrucie alkoholem jak i
jego przewlekłe spożywanie mogą powodować niemiarowość lub zaburzenia rytmu
pracy serca. Do przedsionkowych zaburzeń rytmu związanych z przewlekłą
konsumpcją alkoholu należą migotanie (ok. 15-20% migotań idiopatycznych) i
trzepotanie przedsionków. Nagłe zgony w populacji alkoholików tłumaczone są
częściowo występowaniem arytmii. Alkohol zaburza automatyzm węzła zatokowo -
przedsionkowego i może wydłużać przewodzenie impulsów), może również prowokować
częstoskurcze.

Zaburzenia hematologiczne

U osób uzależnionych od alkoholu
spotykane są często zmiany morfologiczne w szpiku kostnym, które uniemożliwiają
prawidłowe funkcjonowanie układu krwiotwórczego. Alkohol działa w sposób
bezpośredni na wszystkie elementy morfotyczne krwi i ich rozwój. Wpływ na
krwinki czerwone następuje poprzez obniżenie poziomu kwasu foliowego oraz
hamowanie syntezy DNA. Stwierdzono także toksyczne działanie alkoholu na
megakariocyty oraz niszczenie płytek krwi w śledzionie. Liczba płytek może
powrócić do normy już po kilku dniach abstynencji.

Choroby naczyń mózgowych

Wynikiem chorób naczyń mózgowych są m.in. udary. Powstają one na
skutek upośledzonego przepływu krwi przez te naczynia lub wydostania się krwi
poza naczynie. Zwiększone ryzyko udaru i krwotoku wiąże się z hamowaniem przez
alkohol trombogennej aktywności płytek krwi, zwiększoną tendencją do skurczu
naczyń oraz wspomnianym wcześniej wzrostem ciśnienia krwi.

Ad.4 Układ odpornościowy

Układ odpornościowy składa się z
narządów przystosowanych do obrony organizmu przed obcymi substancjami
(grasica, śledziona, węzły chłonne, szpik kostny) oraz wyspecjalizowanych
komórek takich jak limfocyty oraz makrofagi. Przewlekłe spożywanie alkoholu
hamuje funkcje układu odpornościowego co manifestuje się zwiększoną
wrażliwością na choroby zakaźne, zapalenie płuc, gruźlicę czy nawet raka.
Alkohol upośledza m.in. zdolność limfocytów do spełniania ich funkcji (np. do
produkcji przeciwciał przeciw obcym antygenom) oraz osłabia ich aktywność.
Powoduje także obniżenie aktywności komórek NK, które są istotnym czynnikiem
obronnym przeciwko przerzutom nowotworowym.

Ad.5 Układ oddechowy

Spotykane często, u osób nadmiernie
pijących, przewlekłe zapalenia błony śluzowej tchawicy i oskrzeli prowadzą do
zwiększonej podatności na choroby układu oddechowego. U osób palących i
nadużywających alkoholu 10-krotnie częściej niż w grupie kontrolnej występuje
rak jamy ustnej, krtani oraz tchawicy.

Ad.6 Zmiany hormonalne

Zmiany hormonalne manifestują się u
mężczyzn powiększeniem gruczołów piersiowych, zmianą typu owłosienia,
osłabieniem lub zanikiem zarostu na twarzy a u kobiet - zanikiem jajników,
pojawieniem się zarostu na górnej wardze i "pogrubieniem" głosu.
Następstwem tych zmian są często zaburzenia potencji i miesiączkowania,
bezpłodność oraz wcześniejsze przekwitanie.

Ad.7 Zmiany skórne

Powstają pośrednio i są skutkiem
działania alkoholu na przewód pokarmowy i wątrobę. Najbardziej widoczne są
przebarwienia i pajączkowate znamiona naczyniowe (zwłaszcza na skórze twarzy)
oraz przekrwienie twarzy z zapaleniem spojówek i obrzękami. Nierzadko
towarzyszy im uogólniony świąd, który może poprzedzać wystąpienie objawów
marskości wątroby.

Ad.8 Zmiany nowotworowe

Badania wykazują, że nadużywanie
alkoholu wiąże się także ze zwiększonym ryzykiem powstania zmian nowotworowych
szczególnie wątroby, przełyku, części nosowej gardła, krtani i tchawicy.
Zaobserwowano również, że u kobiet pijących alkohol częściej występuje rak
sutka. Wiąże się to m.in. z osłabieniem systemu odpornościowego organizmu.

Ad.II.

Nikotyna jest najbardziej
rozpowszechnionym nałogiem. W kraju 50 procent mężczyzn i 30 procent kobiet
codziennie wypala około 15 papierosów. Najmłodsi, 7-8 letnie dzieci zaczynają
palić jeszcze w szkole podstawowej.

Przyczyny
dla których sięgamy po papierosy są różne. Do najważniejszych należy zaliczyć:

- chęć zaszpanowania

- pragnienie rozładowania napięcia

- stres

- strach przed odrzuceniem przez rówieśników

- moda

- wpływ reklam w czasopismach i na bilbordach

- nuda

- ciekawość

Palenie tytoniu ma bardzo negatywny
wpływ na organizm człowieka. Podobnie jak alkohol

powoduje ono wiele chorób i prowadzi do
uzależnienia.

Do
głównych chorób wywoływanych przez
palenie tytoniu można zaliczyć:

Nowotwory
złośliwe płuc: Wykazano, że od 90-95% nowotworów złośliwych rozwija się u osób
palących w różnym czasie od rozpoczęcia tego nałogu w zależności od typu
tytoniu, wieku rozpoczęcia palenia, ilości wypalanych papierosów czy cygar,
czasu palenia. Ryzyko zachorowania zmniejsza się o połowę w przypadku palenia
papierosów z filtrem a czas od zadziałania czynnika rakotwórczego do
rozwinięcia pełnych objawów choroby wynosi od 15-20lat. Po zaprzestaniu palenia
ryzyko zachorowania zmniejsza się o połowę po 5 latach a zbliża się do ryzyka
osoby niepalącej po około 10 latach. Uważa się również, że około 20-30%
nowotworów złośliwych płuc u osób niepalących jest związanych z paleniem
biernym (palący partner w domu, palący koledzy w pracy itp.) gdyż w strumieniu
bocznym znajduje się 5 razy więcej tlenku węgla, 2-3razy więcej nikotyny,
3-4razy więcej substancji rakotwórczych.

Nowotwory
jamy ustnej, gardła, przełyku i krtani: Te nowotwory związane są w
szczególności z paleniem cygar i fajek i występują około 2-20 razy częściej u
osób palących niż niepalących.

Nowotwory
innych narządów: Rozwój nowotworów może dotyczyć również innych narządów
takich jak pęcherz moczowy, trzustka, nerki, żołądek, białaczki. Związane jest
to ze składem dymu tytoniowego, którego składniki są rozpuszczalne w płynach
tkankowych i tą drogą docierają do różnych narządów.

Choroby
układu krążenia: Częstość zachorowania i liczba zgonów z powodu zawału
serca, tętniaka aorty, nadciśnienia tętniczego, schorzeń degeneracyjnych
mięśnia sercowego, schorzeń naczyń mózgowych, schorzeń naczyń obwodowych,
krwotoku mózgowego jest większa u osób palących jak niepalących. Palenie papierosów
prowadzi do zwiększenia zawartości cholesterolu, rozwoju blaszek miażdżycowych.
Palenie papierosów beznikotynowych lub niskonikotynowych nie zmniejsza ryzyka
zawału mięśnia sercowego wśród palących.

Choroby
nienowotworowe układu oddechowego: Przewlekła obturacyjna choroba płuc
jest chorobą występującą 20-30 razy częściej u osób regularnie i intensywnie
palących i jest przyczyną rannego odksztuszania, kaszlu, zaburzeń oddychania.

Składniki
dymu tytoniowego i ich wpływ na organizm człowieka:

W dymie tytoniowym znajduje się ponad
4000 różnych substancji, wiele o działaniu toksycznym, mutagennym
(uszkadzającym DNA), taratogennym (uszkadzającym płód), kancerogennym
(powodującym rozwój nowotworów). Substancje te znajdują się w dwóch frakcjach
dymu: gazowej oraz cząsteczkowej zawieszonej w wodzie tworzącej tzw. ciała
smołowate. Niektóre z nich działają jedynie miejscowo w jamie ustnej, drogach
oddechowych podczas gdy inne po wchłonięciu do układu krążenia wywierają
działanie na większość tkanek i organów człowieka.

Do
najważniejszych składników dymu tytoniowego należą:

· nikotyna-Substancja (alkaloid) przyswajana
jedynie w 10% przez organizm człowieka, szybko metabolizowana i usuwana przez
nerki. Podana dożylnie dawka nikotyny zawarta w jednym papierosie może zabić
dorosłego człowieka. Nikotyna działa na wszystkie narządy naszego ciał a w
szczególności na:

1. ośrodkowy układ nerwowy-Działanie za pośrednictwem takich
neuroprzekaźników jak acetylocholina, nor adrenalina, serotonina, dopamina
powoduje w zależności od stężenia albo pobudzenie (płytkie zaciąganie) albo
uspokojenie (głębokie zaciąganie) co stanowi mechanizm uzależnienia
biologicznego od nikotyny. Bardzo wysokie stężenie nikotyny blokuje
przewodzenie impulsów w układzie nerwowym.

2. układ krążenie- Przyspieszenie czynności pracy serca,
wzrost ciśnienia tętniczego krwi, skurcz naczyń obwodowych.

3. układ oddechowy-Zwiększenie głębokości i częstości
oddechów. Dawki śmiertelne porażają ośrodek oddechowy w rdzeniu przedłużonym.

4. układ pokarmowy- Małe dawki pobudzają perystaltykę jelit a
wyższe opóźniają perystaltykę powodując zwolnienie opróżniania z żołądka co
przedłuża uczucie sytości po jedzeniu.

· substancje smołowate (rakotwórcze)-Dym tytoniowy
inicjuje oraz pobudza rozwój nowotworów. Zawiera około 60 substancji
rakotwórczych lub współrakotwórczych, które znajdują się zarówno w głównym
strumieniu dymu jak i bocznym nierzadko w większym stężeniu, na który narażone
są osoby nie palące. Do najważniejszych należą:

1. węglowodory aromatyczne (np benzopiren)

2. nitrozaminy (np N-nitrozonornikotyna)

3. estry kwasów tłuszczowych

4. metale ciężkie

5. pierwiastki promieniotwórcze (np kadm, polon)

6. chlorek winylu

· substancje drażniące-Są to
substancje, które działają głównie w drogach oddechowych i w skład ich wchodzą:

1. związki zwężające oskrzela i powodujące kaszel

2. związki upośledzające ruch rzęsek w drogach oddechowych-
Zaburzają one funkcję samo oczyszczającą oskrzeli i płuc doprowadzając do
częstszych infekcji.

3. związki pobudzające wydzielanie śluzu- Duże ilości śluzu mogą
być przyczyną częściowego lub całkowitego zamknięcia oskrzeli.

· tlenek węgla- Stanowi od 1-5% wdychanego gazu
i jest wynikiem niecałkowitego spalania dymu tytoniowego. Gaz ten około 200
razy łatwiej wiąże się z hemoglobiną tworząc karboksyhemoglobinę, która nie
przenosi tlenu obniżając w ten sposób stężeniu hemoglobiny nawet o 15%. Tlenek
węgla powoduje zmniejszenie tolerancji wysiłku, wzrost agregacji płytek krwi co
może być związane z rozwojem miażdżycy, zmniejszenie wagi ciała dzieci matek
palących.

Udowodniono, że podobnie, jak w
przypadku uzależnienia od narkotyków, alkoholu i pewnych leków, u nałogowych
palaczy papierosów występują objawy tolerancji na określoną dawkę nikotyny i
tzw. zespołu odstawienia. Zwrócono też uwagę, że odsetek ludzi wracających do
palenia jest bardzo wysoki oraz zbieżny w czasie i prawie taki sam, jak w
przypadku narkomanów czy alkoholików. Objawy zespołu odstawienia ujawniają się
już po kilku godzinach i mogą trwać nawet wiele miesięcy. Nagłe odstawienie
nikotyny albo zmniejszenie jej dawki wywołuje w ciągu 24 godz. przynajmniej 4 z
poniższych objawów psychoorganicznych:

1. chęć zapalenia papierosa (głód nikotynowy)

2. stany lękowe

3. irytacje

4. pogorszenie nastroju

5. trudności z koncentracją

6. bezsenność

7. niepokój

8. zmęczenie

9. zwolnienie tętna

10. wzmożenie apetytu

11. zwiększenie masy ciała

Warto
też zapamiętać, że:

1. Paląc papierosy zwiększa się ryzyko wystąpienia zawału
serca i udaru mózgowego trzykrotnie.

2. Wypalenie każdego papierosa wiąże się z natychmiastowym
wzrostem ciśnienia tętniczego i przyspieszeniem akcji serca. Efekt ten jest
szczególnie wyraźny podczas palenia pierwszego papierosa w godzinach porannych,
kiedy ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgowego jest największe.

3. Podczas palenia papierosów dochodzi do skurczu tętnic
unaczyniających mięsień sercowy (tzw. naczyń wieńcowych). Dlatego też palenie
papierosów może być przyczyną zawału mięśnia sercowego nawet w przypadku
niewielkich zmian miażdżycowych w naczyniach wieńcowych.

4. Palenie papierosów zmniejsza skuteczność leczenia
nadciśnienia tętniczego. Leczenie łagodnego nadciśnienia tętniczego lekami
często nie zapobiega wystąpieniu powikłań związanych z nadciśnieniem, jeżeli
pacjenci jednocześnie palą papierosy. Znany jest fakt częstszego występowania
nadciśnienia złośliwego u palaczy.

5. Bierne wdychanie dymu tytoniowego wywiera szczególnie
niekorzystny wpływ na układ krążenia u dzieci.

6. Palenie nawet 5 papierosów dziennie wiąże się ze wzrostem
ryzyka wystąpienia powikłań nadciśnienia tętniczego.

7. U osób palących znacznie częściej niż u niepalących
dochodzi do konieczności amputacji nóg (z powodu miażdżycy tętnic kończyn
dolnych).

8. Papierosy mogą być źródłem impotencji u mężczyzn i zaburzeń
płodności u kobiet. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań w
czasie stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych.

9. U kobiety palącej w czasie ciąży mogą wystąpić zaburzenia w
rozwoju płodu i w następstwie częstsze zgony noworodków.

10. Badania naukowe
wskazują, że w porównaniu z papierosami tradycyjnymi palenie papierosów light i
ultra light nie zmniejsza ryzyka wystąpienia zawału mięśnia sercowego.

11. Palenie
papierosów jest w Polsce przyczyną co drugiego zgonu mężczyzn w wieku 35-69 lat

ad. III.

Narkomania jest nałogowym odurzeniem się
środkami uzależniającymi pochodzenia naturalnego lub syntetycznego. Zażywanie
różnych środków odurzających nie jest zjawiskiem nowym ani też symptomem
naszych czasów. Znane już było w starożytności w wielu krajach. Niepokojąca
jest natomiast obecni powszechność tego zjawiska. Narkomanii ulegają dziś
dzieci, młodzież i dorośli. Wśród narkomanów są zarówno mężczyźni jak i kobiety
oraz przedstawiciele niemal wszystkich zawodów. W stosunku do dawnych czasów
środowiskowe uwarunkowania związane z masową produkcja narkotyków,
zorganizowanym handlem i zażywaniem dużej ilości środków toksycznych. Zmieniła
się dynamika i motywacja narkomanii. Masowość środowisk, w których żyje i
działa współczesny człowiek, oraz masowość produkcji narkotyków i właściwość
uzależniająca samych środków odurzających – wszystko to wpływa na gwałtowny
wzrost tego zjawiska. W wielu krajach, także i w Polsce, mamy do czynienia z
politoksykomanią – nadużywaniem różnorodnych substancji chemicznych,
farmaceutycznych i narkotycznych pochodzenia naturalnego lub syntetycznego.
Współczesny przemysł chemiczny i farmaceutyczny sprzyja rozpowszechnianiu się
narkomanii. Notuje się znaczny wzrost narkomanii wśród młodzieży. W kręgu
różnych uzależnień od klasycznej
narkomanii coraz częściej pojawiają się nowe formy: nadużywanie narkotyków
chemicznych i rozpuszczalników (toksykomania), środków leczniczych (lekomania).
W Polsce problem narkomanii pojawił się dopiero pod koniec lat
sześćdziesiątych. Nowe zjawiska społeczno-kulturalne (kontestacja młodzieży) ,
będące wynikiem ideologii m.in. hippies, legły u podstaw rozwoju narkomanii
wśród młodzieży. Najpopularniejszym Środkiem odurzającym był trójchloroetylen,
popularnie zwany „tri”. Ponadto stosowano tardyl, glimid i parkopan. Używano
również różnorodnych zmienników, jak kleje (butapren) i rozpuszczalniki. Postać
zamiennikowa była tylko wstępną fazą wejścia w nałóg, a gdy to się stało –
sięgano po narkotyki klasyczne.

W latach siedemdziesiątych nastąpił
okres „narkomanii lekowej”. Głównym źródłem narkotyków były wówczas apteki
otwarte, szpitale, i zakłady produkujące środki odurzające. Od 1976 r. Wystąpił
gwałtowny wzrost domowej produkcji środków odurzających i „mleczka makowego”,
przetworów ze słomy makowej, jak „makiwaram”, „kompot”, „hera”.

Pierwsze próby przeciwdziałania
narkomanii (1969-1972) były nieudolne i chaotyczne. Brak odpowiedniej ustawy,
norm prawnych utrudniał przeciwdziałanie. W wielu przypadkach narkomanii byli
bezkarni i mieli zbyt łatwy dostęp do narkotyków. Służba zdrowia nie była
przygotowana do przyjęcia na leczenie większej liczby pacjentów uzależnionych.
Personel nie był przygotowany do leczenia uzależnionych pacjentów. Obecnie w
Polsce, podobnie jak w innych krajach brak jest pełnej informacji na temat
narkomanii, ponieważ nierealne wydaje się opracowanie danych statystycznych wskazujących
ilość osób uzależnionych, eksperymentujących czy okazjonalnie przyjmujących
środki zmieniające świadomość. Na obraz takiej sytuacji wpływa kilka czynników:

zmieniająca się
scena narkotyczna – różnorodność oferowanych narkotyków i łatwość dostępu do
nich,

Postrzeganie
narkomanii jako zjawiska marginalnego,

Brak edukacji na
temat narkomanii wśród służby zdrowia, psychologów, pedagogów,

Mała wiedza
społeczna o narkomanii,

Liberalne
ustawodawstwo.

Powody dla których ludzie sięgają po
narkotyki. T. Dimoff i S. Carper w książce pod tytułem Jak rozpoznać czy dziecko
sięga po narkotyki?, podają powody, dla których dzieci, młodzież sięgają po
narkotyki.

1) Chęć odurzenia się. Używanie
narkotyków tylko w celu odurzenia się, a więc przeżywania przyjemnych wrażeń,
jest oczywiste. Dążenie do przyjemności jest i będzie podstawowym motorem
ludzkich zachowań. Dzięki narkotykom spędzić można przyjemne chwile.

2)Ciekawość i nuda. Ciekawość jest
naturalna cechą dzieciństwa i młodości. Pomimo zagrożeń z nią związanych,
ciekawość u dziecka jest warunkiem jego rozwoju. Bez niej nigdy nie nauczyłoby
się chodzić, pisać i czytać orz rozumieć, jak funkcjonuje świat wokół niego.
Narkotyki otwierają przed dzieckiem perspektywę zaspokajania ciekawości. Nuda,
natomiast dosyć często powoduje, że dzieci skłonne są wtedy robić rzeczy,
których - jak dobrze wiedzą - robić nie powinny . Narkotyki potrafią wypełnić
czas, nie ma lepszego sposobu na jego marnotrawienie. Sama próba
„zorganizowania” narkotyków może zająć całe popołudnie i stać się atrakcyjną
przygodą. Czas zabierają także czynności poprzedzające samo odurzanie się:
skręcanie jointów, nabijanie fajek itd.

3) Wpływ grupy rówieśniczej. Dzieci nie
przeciwstawiają się grupie, presji rówieśniczego środowiska, głownie ze względu
na dużą potrzebę akceptacji. Wypalenie jointa jako warunek bycia aprobowanym
przez grupę jest punktu widzenia dzieciaka bardzo niska ceną. Wpływ rówieśników jest jednym z głównych powodów,
dla których dziecko próbuje narkotyków. Grupa tworzy też sprzyjające szerzeniu
się narkotyków. Staje się usprawiedliwieniem dla samodzielnego przebywania poza
domem, ułatwia pierwsze próby, dzielenie się narkotykami i nabytymi
doświadczeniami, a jednocześnie żaden z jej członków nie próbuje przeciwstawiać
się pozostałym wobec groźby utraty przynależności. Dzieci wyobcowane, nigdzie
nie potrafiące znaleźć sobie miejsca , mogą być przynajmniej członkami
największego w kraju „stowarzyszenia” ludzi używających narkotyki. Żadne
specjalne umiejętności czy zdolności nie są tu wymagane, pieniądze na początku
tez nie stanowią żadnego problemu.

4) Młodzieżowa chęć buntu - jest ważnym
czynnikiem skłaniającym do sięgania po narkotyki. Młodzież chce robić rzeczy,
które spotykają się z aprobatą rówieśników. Używanie narkotyków jest częścią
generalnej strategii buntu i pokoleniowej solidarności. Porzucenie narkotyków
oznacza porzucenie towarzystwa, do której młody człowiek nie chce dopuścić.

5)
Ucieczka od problemów zewnętrznych. Narkotyki nie rozwiązują żadnych problemów,
ale sprawiają, iż wydają się one odległe i mało istotne. Im poważniejszy
problem, tym częściej się po nie sięga. Są niezawodne: w przeciwieństwie do
rodziców zawsze pod ręką. Dla dzieci nękanych poczuciem winy z powodu
nieumiejętności rozwiązywania swoich problemów stanowią doskonałą wymówkę.
Czegóż można oczekiwać od osoby żyjącej w odurzeniu? Używanie narkotyków jako
sposobu na odgrodzenie się od rzeczywistości jest szczególnie niebezpieczne.
Nie można od niej uciec. Co najwyżej można się jej jedynie wymknąć na krótką
chwilę. Ale odurzanie się dla uniknięcia konfrontacji z realiami to wejście w
błędne koło, bowiem w następstwie używania narkotyków istniejące problemy mogą
się tylko pogłębiać.

6)
Ucieczka od problemów wewnętrznych. Dzieci z trudnościami emocjonalnymi nie
potrafią radzić sobie z komplikacjami, jakie nieuchronnie niesie ze sobą życie.
Dla nich narkotyki mogą stanowić szczególną pokusę. Różnorodność dostępnych
narkotyków to dla tych dzieci bogaty jak w supermarkecie wybór możliwości
doraźnego pokonywania nie tylko niskiej samooceny, lecz także nieśmiałości,
lęku, depresji i wielu innych problemów. Kokaina wyzwala arogancję i daje
poczucie siły. PCP pozwala poczuć potęgę niezwyciężoności. Marihuana eliminuje
napięcie i sprawia, że świat staje się pełen znaczeń i barwy. Niestety
narkotyki niosą ze

sobą
szereg nowych problemów, które zaczną się nakładać na te istniejące pierwotnie,
aż w końcu tylko kwalifikowany terapeuta będzie w stanie oddzielić jedne od
drugich.

7) Naśladownictwo - dzieci zażywają bo
dorośli też to robią. Istnieje większa podatność na używanie narkotyków, jeśli
dzieci widziały przy tym rodziców.

Autorzy książki wyróżnili
cztery fazy używania narkotyku:

PIERWSZA
FAZA – POZNAWANIE STANU ODURZENIA

Tym
pierwszym w życiu narkotykiem bywa z reguły środek, którego używają osoby z
najbliższego otoczenia – np. koledzy. W grę wchodzi więc najczęściej tytoń,
alkohol, choć dziecko może również zaczynać od marihuany czy środków wziewnych.
Narkotyków „próbuje” zazwyczaj na imprezach, przyjęciach, często pod presją
otoczenia. Środki odurzające w tej fazie nie są jeszcze kupowane, zazwyczaj
otrzymuje się je gratisowo. Dzięki niskiej tolerancji łatwo jest w fazie
pierwszej o stan odurzenia. Zachowanie człowieka – bez widocznych zmian (drobne
kłamstwa).

DRUGA
FAZA - STAN ODURZENIA PRZYJEMNOŚCIĄ

W
fazie drugiej pojawiają się nowe środki, silniej działające. Mowa tutaj o
haszyszu, pigułkach, głownie amfetaminach i barbituranach. W fazie drugiej może
zwiększać się tolerancja, odurzanie się nie ma już tylko miejsca w weekendy,
ale zdarza się w tygodniu. Konsumpcja dotąd z wyboru staje się potrzebą. Można
zauważyć początki podwójnego życia, następuje zmiana środowiska kolegów.
Człowiek zamyka się w sobie, częściej niż kiedykolwiek wcześniej miewa zły
nastrój. Początki agresywności. Młodemu człowiekowi pogarszają się oceny w
szkole, ma on pierwsze tzw. „przerwy w życiorysie”. Są to też początki
kłamstwa, pożyczania pieniędzy i kradzieży. W samopoczuciu: duma z poczucia
kontroli nad użyciem środków, doświadczanie stanów maksymalnej euforii w
odurzeniu, łagodne stany dyskomfortu po ustąpieniu działania środka.

FAZA
TRZECIA – STAN ODURZENIA CELEM NADRZĘDNYM

Najczęstsze
narkotyki to kokaina, PCP, LSD, grzyby halucynogenne i opium. Zdecydowanie
większe są koszty związane ze środkami odurzającymi z uwagi na zwiększoną
tolerancję. Przyjmowanie narkotyku występuje codziennie, coraz częstsze jest
odurzanie się w samotności. Stan odurzenia praktycznie utrzymuje się ciągle.
Obserwuje się pierwsze przedawkowania i „nawroty doznań”. Zachowanie jest coraz
trudniejsze – patologiczne kłamstwo, kradzieże, handel narkotykami, wagarowanie
lub porzucenie szkoły, incydenty z policją, kłótnie, bijatyki z domownikami.
Ogólnie pogarsza się stan zdrowia, nastrój również jest bardzo przykry bez
narkotyku. Obniża się samoocena, pojawia się bolesne poczucie winy i wstydu.
Subiektywne spostrzeganie odurzenia jako stanu normalnego.

FAZA
CZWARTA – STAN ODURZENIA NORMĄ

Najczęstsze narkotyki to te wszystkie z
poprzednich faz , plus dodatkowo heroina. Występuje stałe branie, wysoka
tolerancja, wyższe dawki. Człowiek nie potrafi odróżnić normalnego stanu od
stanu odurzenia. W tej fazie częste przedawkowania. Obserwuje się całkowite
wyniszczenie fizyczne, wybuchy wściekłości, agresję wobec rodziny i innych,
ciężką paranoję. Pojawia się depresja wymuszająca przyjęcie środka, częste
myśli samobójcze. Narkotyk jest niezbędny

Zażywanie narkotyków powoduje nieodwracalne zmiany w
psychice człowieka a także w jego organizmie:

• Wstrzymują dopływ tlenu
  do mózgu, przez co obumierają szare komórki, które się już nie regenerują
• Branie narkotyków może
  spowodować zapalenie żył oraz zapalenie mięśnia sercowego
• Pod wpływem narkotyków
  wątroba obumiera i przestaje funkcjonować
• Narkotyki wypłukują z
  organizmu wapń, przez co niszczą uzębienie i powodują wysuszanie błon
  śluzowych
• Pod ich wpływem
  następuje brak apetytu i spadek wagi ciała
• Pod wpływem narkotyków
  zanikają czerwone ciałka krwi, bez których organizm jest niedotleniony

· Narkotyki obniżają popęd płciowy, a także uszkadzają
komórki rozrodcze, powodując trwałe zmiany w chromosomach.

Skutki
zażywania poszczególnych narkotyków:

AMFETAMINA

Jak
działa: Usuwa zmęczenie, daje wrażenie dużej siły i energii. Ktoś, kto
zażywa amfetaminę ma trudności z siedzeniem w jednym miejscu, jest zwykle
gadatliwy i ma kłopoty ze snem. Kiedy mija czas działania narkotyku, a zapasy
energetyczne organizmu wyczerpują się, następuje ogólny spadek siły, zmęczenie
oraz senność. Amfetamina nie dodaje siły lecz zmusza do korzystania z rezerw
energetycznych. Powrót do równowagi może trwać parę dni. Z czasem dla uzyskania
właściwego efektu zażywający muszą brać coraz większe dawki.

Niebezpieczeństwo: Dłuższe
zażywanie doprowadza po pewnym czasie do stanów lękowych, halucynacji, omamów
słuchowych. Z powodu niedożywienia może wystąpić anemia. Pojawia się ryzyko
uszkodzenia naczyń krwionośnych i niewydolności serca. Uzależnienie od tego
środka kończy się zwykle chorobą psychiczną zwaną psychozą amfetaminową oraz
wyczerpaniem organizmu. Zdarzają się stany deliryczne.

KONOPIE
INDYJSKIE

Jak
działa: Związkiem psychoaktywnym zawartym w konopiach jest THC
(tetrahydrocanabinol), który wywołuje niewielki stan euforii, ogólne
rozluźnienie, wesołkowatość, rozmowność, może również pobudzać apetyt. W czasie
palenia dochodzi do zaburzeń w ośrodkach percepcyjnych mózgu: zmniejsza się
sprawność intelektualna, refleks oraz koncentracja.

Niebezpieczeństwo: THC jest z
trudem usuwane z organizmu i przez pewien czas kumulowany jest w tkance
tłuszczowej. Dłuższe palenie marihuany wywołuje trudności w koncentracji i
zapamiętywaniu. U kierowców upośledzony jest refleks oraz zdolności oceny
odległości co często jest przyczyną wypadków. U mężczyzn pojawiają się
zaburzenia w wydzielaniu testosteronu i uszkodzenia w budowie plemników, u
kobiet zaburzony zostaje cykl miesiączkowy. Wieloletnie palenie marihuany lub
haszyszu doprowadza do zaniku zainteresowań oraz wystąpienia zespołu
motywacyjnego.

KOKAINA

Jak
działa: Należy do grupy środków pobudzających, wywołuje euforię,
poczucie mocy

i daje przez chwilę wrażenie
ogromnej błyskotliwości. Czasem miejsce dobrego samopoczucia zajmuje
bezsenność, niepokój, lub lęk. Kiedy kokaina przestaje działać, pojawia się
uczcie zmęczenia i przygnębienia co często wzmaga pokusę powtórzenia dawki..

Niebezpieczeństwo: Kokaina może
wywoływać napady strachu, halucynacje, często prowadzi do agresywnego
zachowania. Działa destrukcyjnie na tkanki i błony śluzowe. Dłuższe zażywanie
kończy się zwykle stanami psychotycznymi. Nadmierne dawki mogą spowodować
śmierć w wyniku niewydolności serca lub układu oddechowego.

LSD

Jak
działa: LSD jest środkiem działającym głównie na psychikę, który ma
zdolność pobudzania określonych ośrodków mózgu wywołując w ten sposób
halucynacje. Efekty są bardzo uzależnione od nastroju osób biorących,
otoczenia, sytuacji w jakiej się znajdują.

Niebezpieczeństwo: wzmacnia
przeżywane uczucia oraz emocje, mocniej przeżywana może być nie tylko radość i
szczęście ale i strach, niepokój. LSD wywołuje halucynacje zwane dobrymi lub
złymi podróżami (tripami), które są niezależne od woli człowieka. Złe tripy
mogą zakończyć się paranoją lub atakiem lęku. Nawet jednorazowa próba może
zakończyć się psychozą. Dłuższe zażywanie LSD może wywoływać ataki agresji lub
prowadzić do depresji. Również wiele samobójstw popełnianych jest pod wpływem
tego środka. Bardzo często zdarzają się tzw. flashbacki czyli nawroty. Są to
krótkotrwałe epizody psychotyczne, którym towarzyszy duży lęk i niepokój. Takie
nawroty mogą pojawić się jeszcze w parę lat po zaprzestaniu zażywania LSD.

CRACK

Jak
działa: w ciągu paru sekund zawarta w cracku kokaina dostaje się do
mózgu i wywołuje krótkotrwałą euforię, kiedy mija jej działanie następuje
spadek samopoczucia, pojawia się uczucie zmęczenia i ból głowy.

Niebezpieczeństwo: bardzo silne
uzależnienie psychiczne. Krótki czas działania sprawia, że narkoman co
kilkanaście minut wypala papierosa z crackiem chcąc przywołać stan euforii,
często też zwiększa dawkę co może doprowadzić do zapaści lub zawału serca.

U długoletnich palaczy może dojść
do śmierci wskutek wyczerpania organizmu. Ostatnio też coraz więcej mówi się o
skutkach palenia cracku obserwowanych u dzieci narkomanów. Są one mniej
odporne, nadpobudliwe, agresywne, mają mniejsze zdolności intelektualne

w porównaniu z rówieśnikami.

INHALANTY/ŚRODKI
WZIEWNE

Jak
działa: wdychany klej wywołuje stan niewielkiej euforii. Pojawiające się
halucynacje są wynikiem niedotlenienia mózgu. Doświadczenia są bardzo podobne
do stanu upicia się, następuje utrata równowagi i rozweselenie. Efekty
działania oparów znikają po godzinie.

]Niebezpieczeństwo: wdychane opary
działają bezpośrednio na tkankę mózgową doprowadzając jednorazowo do
zniszczenia kilkuset tysięcy komórek, u wąchaczy pojawiają się często bóle i
zawroty głowy, występuje brak koordynacji, kłopoty z koncentracją i pamięcią.
Wdychanie klejów i rozpuszczalników może kończyć się śmiercią wskutek uduszenia
się lub niewydolnością serca.

POLSKA
HEROINA "KOMPOT"

Jak
działa: w chwilę po wstrzyknięciu narkotyku pojawia się tzw.
"kop" czyli stan euforii, zamroczenia, który z czasem ustępuje
miejsca senności. Mięśnie się rozluźniają, źrenice przestają reagować na
światło, zaburzona zostaje równowaga.

Niebezpieczeństwo:
"Kompot" jest narkotykiem silnie uzależniającym fizycznie i
psychicznie. Po pewnym okresie brania "polskiej heroiny" mogą
wystąpić objawy głodowe w momencie kiedy narkoman nie wstrzyknie sobie kolejnej
dawki. W ciągu kilku lat

dochodzi do wyniszczenia całego
organizmu, średnia długość życia polskiego narkomana wynosi 8 lat. Narkomani
opiumowi znajdują się w grupie szczególnego zagrożenia wirusem HIV.

Ad. IV

Podobnie jak
narkomania tak i AIDS uważane jest za dżumę XX wieku.

Nikt dokładnie
nie wie skąd wziął się wirus HIV. Wirusy podobne do HIV, zwane SIV stwierdzono
u małp. Naukowcy sugerują, że HIV rozwinął się z tych wirusów w rezultacie
eksperymentów z małpia krwią albo tradycyjnych ceremonii polegających na
składaniu krwawych ofiar. Analizy genetyczne i badania dróg rozchodzenia się wirusa dowodzą, że ma on mniej niż 100
lat a więcej niż 20.

Możliwe że
pojawił się w malej odosobnionej cywilizacji a jego rozprzestrzenienie
umożliwił mu rozwój komunikacji i liczne podróże. Jednak nikt nie wie jaka była
geneza wirusa HIV.

AIDS oznacza zespół nabytego upośledzenia odporności, wywoływane
przez wirus HIV. Wirus HIV powoduje osłabienie Twojego układu odpornościowego,
poprzez niszczenie komórek "T" odpowiedzialnych za rozpoznawanie
drobnoustrojów, jednym słowem nie odróżnia on groźnych wirusów np: odry, ospy
od zwykłych i nie szkodliwych drobnoustrojów. Jedno jest pewne nikt nie jest
odporny na zakażenie tym wirusem, ani starzy, młodzi, kobiety, mężczyźni, nawet
heteroseksualni. Wirus może "żyć utajniony" w ciele człowieka przez
wiele lat ( najczęściej po około 8 - 10 latach człowiek wykazuje objawy rozwoju
AIDS ).

Wirus HIV
występuje w :

-krwi

-nasieniu,

-wydzielinie pochwy i szyjki macicy,

-w mleku kobiecym,

-płynie mózgowo-rdzeniowym.

-ślinie

-pocie

-łzach

-moczu

Jednakże w czterech ostatnich podpunktach występuje on w bardzo
małych ilościach więc zarażenie nim przez kontakt z tymi wydzielinami jest
praktycznie niemożliwy. HIV nie może przetrwać poza organizmem człowieka.

Jak dochodzi do
zarażenia wirusem:

- Wirus może być przenoszony zarówno przez stosunki płciowe
odbywane bez zabezpieczenia w postaci prezerwatywy, jak i przez używanie igieł
i strzykawek po osobie zakażonej. Ci, którzy nie praktykują seksu bez
zabezpieczenia i nie stosują igieł i strzykawek używanych wcześniej przez
innych ludzi, mogą uchronić się przed AIDS.

- Człowiek może zostać zakażony przez
transfuzję zakażonej krwi czy produktów krwiopochodnych albo przez
transplantację zakażonego narządu. Ryzyko zakażenia tymi drogami zostało niemal
całkowicie wyeliminowane po wprowadzeniu badań krwi przed transfuzją oraz
narządów przed transplantacją.

- Może on także zostać przekazany nienarodzonemu jeszcze dziecku
przez zarażoną matkę. Wirus może dostać się do krwi płodu w macicy lub podczas
porodu.

Zachowanie
wirusa w organizmie.

HIV atakuje pewne typy białych krwinek. Kiedy układ immunologiczny
zaczyna zawodzić, leukocyty nie są w stanie spełniać swoich normalnych zadań
polegających na zwalczaniu chorób i zabijaniu zarazków. Mikroby, które
normalnie szybko zostały by usunięte, bez przeszkód rozmnażają się w
organizmie. Objawy AIDS nie są wywołane przez samego wirusa HIV, jak dzieje się
w przypadku zwykłej infekcji wirusowej – ich bezpośrednia przyczyna jest
niesprawność układu immulogicznego, który nie zwalcza infekcji.

Kolejną niezwykłą cecha HIV jest fakt, iż główne objawy dają znać
o sobie po dłuższym czasie, kilka lat po wniknięciu wirusa do organizmu. Bywa
na przykład tak , ze w organizmie osoby zainfekowanej wirus zaczyna gwałtownie
się rozmnażać. Można znaleźć go we krwi i płynach otaczających mózg i rdzeń
kręgowy. Jednakże na tym etapie pacjent często nie odczuwa żadnych objawów albo
mogą pojawić się u niego dolegliwości przypominające grypę, katar i gorączka,
wysypka skórna, powiększone gruczoły limfatyczne pod pachami czy częste bóle
głowy. Winę za te objawy nierzadko przypisuje się przeziębieniu lub jakimś
krążącym wirusom.

Po kilku tygodniach objawy te, jak również wysoki poziom HIV w
organizmie mijają. Człowiek znowu czuje się zdrowy. Wirus ciągle jest obecny w
jego ustroju, ale nie jest aktywny,. Jednak zarażona osoba może przez cały czas
przekazywać wirusa innym. W końcu często po wielu latach, wirus HIV budzi
się i zaczyn a ponownie się rozmnażać.
Właśnie wtedy rozwija się choroba AIDS.

Bardzo intensywnie prowadzone badania naukowe maja na celu dokładne ustalenie, w jaki sposób HIV
uszkadza układ immunologiczny, ale pod koniec lat dziewięćdziesiątych nie mamy
jeszcze wyczerpujących informacji na ten temat.

Wiadomo, że wirus atakuje
kilka różnych rodzajów komórek. Należą do nich między innymi białe krwinki,
zwane komórkami pomocniczymi T4, jak również inne komórki układu
odpornościowego, które normalnie pomagają chronić organizm przed bakteriami,
wirusami i innymi drobnoustrojami chorobotwórczymi.

Kiedy jakiś rodzaj zarazka wnika do organizmu, układ
immunologiczny produkuje specjalne cząsteczki zwane przeciwciałami.
Przeciwciała unoszą się we krwi i płynach ustrojowych, unieszkodliwiając
zarazki na różne sposoby.

Ten proces zachodzi w pewnym stopniu również wtedy, gdy organizm
zostaje zaatakowany przez wirusa HIV. Układ immunologiczny wytwarza
przeciwciała, dzięki czemu w tej fazie badanie krwi może wykazać czy badana
osoba jest nosicielem HIV. Test nie wykrywa samych wirusów, ale przeciwciała
obecne w organizmie. Jeśli stwierdzi się obecność przeciwciał HIV, wynik
badania określa się jako pozytywny, co wskazuje na obecność wirusa. Tymczasem
wirusy stopniowo przechodzą w fazę zakażenia utajonego, podczas której materiał
genetyczny komórek ulega zmianie. Po pewnym czasie wirus HIV ponownie
zaczyna się mnożyć – następuje faza
zakażenia produktywnego, a chory zdradza objawy AIDS. Gruczoły limfatyczne na
szyi, w dołkach pachowych i pachwinie stają się obrzmiałe i wrażliwe. Oznacza
to, że układ odpornościowy zaczyna się bronić, a liczba leukocytów spada.

W niektórych przypadkach stopniowo, w innych błyskawicznie, w
ciągu kilku tygodni, zaczynają pojawiać się rozmaite choroby. Mogą to być
infekcje skóry i błon śluzowych, na przykład grzybica i opryszczka. Organizm
staje się podatny na infekcje, takie jak zapalenie

płuc i gruźlica, a także zapalenie opon mózgowych i mózgu. Te
infekcje mogą prowadzić do zaburzeń umysłowych. Pojawiają się problemy ze
wzrokiem, biegunka lub zaburzenia trawienne, nieprawidłowości w krzepnięciu
krwi, na przykład częste pojawianie się sińców. Innymi charakterystycznymi
objawami są nowotwory, jak mięsak Kaposiego, objawiający się zmianami na
skórze. Po kilku tygodniach lub miesiącach pacjent dochodzi do końcowego etapu
choroby, w którym rozmaite dolegliwości wykańczają jego organizm.

Do zarażenia wirusem HIV nie dojdzie poprzez:

- codzienny kontakt z osoba
zarażona w domu czy na ulicy

- w środkach transportu publicznego

- przez powietrze

- przez zdrowa nie uszkodzona skórę

- podczas pocałunku

- poprzez używanie wspólnych naczyń
stołowych

- przy pobieraniu krwi jeśli sprzęt
jest wysterylizowany lub jednorazowy

- przez kaszel i kichanie

- w basenie kąpielowym

- przez pogryzienie przez komary,
pchły i kleszcze

- poprzez używanie jednej deski
klozetowej bądź wanny.

Przy wykonaniu poniższej pracy korzystałem z
następujących źródeł:

1. „Świat wiedzy” tygodnik popularno
- naukowy.

2. „Cogito”
dwutygodnik młodzieżowy

3. „Zarys
psychopatologii dla pedagogów” – Mieczysław Radochoński

4. „Metodyka
resocjalizacji” – Stanisław Górski

5. „AIDS- powstanie
obraz kliniczny próby leczenia epidemiologia” Aleksander Skotnicki, Wacław
Kornaszewski.

6. :Jak rozpoznać
czy dziecko sięga po narkotyki” – Timothy Dimoff, Steve Carper

7. „Profilaktyka i
resocjalizacja młodzieży” F. Kozaczuk, B. Urban